بیم و امید آتش بس موقت در جنگ تعرفه ها
امینی
در پی مذاکرات فشرده در ژنو، ایالات متحده و چین به توافقی ۹۰ روزه دست یافتند که بر اساس آن، تعرفههای آمریکا بر کالاهای چینی از 145 به ۳۰ درصد و تعرفههای چین بر کالاهای آمریکایی از 125 به 10 درصد کاهش یافت. این آتشبس موقت، با استقبال بازارهای جهانی مواجه شد و امیدها برای کاهش تنشهای تجاری را افزایش داد. با این حال، تأثیرات این توافق بر اقتصاد ایران، بهویژه در حوزه تجارت خارجی، نیازمند بررسی دقیقتری است.
روی خوش بازارهای جهانی به توافق جدید
پس از اعلام توافق، بازارهای مالی جهانی با رشد قابلتوجهی مواجه شدند.
رشد 2 دلاری قیمت نفت: قیمت نفت تا بعد از ظهر دیروز حدود 2 دلار افزایش یافت. قیمت نفت برنت که یکی از شاخص های اصلی در این بازار است، به حدود 66 دلار در هر بشکه رسید که نشان دهنده افزایش اعتماد سرمایه گذاران به بهبود شرایط اقتصادی و کاهش ریسک های تجاری است.
افزایش اعتماد در بازارهای مالی: به موازات بهبود انتظارات از شرایط اقتصادی دنیا، بازارهای سهام نیز با افزایش شاخص روبرو شدند. شاخصهای بورس ایالات متحده مانند S&P 500 و Nasdaq با افزایشهای ۲.۸ و ۳.۸درصد روبهرو شد. این رشد نشاندهنده افزایش اعتماد سرمایهگذاران به بهبود شرایط اقتصادی و کاهش ریسکهای تجاری است.
پیش تر، بالاگرفتن جنگ تعرفه بین چین و آمریکا، چشم انداز اقتصاد دنیا را در ابهام فروبرده بود. به طوری که صندوق بین المللی پول در تازه ترین گزارش خود در ماه گذشته میلادی، پیش بینی رشد اقتصاد جهانی برای سال 2025 را از 3.3 به 2.8 درصد کاهش داد و عنوان کرد که این کاهش به دلیل اعمال تعرفه های گسترده توسط دولت آمریکاست که منجر به اختلال در زنجیره های تامین جهانی و افزایش عدم اطمینان اقتصادی شده است.
سقوط 90 دلاری طلا: با چشم انداز مثبت ایجادشده، فشار تقاضا از طلا به عنوان دارایی امن برداشته شد و قیمت هر اونس آن در بازارهای جهانی با افت 90 دلاری به 3 هزار و 244 دلار کاهش یافت.
سپید و سیاه توافق تعرفه ای برای ایران
افزایش درآمدهای نفتی: با افزایش قیمت نفت در پی توافق تجاری، درآمدهای ارزی ایران از صادرات نفت ممکن است افزایش یابد. این افزایش درآمد میتواند به بهبود وضعیت اقتصادی کشور کمک کند. ضمن این که بهبود چشم انداز اقتصاد چین، نیاز به مصرف انرژی این کشور را افزایش خواهد داد و این به معنای حفظ روند صعودی صادرات نفت به این کشور خواهد بود. به گزارش دنیای اقتصاد صادرات نفت ایران به چین در ماه مارس (اسفند و فروردین) گذشته به بیش از 1.8 میلیون بشکه در روز رسیده که معادل 16 درصد از کل واردات نفت خام دریایی چین است.
بهبود روابط تجاری با چین: توافق تجاری میان آمریکا و چین ممکن است فشارها بر روابط تجاری ایران با چین را کاهش دهد. چین، بهعنوان یکی از بزرگترین شرکای تجاری ایران، ممکن است در شرایط بهبود روابط تجاری با آمریکا، تمایل بیشتری به همکاری با ایران نشان دهد.
چالشهای ناشی از تحریمها: اما با وجود توافق تجاری میان آمریکا و چین، سیاستهای خصمانه آمریکا نسبت به ایران ادامه دارد. در ماه مه ۲۰۲۵، ترامپ تهدید به اعمال تحریمهای ثانویه علیه کشورهایی کرد که با ایران تجارت میکنند. این تهدیدها میتواند روابط تجاری ایران با کشورهای دیگر، بهویژه چین را تحت تأثیر قرار دهد و فشار اقتصادی بر ایران را افزایش دهد.
در مجموع باید گفت توافق تجاری میان ایالات متحده و چین میتواند فرصتهایی برای افزایش درآمدهای ارزی ایران از طریق صادرات نفت و بهبود روابط تجاری با چین فراهم کند. با این حال، تهدیدهای آمریکا در خصوص اعمال تحریمهای ثانویه و پیچیدگیهای روابط تجاری با چین با خود چالشهایی برای اقتصاد ایران به همراه خواهد داشت که نیازمند تدبیر مناسب سیاست گذاران اقتصادی کشور برای مدیریت مدیریت این فرصتها و تهدیدهاست.