نوسانات قابل توجه قیمت ارز و طلا در روزهای اخیر در کنار فضای روانی حاکم بر بازار مسائلی است که عمده اخبار اقتصادی را به خود اختصاص داده اند. تحولات اخیر که انتظار افزایش نرخ ارز و طلا را ایجاد کرده است؛ ما را بر آن داشت تا گزارشی میدانی در اولین روز هفته جاری از وضعیت عمومی بازار ارز، طلا و لوازم خانگی تهیه کنیم.
ساعت از 11 گذشته که به محل تجمع خریداران و فروشندگان ارز در خیابان امام خمینی (ره) مشهد رسیدم. با توجه به این که دلار آزاد از روزهای گذشته افزایش قیمت پیدا کرده بود، انتظار بود که در میانه روز شنبه با جمعیت قابل توجهی از مردم که به دنبال خرید ارز هستند، روبه رو شوم؛ اتفاقی که کاملا با عکس آن مواجه شدم. جمعیت این افراد صرفا متشکل از دلالان بود و به ندرت می شد مردمی را پیدا کرد که در حال معامله باشند.
به سمت یکی از همین دلالان رفتم و قیمت دلار را از او سوال کردم در پاسخ ابتدا از من سوال کرد که خریدارم یا فروشنده که به او گفتم می خواهم با پولی که دارم 300 دلار خریداری کنم. سپس گفت: قیمت فروش الان 111.000 تومان است. بلافاصله از او درباره خلوت بودن سوال کردم که پاسخ داد: نه دیگر آن زمان که این مسائل برای مردم اهمیت داشت، گذشته و خبری نیست. هر چند که همکارش نظر متفاوتی داشت و پیشنهاد کرد تا ساعت 2 برگردم تا شلوغی بازار را ببینم؛ کاری که انجام دادم و پس از چند ساعت دوباره برگشتم و نه تنها با شلوغی مواجه نشدم، بلکه متوجه شدم دلار هم احتمالا متاثر از عدم تقاضا با 2000 تومان کاهش قیمت مواجه شده است.
قدرت خرید مردم کم شده استبرای بررسی قیمت طلا سری به فروشندگان طلا در همان اطراف زدم. ابتدا وارد پاساژ بزرگ فروشندگان طلا شدم جایی که در میانه روز بسیار خلوت بود. نرخ طلا که روی نمایشگر بزرگ نصب شده در داخل پاساژ نمایش داده می شد به این شرح بود: سکه امامی ۱۱۱ میلیون تومان، سکه تمام ۱۰۲ میلیون و 300 هزار تومان، نیم سکه ۵۸ میلیون و 200 هزار تومان، ربع سکه 35 میلیون و 500 هزار تومان و یک گرم طلای 18 عیار 10 میلیون و 146 هزار تومان. وارد یکی از مغازه ها شدم و از فروشنده درباره وضعیت بازار و این که آیا نوسانات اخیر باعث هجوم مردم برای خرید شده یا نه، سوال کردم که این گونه پاسخ داد: الان عمده خرید مردم صرفا برای هدیه و این جور مسائل است که همین هم از روی اجبار است. در غیر این صورت اگر نگاه کنیم با توجه به کاهش قدرت خرید مردم و افزایش هزینه های زندگی کسی پیدا نمی شود که مثل قدیم یک سرویس بخرد و ببرد. الان یک سرویس شاید حدود 500 میلیون تومان بشود، چند درصد مردم توان خرید آن را دارند؟ الان واقعا بازار تغییری نکرده است.
بیشتر این فضا روانی استپس از بررسی فضای حاکم بر بازار ارز و طلا این بار عازم سرای بلور به عنوان یکی از مجموعه های خرید و فروش لوازم خانگی در مشهد شدم تا فضای حاکم بر این بازار را هم مورد بررسی قرار دهم.
ساعت حدود 13 بود و دقیقا زمانی که انتظار می رفت یکی از شلوغ ترین ساعات بازار باشد وضعیت مغازه ها به شکلی بود که انگار همگی در یک روز تعطیلی مثل جمعه سرکار آمده اند؛ همان قدر سوت و کور و خالی از خریدار. وارد یکی از همین مغازه ها شدم و از فروشنده درباره اثر روانی افزایش نرخ ارز در روزهای اخیر سوال کردم که پاسخ داد: مدت هاست که مردم خرید و تعویض لوازم خانگی در اولویتشان نیست. حتی اگر کسی لوازمش خراب هم بشود یا به دنبال تعمیر می رود و یا به دنبال خرید دست دوم چون قیمت پایین تری دارد. من خاطرم هست که در سال های گذشته ترفندی که خود ما در فروش به کار می گرفتیم هم همین بود که به مشتری که مردد بود، می گفتیم زودتر بخر تا فردا گران نشود اما الان در صنف ما مدت هاست کار از این قضیه گذشته و بازار در همین 6 ماه گذشته از سال جدید هم در حالت احتضار بوده است. عمده خریداران ما به دنبال خرید اقساطی هستند. هر چند که بیشتر این فضا هم روانی است، زمانی که هنوز نه بار جدیدی با قیمت جدید رسیده و نه آن قدر خرید و فروشی اتفاق می افتد،نباید انتظار داشت که قیمت ها خیلی تغییر کند.