گزارشی درباره یکی از روستاهای کوهستانی شهرستان کلات که اهالی آن با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم می کنند
مشکلات عمیق «ژرف»
زهره بهبودی
جایی در دل کوههای سر به فلک کشیده شهرستان کلات، روستایی وجود دارد که زمانی شاهراه ارتباطی کلات و مشهد بود اما با احداث جاده آسفالته فعلی، بهتدریج از مدار توسعه و حتی از حافظه برخی مسئولان خارج شد. «ژرف»، روستایی است که نامش هنوز در ذهن قدیمیها با عبور کاروانها، سیبهای خوشعطر و گردوی مرغوب و معروف آن گره خورده است. به دلیل کمبود امکانات، جمعیت این روستا در فصل زمستان به کمتر از 45 خانوار کاهش می یابد. اهالی این روستا از حداقل امکانات مانند جاده مناسب، آب شرب پایدار، امکانات اولیه بهداشتی و فضای آموزشی مناسب محروم هستند. در «ژرف» صدای زندگی با سختیها آمیخته است و ایستادن در صف برای دسترسی به آب آشامیدنی، هنوز بخشی از زندگی روزمره است. این نگین نهفته در دل کوهستان، هنوز منتظر نگاهی است که محرومیتهایش را باور کند.
بانوی میانسالی که کنار تانکر آب ایستاده، نگاهش را به جریان باریکی از آب دوخته که با زحمت وارد دبهاش میشود. او میگوید: آب لولهکشی خانهها از چشمه و رودخانه تأمین میشود و فقط بهدرد شستوشو میخورد. برای آشامیدن باید روزی دو ساعت در صف بایستیم.
نبود جاده مناسب
وی به وضعیت بد جاده روستا اشاره می کند و می افزاید: برای رسیدن به خانه هایمان باید بخشی از راه را پیاده طی کنیم چون خودروها قادر نیستند در بخشی از این راه تردد کنند. به گزارش «خراسان رضوی»، این بانوی میان سال ادامه میدهد: در زمستان وضعیت بدتر هم می شود و مواردی چون یخزدگی و لغزندگی جاده و وجود گل و لای هم به آن اضافه می شود. پیرزنی که با عصا بهسختی راه میرود و نگران نوهاش است که برای گرفتن آب رفته و هنوز برنگشته، میگوید: این روستا فاقد امکانات اولیه است و حتی یک حمام عمومی ندارد و ما در این جا به سختی زندگی می کنیم.
صفایی، عضو شورای روستا نیز میگوید: تمام مشکلات روستای ژرف به دلیل نبود جاده مناسب است. در یک سال، ۳۲ خانواده از این روستا مهاجرت کردند و هم اکنون در حاشیه مشهد زندگی میکنند. وی میافزاید: اهالی روستا برای رفت و آمد به شهر دچار مشکل هستند و وسیله نقلیه عمومی وجود ندارد. برای رفع این مشکل بارها به فرمانداری و اداره مربوطه مراجعه کردیم، گفتند باید بخش خصوصی بیاید. اما کدام بخش خصوصی حاضر است در این جاده تردد کند؟ وی مدعی می شود: نه بارمان به موقع میرسد، نه مریضمان. تاکنون چند زن باردار بهدلیل دیر رسیدن به درمانگاه، جانشان را از دست داده اند. چند بیمار هم بودند که چون آمبولانس تا روستا نیامد، دیر به مرکز درمانی رسیدند و فوت شدند.
کاهش شدید جمعیت دام در روستا
جلایر، یکی دیگر از اهالی روستا نیز میگوید: در گذشته، ۷ هزار و ۲۰۰ رأس دام در روستا وجود داشت. اما از زمانی که برخی از مراتع اطراف روستا جزو مناطق حفاظت شده قرار گرفت، جمعیت دام هایمان هم روز به روز کاهش پیدا کرد و هم اکنون جمعیت دام های روستا به 300 رأس رسیده است. چون توان تامین هزینه های نگهداری دام ها را نداریم.
فرماندار شهرستان کلات درخصوص مشکلات آب شرب روستای ژرف و دیگر روستاهای اطراف می گوید: در حوزه تأمین آب شرب، با اجرای طرح آب رسانی به روستا، در حال حاضر مشکلی در تأمین آب شرب بهداشتی وجود ندارد و کنترل کیفیت و نمونهبرداری نیز بهصورت مستمر توسط آبفا و اداره بهداشت انجام میشود.
این توضیحات فرماندار کلات در حالی است که اهالی روستای ژرف معتقدند آب لوله کشی روستا، مناسب برای شرب نیست.
ضرورت حفاظت از مراتع
ابوالفتح لشکری درخصوص راه های ارتباطی روستای ژرف و دیگر روستاهای اطراف نیز می افزاید: از مجموع ۱۴ کیلومتر مسیر ارتباطی، ۷ کیلومتر آن به مناقصه گذاشته شده و عملیات اجرایی از هفته آینده آغاز خواهد شد. وی درباره دیگر مشکلات روستا هم بیان می کند: حمام عمومی روستا فعلاً متولی ندارد و باید توسط بخش خصوصی اداره شود. ناوگان حمل و نقل روستا نیز نیازمند توسعه است و باید از ظرفیت بخش خصوصی برای تقویت آن بهره گرفت. فرماندار شهرستان کلات درخصوص گلایه برخی دامداران روستای ژرف مبنی بر قرار گرفتن برخی از مراتع اطراف روستا در مناطق حفاظت شده، نیز می گوید: برای حفظ منابع طبیعی باید تعادلی میان تعداد دام و ظرفیت مرتع ایجاد شود.