برانکوی دوستداشتنی، مربی کراواتی که سالها در فوتبال ما حضور داشت بالاخره در 71 سالگی تصمیم گرفت بازنشسته شود، مرد آرامی که نزدیک 25 سال با او رفاقتها داشتیم، از وقتی همراه چیرو یا همان بلاژویچ وارد فوتبال ما شد، سال 2001، تیم چیرو ستارههای زیادی داشت و امید ما برای صعود به جام جهانی 2002 زیاد بود اما در قدم آخر کم آوردیم. چیرو که رفت برانکو شد بخشی از فوتبال ما، اول تیم ملی امید را با بازیهای چشمنواز قهرمان آسیا کرد، بعد شد مربی تیم ملی بزرگ سالان تا جام جهانی 2006، شاید اگر مرد آرام کروات کمی به تیمش در آن جام دیسیپلین تزریق کرده بود آن مردان رویایی شاهکار مهمی خلق کرده بودند. برانکو دوباره از فوتبال ما رفت تا چند سال بعد که در قامت سرمربی پرسپولیس برگشت و تیمی که چند سالی مدعی قهرمانی نبود را بهرغم پنجره نقل و انتقالاتی بسته تا فینال آسیا بالا برد و پایهگذار اتفاقهای مهمی شد. حالا پروفسور خسته از مسیر طولانیاش تصمیم به بازنشستگی گرفته تا بالاخره به خانه برگردد. بعد از حضوری طولانی در ایران، عربستان، عمان، چین و... در این پرونده با او و افتخاراتش خاطرهبازی خواهیم کرد.
مردی آرام با افتخارات زیاد
برانکو ایوانکوویچ، متولد ۲۸ فوریه ۱۹۵۴ در شهر واراژدین کرواسی (یوگسلاوی سابق)، یکی از برجستهترین مربیان خارجی تاریخ فوتبال ایران است. او دوران بازیگریاش را به عنوان هافبک در باشگاه وارتکس زاگرب گذراند و پس از ۱۲ فصل بازی، در ۳۰ سالگی وارد عرصه مربیگری شد. برانکو دارای مدرک دکترای حرکتشناسی از دانشگاه زاگرب و بالاترین مدرک مربیگری فوتبال در اروپاست. او مربیگری را از تیمهای پایه در کرواسی آغاز کرد و سپس به عنوان دستیار میروسلاو بلاژویچ در تیم ملی کرواسی در جام جهانی ۱۹۹۸ حضور داشت؛ تیمی که به مقام سوم جهان رسید. در دوران او، تیم ملی کشورمان به رتبه ۱۵ رنکینگ فیفا رسید؛ بهترین جایگاه تاریخ فوتبال ایران. بعد از موفقیتهایی در فوتبال چین و کرواسی در سال ۱۳۹۳ به پرسپولیس آمد و طی چهار فصل، سه قهرمانی پیاپی در لیگ برتر، یک قهرمانی سوپرجام و یک نایبقهرمانی لیگ قهرمانان آسیا را رقم زد. تیم او با سبک بازی مالکانه، ساختار دفاعی منسجم و استفاده از بازیکنان جوان، یکی از موفقترین دورههای تاریخ پرسپولیس را رقم زد. برانکو همچنین سابقه مربیگری در دینامو زاگرب، شاندونگ چین، الاهلی عربستان، الاتفاق و تیم ملی عمان را دارد. او به عنوان مربیای علمی، آرام، منظم و فرهنگی شناخته میشود و ایران را «خانه دوم» خود مینامد. افتخارات او در ایران و آسیا، جایگاه ویژهای برایش در میان مربیان کروات و خارجی فوتبال ایران رقم زده است.
کرواسی کارخانه مربیسازی
کرواسی، کشوری کوچک در قلب اروپا با جمعیتی کمتر از ۴ میلیون نفر، یکی از شگفتیهای دنیای فوتبال است. از نایبقهرمانی در جام جهانی ۲۰۱۸ تا سومی در ۱۹۹۸ و ۲۰۲۲، این کشور نشان داده که استعداد و نظم میتواند جای وسعت و ثروت را بگیرد. اما موفقیت کرواسی فقط در بازیکنان نیست؛ این کشور که قدمت زیادی هم ندارد طی چند دهه اخیر به یکی از بزرگترین صادرکنندگان مربی در جهان تبدیل شده است. مربیان کروات با ترکیبی از دانش علمی، نظم اروپایی و انعطاف فرهنگی، در کشورهای مختلف از ایران تا چین و عربستان موفق بودهاند. در ایران، نامهایی چون استانکو، کرانچار، اسکوچیچ و برانکو ایوانکوویچ، بخشی از تاریخ فوتبال ملی و باشگاهی را رقم زدهاند. آنها با شخصیت کمحاشیه، رفتار عملگرا و تمرکز بر نتیجه، مورد اعتماد مدیران ایرانی قرار گرفتهاند. سبک زندگی مردم کرواسی هم بازتابی از همین ویژگیهاست: کمحرف، پرتلاش، اهل خانواده و دور از هیاهو. این خلقوخو در مربیانشان هم دیده میشود؛ مربیانی که بدون جار و جنجال، تیم میسازند، نظم میدهند و نتیجه میگیرند. شاید راز موفقیتشان همین باشد: تمرکز بر کار، نه بر حاشیه. کرواسی، با تمام کوچکیاش، در فوتبال جهان صدایی بلند دارد؛ صدایی که گاهی از زبان ستارههایی چون مودریچ و در مواقعی از زبان مربیانش شنیده میشود.
مردی که بهجای تیم، فرهنگ ساخت
برانکو ایوانکوویچ با شخصیت علمی، آرام و بیحاشیهاش، نهتنها تیم ساخت، بلکه فرهنگ ساخت؛ فرهنگی که هنوز در فوتبال ایران نفس میکشد. برانکو ایوانکوویچ، مربیای بود که بیشتر از حرف، عمل میکرد. او با رویکردی علمی و منظم، فوتبال را نه فقط یک بازی، بلکه یک پروژه تربیتی و تاکتیکی میدید. در روزهایی که پرسپولیس از پنجره نقلوانتقالات محروم بود، او بدون بهانهتراشی، با همان ترکیب محدود تیم را قهرمان لیگ کرد و تا فینال لیگ قهرمانان آسیا پیش برد. برانکو اهل حاشیه نبود؛ نه وارد دعواهای رسانهای میشد، نه درگیر بازیهای مدیریتی. شاید در تمام سالهایی که او در فوتبال ما بود تنشهایش با کیروش را به خاطر داشته باشیم که همان هم از جنس واکنش به رفتارها و اظهارات کیروش بود. او با بازیکنان رابطهای انسانی و حرفهای داشت، اما هرگز اجازه نمیداد بازیکنسالاری بر تیمش حاکم شود. نظم، انضباط و احترام، سه اصل غیرقابل مذاکره در تیمهای او بودند. شخصیت آرام و متین او باعث شد در فوتبال پرتنش ایران، به مربیای قابل اعتماد تبدیل شود. او جایگاهش را با نتیجهگیری و اخلاق حفظ کرد، نه با لابی و جنجال. حتی زمانی که از پرسپولیس جدا شد، با احترام رفت و هرگز برای بازگشت، خود را تحمیل نکرد. تصور کنید اگر در زمان عزل اسکوچیچ و آمدن کیروش برای جام جهانی قطر بهجای مرد پرتغالی با برانکو طرف بودیم چه میشد؟ آیا او چنین تغییری را در شأن خودش میدانست؟ برانکو نشان داد که شخصیت، مــهــمتـرین ابزار یک مربی است. او با شخصیتش تیم ساخت، فرهنگ ساخت و میراثی گذاشت که هنوز در فوتبال ایران زنده است.