گزارشی درباره تاثیر خشکسالی های مداوم بر تولید پسته در بردسکن به عنوان یکی از قطب های تولید این محصول در استان
جدال پستهکاران با بیآبی!
علی نوری
پس از دو دهه خشکسالی مداوم، پستهکاران بردسکن با چالشهای جدی در تأمین آب و حفظ تولیدات خود روبه رو هستند، این وضعیت نه تنها بر معیشت کشاورزان تأثیر منفی گذاشته، بلکه اقتصاد منطقه را به خطر انداخته است. بردسکن در حال حاضر یکی از قطب های مهم تولید پسته در خراسان رضوی است، اما این روزها پستهکاران این شهرستان با نگرانی از آیندهای مبهم، به تماشای کمفروغ شدن باغهای خود نشستهاند. بی آبی و گرمای شدید هوا، موجب کاهش کیفیت محصول شان شده به طوری که برخی از باغداران حتی قادر به فروش پستههای خود نیستند. در شرایطی که بارشها به شدت کاهش یافته و منابع آبی زیرزمینی رو به اتمام است، کشاورزان با ناامیدی به دنبال راهی برای نجات محصولی هستند که سالها برای آن زحمت کشیده اند و علاوه بر آن سرمایه خود را برای پرورش آن صرف کردهاند.
یکی از باغداران با تجربه بردسکن، با ۳۰ هکتار باغ پسته و ۴۰ سال سابقه در این حرفه، با ابراز نگرانی از وضعیت موجود، از خشکسالی های سال های اخیر گفت که همچون توفانی ویرانگر بر باغهای منطقه سایه افکنده است. اصغر جلالی افزود: این خشکسالی ها و گرمای بیسابقه، تهدیدی جدی برای کیفیت و کمیت محصول پسته به شمار میرود. وی بیان کرد: کاهش کیفیت به دلیل خشکسالی و بیآبی به حدی رسیده که برخی از باغداران حتی قادر به فروش پستههای خود نیستند و محصول روی دست شان میماند. این باغدار با بیان اینکه خشکسالی، بسیاری از کشاورزان را بر زمین زد، اظهار کرد: خاموشی چاه موتورها و کمبود آب مشکلات بسیاری را برای کشاورزان به وجود آورده است. جلالی همچنین به معضل کمبود نقدینگی اشاره کرد و گفت: این مسئله یکی از چالشهای عمده پستهکاران است که بر روند تولید و حفظ باغ ها تأثیرگذار بوده است.
اقتصاد منطقه در معرض خطر
نماینده مردم شهرستان بردسکن در مجلس شورای اسلامی، حمایت از پستهکاران این منطقه را در شرایط فعلی امری ضروری دانست و تصریح کرد: با استفاده از پتانسیلهای علمی و فناوریهای نوین، میتوان باغها را به گونهای اصلاح کرد که در برابر تغییرات اقلیمی مقاومت بیشتری داشته باشند و در عین حال، میزان تولید محصولات نیز افزایش یابد. حجت الاسلام جواد نیکبین با اشاره به شرایط بحرانی باغهای پسته بردسکن اظهار کرد: نباید اجازه دهیم باغهای پسته در این شهرستان از بین بروند، زیرا این امر منجر به ضربه شدید به اقتصاد منطقه و حتی استان خواهد شد.وی با بیان اینکه باغهای پسته و صنایع وابسته به آن هر ساله هزاران شغل برای کارگران فصلی و ساکنان شهرستانهای اطراف ایجاد میکنند، خاطرنشان کرد: بیتوجهی به مشکلات پستهکاران و عدم حمایت از آنها میتواند عواقب وخیمی به همراه داشته باشد. حجت الاسلام نیکبین همچنین به اهمیت تعامل بین نهادهای دولتی و کشاورزان اشاره کرد و گفت: باید برنامههای مؤثری برای حمایت از کشاورزان طراحی و اجرا شود. وی افزود: خطر نابودی یکی از مهمترین منابع درآمدی و اشتغالزایی در این خطه، تهدیدی جدی است که باید هر چه سریعتر به آن توجه شود.
ضرورت استفاده از روشهای نوین آبیاری و مدیریت بهینه منابع آب
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان بردسکن هم به ابعاد مختلف این مشکل اشاره کرد و گفت: خشکسالی نه تنها بر کمیت تولید تأثیر گذاشته، بلکه کیفیت محصولات نیز به شدت تحت تأثیر قرار گرفته است. مهدی مسروری با بیان اینکه خشکسالی موجب میشود باغهای پسته نتوانند به حداکثر پتانسیل خود دست یابند، افزود: این وضعیت به کاهش عیار و کیفیت پستهها منجر میشود. وی با اشاره به ۲۰ سال خشکسالی در منطقه، خاطرنشان کرد: اکثر محصولات کشاورزی به دلیل کمبود آب، کیفیت لازم را ندارند. این وضعیت به ویژه در باره پسته که یکی از محصولات کلیدی اقتصاد شهرستان است، نگران کننده است. مدیر جهاد کشاورزی بردسکن با تأکید بر اینکه استفاده از روشهای نوین آبیاری و مدیریت بهینه منابع آب میتواند به حل مشکلات ناشی از خشکسالی کمک کند، بیان کرد: باید به سمت استفاده از فناوریهای نوین آبیاری و بهینهسازی مصرف آب حرکت کرد. مسروری در ادامه بر لزوم سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه برای شناسایی ارقام مقاوم به خشکی تأکید کرد و گفت: باید با یک رویکرد جامع و استراتژیک به بحران آب و خشکسالی پاسخ دهیم.
وی با بیان اینکه بردسکن با تولید سالانه ۱۶ هزار تن پسته، دومین تولید کننده بزرگ این محصول در خراسان رضوی به شمار میرود، گفت: با توجه به اهمیت اقتصادی پسته برای شهرستان، میطلبد که تدابیری اتخاذ شود تا پسته با کیفیت و در حجم مناسب تولید و به بازار عرضه شود. مدیر جهاد کشاورزی بردسکن خاطرنشان کرد: تولید پسته نه تنها موجب ایجاد اشتغال برای بیش از ۵۰۰۰ نفر در شهرستان میشود، بلکه به عنوان یک منبع درآمد پایدار برای کشاورزان محسوب می شود.