جهان آینده ماسک
صادق غفوریان
ایلان ماسک، چهره جنجالی سال های اخیر آی تی، سرمایه و اقتصاد، کارآفرینی و سیاست، حالا از جهان متفاوتی برای آینده سخن گفته که فارغ از این که آیا تعاریف و پیش بینی های او از این جهان، برای تمام کشورها، اقلیم ها و فرهنگ ها درست از آب درآید یا نه، اما دانستن آن با توجه به توسعه هرلحظه هوش مصنوعی و ربات ها، خالی از لطف نیست.او روزهای قبل و در نشست سرمایهگذاری مشترک آمریکا و عربستان سعودی نکات و فرضیه ها و پیش بینی های متفاوتی را مبتنی بر توسعه و رشد روزافزون هوش مصنوعی مطرح کرده که ما این جا آن را مرور می کنیم.
آینده یعنی، 10 تا 20 سال آینده
مهم است که بدانیم، جهان آینده ای که ایلان ماسک از آن سخن می گوید، جهان دور و رویایی نیست، بلکه او در صحبت هایش می گوید، این جهان متفاوت در همین 10 تا 20 سال آینده گریبان زیست انسان ها را می گیرد. حالا او چه می گوید برای 10 تا 20 سال آینده؟
پول و کار کردن بی معنا می شود!
پیش بینی ایلان ماسک این است که در آن زمان، پول و کار دیگر معنای سنتی خود را ندارند: با ظهور رباتهای پیشرفته و هوش مصنوعی، فقر ریشهکن میشود و کارکردن به سرگرمی و تفریح تبدیل خواهد شد.
ماسک برای توضیح بهتر این وضعیت به مجموعه کتابهای علمی-تخیلی «Culture» اثر «ایان بنکس» اشاره کرد که تصویری مثبت از آیندهای تحت مدیریت هوش مصنوعی را نشان میدهد.
کار همچون باغبانی و تفریح!
طبق پیشبینی ماسک، کارکردن در آینده کاملاً اختیاری خواهد شد. او وضعیت آینده کار را به باغبانی یا بازیهای ویدئویی تشبیه میکند؛ کارهایی که مردم نه از سر اجبار، بلکه صرفاً برای لذتبردن انجام میدهند.
او توضیح میدهد: «کاشت سبزیجات در حیاط خانه سختتر از خریدن آن است، اما مردم این کار را انجام میدهند چون از آن لذت میبرند. کارکردن در آینده دقیقاً چنین حالتی خواهد داشت.» ماسک کلید رسیدن به این مرحله را رباتهای انساننما، بهویژه اپتیموس تسلا میداند و معتقد است تنها راه واقعی برای ریشهکن کردن فقر و ارائه خدمات درمانی عالی به همه، استفاده از این رباتهاست.
هدف ماسک چیست؟
اما همزمان با این پیش بینی های ماسک، بسیاری از تحلیل گران آی تی و فناوری، به تحلیل این نکات او پرداختند. برخی عنوان کردند، ماسک با چنین صحبتهایی به دنبال فروش ربات اپتیموس است، چراکه طی ماههای اخیر، چشم انداز خود برای آیندهای با هوش مصنوعی و به ویژه اپتیموس را بارها تذکر داده است. به عقیده مالک اسپیس ایکس، برای این که فقر ریشهکن شود و خدمات پزشکی در سطح عالی به افراد نیازمند ارائه شود، فقط یک مسیر وجود دارد و آن هم ربات اپتیموس است.
افزایش بهره وری با ربات ها
ماسک در این صحبت هایش، افزایش بهره وری با ورود ربات ها را مطرح کرده و گفته است: آینده کار اختیاری نتیجه حضور میلیونها ربات در نیروی کار خواهد بود که میتوانند موجی از بهرهوری قطعی را به ارمغان بیاورند.
هوش مصنوعی، فقر را از میان می برد
ماسک در ادامه این اظهارات متفاوت و عجیب اش، گفته است که قصد دارد رباتهای انساننما را به «بزرگ ترین صنعت یا بزرگ ترین محصول تاریخ، بزرگ تر از تلفنهای همراه یا هر چیز دیگری، تبدیل میکند، زیرا همه یکی از آن ها را خواهند خواست.»
او گفته است: «هوش مصنوعی و رباتهای انساننما در واقع فقر را از بین خواهند برد» و در حالی که تسلا پیشگام این بخش خواهد بود، «بسیاری از شرکتهای دیگر نیز وجود خواهند داشت که رباتهای انساننما میسازند.»
ماسک بیان کرده: «اساساً یک راه برای ثروتمند کردن همه وجود دارد و آن هوش مصنوعی و رباتیک است.»
تحلیل فوربس از پیش بینی های ایلان ماسک
این نظرات و پیش بینی های ایلان ماسک با واکنش ها و تحلیل های متفاوتی در جهان مواجه شد. جدا از این که بسیاری از نظرات مردم در فضای مجازی منفی و علیه شخصیت و دیدگاه های ماسک بود، اما نشریه مطرح آمریکایی فوربس در تحلیل نکات ماسک نوشت: «آنچه ماسک به عنوان یک احتمال دور توصیف میکند، امروز در محیطهای کاری آمریکا خود را تا حدودی نشان داده است. مردم طوری رفتار میکنند که گویی استقلال بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد و آن ها زندگی و رابطه خود با کار را بر این اساس سازماندهی مجدد کرده اند و در واقع آن ها در حال تعریف مجدد کار و طراحی زندگیهای متفاوت هستند.
فوربس در این زمینه به آمارهایی اشاره کرده که نوع کارکردن مردم، پس از همه گیری کرونا با گذشته متفاوت شده است: «این دادهها تغییر به سمت آیندهای با کار کمتر را تقویت میکند. طبق گزارش موسسه افکارسنجی بین المللی گالوپ، کارمندان امروزه انعطافپذیری بسیار بیشتری نسبت به قبل از کرونا دارند. از ماه آگوست(مرداد-شهریور)، ۵۲ درصد از کارمندانی که مشاغل شان قابلیت دورکاری داشته، به صورت ترکیبی، ۲۶درصد منحصراً دورکاری و تنها ۲۲ درصد منحصراً در محل کار خود مشغول به کار بودهاند. این در حالی است که در سال ۲۰۱۹، ۶۰درصد منحصراً در محل کار خود کار میکردند.
کار نباید بر زندگی مسلط باشد
تحلیل فوربس این گونه نتیجه گیری می شود که «افراد در هر زمینهای در حال مقابله با این ایده هستند که کار باید بر زندگی آن ها تسلط داشته باشد. آن ها درصدد کنترل زمان ها و اوقات خود هستند و می خواهند آن را آن طور که می پسندند و در جهت رفاه خود و نیز یادگیری و استراحت شکل دهند.»