تغییر آینده انسانها با گفتاردرمانگرها
اکرم انتصاری| روزنامهنگار
اگر دنبال رشتهای هستی که ترکیبی از علم، احساس و انسانیت باشد، گفتاردرمانی یکی از بهترین انتخابهاست. گفتاردرمانگرها با کار و تلاش زیاد کمک میکنند کودکان و بزرگ سالانی که نمیتوانند درست حرف بزنند یا ببلعند دوباره لبخند بزنند و صدایشان شنیده شود. البته در این رشته باید آدم صبوری باشید. اگر میخواهید این رشته را بهتر بشناسید، مسیر این هفته را بخوانید.
در رشته گفتاردرمانی چه خبر است؟
گفتاردرمانی یکی از شاخههای مهم علوم توان بخشی است که برای درمان کودکان و بزرگ سالان مبتلا به اختلال در گفتار، زبان و بلع بهکار میرود.کودکانی که دچار اوتیسم، سندروم داون یا شکاف کام هستند، برای درمان نزد گفتاردرمانگر مراجعه میکنند. درباره بزرگ سالان نیز افرادی که به دمانس (آلزایمر)، سکته مغزی، پارکینسون یا آسیبهای مغزی دچار میشوند به گفتاردرمانگر نیاز دارند تا مشکلات گفتار و بلعشان برطرف شود. پس با رشته مهمی طرف هستیم.
دانشآموخته این رشته چه تواناییهایی دارد؟
در این رشته با زبان، گفتار و صوت سروکار داریم. مراحل رشد زبانی کودکان را یاد میگیریم و اختلالات مربوط به لکنت یا تندتند صحبتکردن (شتابانگویی) را درمان میکنیم. همچنین مشکلات بلع را که معمولاً در بیماران نورولوژیک، مانند افراد مبتلا به آلزایمر دیده میشود، رفع میکنیم. خیلیها تصور میکنند گفتاردرمانی همان روانشناسی است، اما این دو رشته کاملاً با یکدیگر تفاوت دارند.
بعد از دانشآموختگی چه چیزی در انتظار گفتاردرمانگرهاست؟
دانشآموختگان این رشته میتوانند کلینیک شخصی تأسیس کنند یا در مراکز توان بخشی، کلینیکهای دیگر و خانههای سالمندان مشغول کار شوند. تحصیل در این رشته تا مقطع دکترا امکانپذیر است، اما فقط کسانی میتوانند ادامه تحصیل دهند که از ابتدا همین رشته را انتخاب کردهاند. دانشآموختگان سایر رشتهها امکان ورود مستقیم به مقطع ارشد گفتاردرمانی را ندارند.
این رشته فرصتهایی برای استقلال کاری، جایگاه اجتماعی مناسب و درآمد خوب فراهم میکند و برخلاف برخی رشتههای تجربی دیگر، برای تأسیس کلینیک نیاز به تجهیزات گرانقیمت ندارد.
گفتاردرمانی به درد چه کسانی میخورد؟
گفتاردرمانی به صبر زیادی نیاز دارد، چون درمان بیماران معمولاً طولانی است و نمیتوان سریع نتیجه گرفت. مثلاً درمان لکنت در کودکان مبتلا به اوتیسم یا سندروم داون ممکن است ماهها زمان ببرد.برای موفقیت در این رشته باید صبور، اجتماعی و علاقهمند به ارتباط با افراد باشید. گفتاردرمانگر کسی است که از کار با انسانها لذت میبرد و توانایی همدلی بالایی دارد. اگر این ویژگیها را نداشته باشید، نمیتوانید در این زمینه موفق شوید. دومین ویژگی مهمی که یک متخصص گفتاردرمانی باید داشته باشد انعطاف پذیر بودن است. در این رشته دامنه بیماران مراجعه کننده بسیار وسیع است پس متخصص باید توانایی بسط علمی داشته باشد یعنی بتواند در عین حال که با بیمار جدید مواجه می شود درمان جدیدی را هم ابداع کند. ارتباط خوب، کودک درون فعال، تفکر استراتژیک و داشتن خلاقیت نیز لازمه موفقیت در این رشته است.
این رشته چه چالش ها و شیرینیهایی دارد؟
از زیباترین جنبههای این رشته، تأثیر عمیق در زندگی بیماران است. گفتاردرمانگر میتواند زندگی یک کودک را عوض کند یا به بزرگ سالی کمک کند که بهدلیل اختلال گفتاری قادر به ارتباط با دیگران نیست. در زمینه بلع نیز، گاهی جان انسانها به توانایی گفتاردرمانگر وابسته است؛ چون اگر بیمار نتواند درست غذا بخورد، ممکن است دچار خفگی شود.
چالش این کار، زمانبر بودن درمان و نیاز به پشتکار زیاد است؛ اما حس رضایت از دیدن پیشرفت بیماران، همه سختیها را جبران میکند. افرادی که به خدمات گفتاردرمانی نیاز دارند، در طیف سنی گستردهای قرار دارند. از نوزاد تازه متولدشده تا یک فرد ۹۰ سالهای که پس از سکته مغزی توانایی صحبت کردن را از دست دادهاست. پس فردی میتواند گفتاردرمانگر خوب و موفقی باشد که توانایی برقراری ارتباط با افراد در سنین مختلف را داشته باشد.
بازار کار و شرایط شغلی این رشته در ایران چگونه است؟
بازار کار در این رشته به تلاش، خلاقیت و قدرت ارتباطی فرد بستگی دارد. این رشته در ایران پیشرفت خوبی داشته است و جزو رشتههایی است که با افزایش شناخت مردم موقعیت بهتری پیدا میکند. همچنین این رشته نسبت به سایر رشتههای پیراپزشکی رشته مستقلتری است و پس از دوره کارشناسی میتوان به طور مستقل فعالیت کرد. این رشته زمینههای فعالیت متفاوتی دارد و دانش آموختگان این رشته می توانند در زمینه مورد علاقه خود مشغول فعالیت شوند.