پاسخ توانیر به گزارش «خطر تازه ناترازی»
مصرف نجومی انرژی در صنایع بزرگ، برق را ناتراز کرده است
پیرو انتشار گزارش «خطر تازه ناترازی» در 27 اردیبهشت در این صفحه، شرکت مدیریت تولید، انتقال و توزیع نیروی برق ایران (توانیر) پاسخی ارائه کرد که عیناً در ادامه می آید:
بر اساس تازه ترین داده های منتشر شده در پایگاه Enerdata (اداره اطلاعات انرژی امریکا) شدت مصرف انرژی در ایران طی دوره 1990 تا 2023 با رشد 75 درصدی روبرو شده، در حالی که در بازه زمانی مشابه، شدت مصرف انرژی در سطح جهانی با کاهش 35 درصدی همراه بوده است.
شاخص شدت انرژی، نسبت انرژی استفاده شده را به ازای هر واحد از تولید ناخالص داخلی (GDP) نشان می دهد. هر چه این شاخص کوچکتر باشد، یعنی سیستم بهره ورتر و اقتصادی تر است.
این رشد 75 درصدی شدت انرژی در ایران در سه دهه اخیر، حکایت از آن دارد که بهره وری صنایع در ایران بسیار ناچیز بوده و به عبارت دیگر صنایع در ایران، انرژی را بسیار هدر می دهند. این در حالی است که مطابق با مواد 11 و 24 قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی، صنایع مکلف به افزایش بهره وری و مدیریت الگوی مصرف مطابق استانداردهای پذیرفته شده هستند.
گزارش بازرسان سازمان استاندارد نیز موید این مطلب است که مصرف برق صنایع بسیار نجومی تر از حد متعارف است. بر اساس گزارش سازمان استاندارد، متوسط درصد مصرف مازاد برق 77 واحد صنعتی شامل «آهن و فولاد»، «تایر و تیوپ»، «سرب و روی»، «روغن نباتی» و «آلومینیوم» به ترتیب 202 درصد، 109 درصد، 66 درصد، 27 درصد و 11 درصد است.
با این وجود، وزارت نیرو با هدف حمایت از صنایع تولیدی، در فروردین (مجوز) مصرف بیش از قدرت قراردادی را بدون اعمال بهای تجاوز درصورت نداشتن بدهی تا اسفند 1403 و با رعایت قیود فنی شبکه صادر کرد. با این وجود، برخی از مشترکان سیمانی و فولادی نه تنها میلی به استفاده درست از فرصت تعطیلات نوروز نداشته اند، بلکه خواستار دریافت برق کمتری نسبت به مدت مشابه سال قبل بوده اند.
بر اساس آمار در این بازه 15 روزه بدون محدودیت برخی مشترکان سیمانی هم چون استهبان- خاکستری، اردبیل، آذرآبادگان خوی، دشتستان، دلیجان، شرق، شمال، فراز فیروزکوه، بوکان، ممتازان، نایین و نیزار قم به ترتیب 21 درصد، 4 درصد، 38 درصد، 26 درصد، 7 درصد، 6 درصد ،21 درصد، 26 درصد، 19 درصد، 9 درصد، 18 درصد و 4 درصد نسبت به بازه زمانی مشابه سال گذشته، خواستار دریافت برق کمتری بوده اند. هم چنین برخی مشترکان فولادی هم چون مجتمع فولاد مبارکه، فولاد کاوه جنوب کیش، معدنی و صنعتی چادرملو، شرکت معدنی و صنعتی گل گهر و فولاد سیرجان ایرانیان به ترتیب 7 درصد، 10 درصد، 8 درصد، 14 درصد و 2 درصد انرژی کمتری نسبت به مدت مشابه سال گذشته تحویل گرفته اند.
افزون بر این در گزارش 21 اردیبهشت 1403 خبرگزاری فارس آمده بود که مرور گزارش تولید صنایع در فروردین 1403 نشان می دهد که 7 کارخانه از 10 صنعت بورسی ایران نسبت به فروردین 1402، کاهش تولید را تجربه کردهاند و آن چه را منجر به کاهش تولید صنایع می شود، باید در جایی به غیر از کمبود برق جستجو کرد. به نظر می رسد صنایع مشکلات داخلی خود را نظیر نوسانات ارزی، کمبود نقدینگی و رکود بازار را پشت مساله برق پنهان کرده اند.
از سوی دیگر بر اساس ماده 4 قانون مانعزدایی از توسعه صنعت برق، صنایع انرژی بر با هماهنگی وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت نیرو مکلف اند تا پایان امسال (1404)، حداقل 9 هزار مگاوات نیروگاه حرارتی با بازدهی حداقل 55 درصد و یک هزار مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر و پاک از محل منابع داخلی خود احداث کنند که در صورت عدم تحقق این امر، تامین برق این صنایع در شرایط کمبود برق، در اولویت طرح های مدیریت مصرف برق وزارت نیرو قرار می گیرد. این در حالی است که صنایع انرژی بر تاکنون فقط حدود 2 هزار مگاوات نیروگاه به مدار آورده اند و فقط حدود 10 ماه تا به صدا درآمدن زنگ پایان فرصت صنایع انرژی بر برای عمل به این تکلیف قانونی باقی مانده و (این صنایع) باید طی این مدت 8 هزار مگاوات نیروگاه به مدار آورند.
صنایع بزرگ همزمان که سودهای کلانی از محل صادرات محصولات خود کسب کرده و در داخل نیز تولیدات خود را به قیمت صادراتی عرضه می کنند، کماکان می خواهند از برق یارانه ای برخوردار شوند. این در حالی است که بیش از 30 هزار میلیارد تومان به صنعت برق بدهکارند و سال هاست به علت همین قیمت یارانه ای و بسیار ارزان انرژی دریافتی، به فکر افزایش بهره وری و بهره گیری از تجهیزات با راندمان بالا و مصرف پایین انرژی نبوده اند و بار این موضوع را صنعت برق به تنهایی به دوش کشیده است.
بر اساس تازه ترین داده های منتشر شده در پایگاه Enerdata (اداره اطلاعات انرژی امریکا) شدت مصرف انرژی در ایران طی دوره 1990 تا 2023 با رشد 75 درصدی روبرو شده، در حالی که در بازه زمانی مشابه، شدت مصرف انرژی در سطح جهانی با کاهش 35 درصدی همراه بوده است.
شاخص شدت انرژی، نسبت انرژی استفاده شده را به ازای هر واحد از تولید ناخالص داخلی (GDP) نشان می دهد. هر چه این شاخص کوچکتر باشد، یعنی سیستم بهره ورتر و اقتصادی تر است.
این رشد 75 درصدی شدت انرژی در ایران در سه دهه اخیر، حکایت از آن دارد که بهره وری صنایع در ایران بسیار ناچیز بوده و به عبارت دیگر صنایع در ایران، انرژی را بسیار هدر می دهند. این در حالی است که مطابق با مواد 11 و 24 قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی، صنایع مکلف به افزایش بهره وری و مدیریت الگوی مصرف مطابق استانداردهای پذیرفته شده هستند.
گزارش بازرسان سازمان استاندارد نیز موید این مطلب است که مصرف برق صنایع بسیار نجومی تر از حد متعارف است. بر اساس گزارش سازمان استاندارد، متوسط درصد مصرف مازاد برق 77 واحد صنعتی شامل «آهن و فولاد»، «تایر و تیوپ»، «سرب و روی»، «روغن نباتی» و «آلومینیوم» به ترتیب 202 درصد، 109 درصد، 66 درصد، 27 درصد و 11 درصد است.
با این وجود، وزارت نیرو با هدف حمایت از صنایع تولیدی، در فروردین (مجوز) مصرف بیش از قدرت قراردادی را بدون اعمال بهای تجاوز درصورت نداشتن بدهی تا اسفند 1403 و با رعایت قیود فنی شبکه صادر کرد. با این وجود، برخی از مشترکان سیمانی و فولادی نه تنها میلی به استفاده درست از فرصت تعطیلات نوروز نداشته اند، بلکه خواستار دریافت برق کمتری نسبت به مدت مشابه سال قبل بوده اند.
بر اساس آمار در این بازه 15 روزه بدون محدودیت برخی مشترکان سیمانی هم چون استهبان- خاکستری، اردبیل، آذرآبادگان خوی، دشتستان، دلیجان، شرق، شمال، فراز فیروزکوه، بوکان، ممتازان، نایین و نیزار قم به ترتیب 21 درصد، 4 درصد، 38 درصد، 26 درصد، 7 درصد، 6 درصد ،21 درصد، 26 درصد، 19 درصد، 9 درصد، 18 درصد و 4 درصد نسبت به بازه زمانی مشابه سال گذشته، خواستار دریافت برق کمتری بوده اند. هم چنین برخی مشترکان فولادی هم چون مجتمع فولاد مبارکه، فولاد کاوه جنوب کیش، معدنی و صنعتی چادرملو، شرکت معدنی و صنعتی گل گهر و فولاد سیرجان ایرانیان به ترتیب 7 درصد، 10 درصد، 8 درصد، 14 درصد و 2 درصد انرژی کمتری نسبت به مدت مشابه سال گذشته تحویل گرفته اند.
افزون بر این در گزارش 21 اردیبهشت 1403 خبرگزاری فارس آمده بود که مرور گزارش تولید صنایع در فروردین 1403 نشان می دهد که 7 کارخانه از 10 صنعت بورسی ایران نسبت به فروردین 1402، کاهش تولید را تجربه کردهاند و آن چه را منجر به کاهش تولید صنایع می شود، باید در جایی به غیر از کمبود برق جستجو کرد. به نظر می رسد صنایع مشکلات داخلی خود را نظیر نوسانات ارزی، کمبود نقدینگی و رکود بازار را پشت مساله برق پنهان کرده اند.
از سوی دیگر بر اساس ماده 4 قانون مانعزدایی از توسعه صنعت برق، صنایع انرژی بر با هماهنگی وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت نیرو مکلف اند تا پایان امسال (1404)، حداقل 9 هزار مگاوات نیروگاه حرارتی با بازدهی حداقل 55 درصد و یک هزار مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر و پاک از محل منابع داخلی خود احداث کنند که در صورت عدم تحقق این امر، تامین برق این صنایع در شرایط کمبود برق، در اولویت طرح های مدیریت مصرف برق وزارت نیرو قرار می گیرد. این در حالی است که صنایع انرژی بر تاکنون فقط حدود 2 هزار مگاوات نیروگاه به مدار آورده اند و فقط حدود 10 ماه تا به صدا درآمدن زنگ پایان فرصت صنایع انرژی بر برای عمل به این تکلیف قانونی باقی مانده و (این صنایع) باید طی این مدت 8 هزار مگاوات نیروگاه به مدار آورند.
صنایع بزرگ همزمان که سودهای کلانی از محل صادرات محصولات خود کسب کرده و در داخل نیز تولیدات خود را به قیمت صادراتی عرضه می کنند، کماکان می خواهند از برق یارانه ای برخوردار شوند. این در حالی است که بیش از 30 هزار میلیارد تومان به صنعت برق بدهکارند و سال هاست به علت همین قیمت یارانه ای و بسیار ارزان انرژی دریافتی، به فکر افزایش بهره وری و بهره گیری از تجهیزات با راندمان بالا و مصرف پایین انرژی نبوده اند و بار این موضوع را صنعت برق به تنهایی به دوش کشیده است.