printlogo


ترویج فرهنگ کتاب‎خوانی در حریم حرم
علیرضا کاردار

چندی است رواق کتاب که در حرم مطهر افتتاح شده، به مکانی دنج برای کتاب‌خوانی زائران و مجاوران زن و مرد و پیر و جوان تبدیل شده است. این رواق محل برگزاری برنامه‌های متنوعی با محوریت کتاب است که سعی شده با ترویج فرهنگ مطالعه، به‎ویژه قشر کودک و نوجوان را با کتاب آشنا کند. در کنار رواق کتاب، چند ایستگاه مطالعه برای استفاده زائران هم درنظر گرفته شده که به صورت شبانه‌روزی پذیرای مراجعان است. در این گزارش براساس گفت‌وگو با یکی از کارشناسان خدمات فرهنگی حرم مطهر، ضمن معرفی رواق کتاب، با ایستگاه‌های مطالعه سطح حرم هم بیشتر آشنا می‌شویم.
​​​​​​​
  رواق کتاب، هم زیارت و هم مطالعه
یکی از فعالیت‌های فرهنگی حرم مطهر، رواق کتاب و ایستگاه‌های مطالعه است. به گزارش آستان نیوز، رواق کتاب حدودا از سال ۱۳۹۸ با همکاری کتابخانه آستان قدس رضوی و اعطای ۱۰ هزار جلد کتاب از سوی این کتابخانه افتتاح شد. این کار با هدف ترویج فرهنگ مطالعه آغاز شد تا زائران گرامی علاوه بر بهره معنوی زیارت، در اوقات فراغت در بارگاه عالم آل محمد(ص) استفاده معرفتی خود را هم ببرند. رواق کتاب ابتدا در محل هشتی صحن قدس دایر شد. پس از آن آستان قدس رضوی چندین ایستگاه مطالعه اصلی و ایستگاه‌های کوچک‌تری در نقاط مختلف صحن و سرای رضوی برپا کرد. در این ایستگاه‌ها قفسه‌هایی قرار داده‌ شده که حاوی کتاب‌هایی است در زمینه‌های مختلف تاریخی، دینی، ادبی و آموزشی. پس از راه‌اندازی ایستگاه‌های کتاب، برای تکمیل کار رواق کتاب و معرفی کتاب‌های تهیه‌شده، پروژه منبر و تریبون کتاب آغاز شد. به این صورت که در مناسبت‌های مختلف از استادان مختلف در حوزه کتاب و کتاب‌خوانی و نویسندگان دعوت می‎شود و مطابق با موضوع تعیین‌شده و متناسب با رده سنی شرکت‌کنندگان، به معرفی و توضیح کتابی می‌پردازند. در رواق کتاب علاوه بر ایجاد محیطی برای کتاب‌خوانی، برنامه‌های متنوعی هم در حوزه کتاب برگزار می‌شود؛ از جمله رونمایی یا معرفی کتب تازه منتشرشده با حضور نویسندگان یا ناشران و برگزاری جشن امضای کتاب، برگزاری برنامه‌های نقد و بررسی کتاب با حضور منتقدان و نویسندگان کتاب، برگزاری جلسات خوانش کتاب با حضور مشاوران کتاب برای کمک به زائران در انتخاب کتاب، برگزاری مسابقات کتاب، برگزاری جلسات قصه‌گویی و خاطره‌گویی، برگزاری برنامه حلقه معرفت کتاب و....
   نوجوانان، پای ثابت ایستگاه های مطالعه
همان طور که گفته شد، ایستگاه‌های مطالعه در حرم مطهر امام رضا علیه‌السلام با هدف ارتقای سطح فرهنگی و فراهم‌سازی بستری مناسب برای بهره‌گیری از فرصت‌های مطالعاتی در فضای معنوی حرم ایجاد شده‌اند. این ایستگاه‌ها در رواق‌های مختلف حرم با ارائه کتاب‌های متنوع در خدمت زائران هستند. برای کسب اطلاع بیشتر با آقای صدیقی، کارشناس مسئول خدمات فرهنگی حرم صحبت کردیم. وی تعداد ایستگاه‌های مطالعه در حرم مطهر را 3 مورد برشمرد به اضافه رواق کتاب که به صورت 24 ساعته باز و آماده خدمت‌رسانی به زائران و مجاوران هستند. رواق کتاب واقع در صحن قدس، ایستگاه مطالعه واقع در دارالعباد به صورت عمومی و دو ایستگاه مطالعه واقع در رواق نجمه خاتون و دارالولایه مخصوص خواهران است. این مراکز به طور دائم باز هستند ولی از ساعت 20 کتاب‌ها حداقلی شده و کتاب‌های نفیس جمع‌آوری می‌شوند. طبق گفته صدیقی از ابتدای مهرماه مشخصات و آمار مراجعان به ایستگاه‌های مطالعه ثبت سیستم می‎شود و می‌توان آمار ریز متقاضیان را مانند تعداد مراجعان، بازه سنی، مدت زمان حضور، کتاب‌های مطالعه شده، علایق و... استخراج کرد. طبق گفته وی، در مهرماه حدود 4600 نفر به ایستگاه‌های مطالعه مراجعه کردند که بالاترین استقبال مربوط به کودکان و نوجوانان بوده است. به گفته صدیقی، یکی از برنامه‌های مورد علاقه کودکان و نوجوانان، تریبون کتاب در رواق کتاب است که در آن خوانش کتاب انجام می‌شود. بدین صورت که اساتید، کتابی را برای بچه‌ها می‌خوانند تا کودک ترغیب شود که ادامه کتاب را بخواند. در طول برنامه حدود 20 صفحه از کتاب خوانده می‌شود و در پایان هم کتاب به مراجعان اهدا می‌شود. این کارشناس خدمات فرهنگی تعداد کتاب‌های موجود در ایستگاه‌های مطالعه را حدود 15 هزار عنوان اعلام کرده که حدود 50 هزار جلد در گردش بوده و تقدیم علاقه‌مندان مطالعه می‌شود.