سفره افطار چند؟

سید محمدمهدی هاشمی

حذف ارز ترجیحی در دی ماه امسال باعث افزایش قیمت قابل توجه در اقلام خوراکی شد که تا پیش از این مشمول دریافت ارز 28500 تومانی بودند. گزارش مرکز آمار ایران از نرخ تورم خوراکی ها تا پایان دی ماه نشان می دهد بیشترین تورم نقطه به نقطه به گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها تعلق گرفته که ۸۹.۹ درصد اعلام شده است. یعنی فقط در قسمت خوراکی ها نسبت به قیمت های سال گذشته حدود 90 درصد افزایش قیمت داشته ایم. مسئله ای که امروز در تدارک سفره افطار هم خود را نشان داده است؛ در حالی که در رمضان 1403 هزینه تدارک یک سفره افطاری ساده برای 4 نفر حدود250 هزار تومان بود؛ اما بررسی های «خراسان رضوی» از اقلام سفره افطار در بازار مشهد نشان می دهد که امسال این رقم در کمترین حالت ممکن به بالای 500 هزار تومان در روز رسیده است.


 برای تدارک یک سفره افطاری ساده نیاز به اقلامی مثل چای، خرما، پنیر، سبزی، نان، زولبیا و بامیه و یک نوع غذای گرم مثل حلیم و یا شله است. چای، شکر، نبات و قند کالاهایی هستند که معمولا در مقیاس موردنیاز برای مصرف یک ماه خریداری می شوند. یک کیلو چای، یک کیلو قند، یک کیلو شکر و یک کیلو نبات می تواند برای مصرف یک ماه یک خانواده 4 نفره کافی باشد. مطابق بررسی های ما از بازار مشهد یک کیلو چای خارجی در بازار مشهد حدود یک میلیون و 500 هزار تومان عرضه می شود و بسته بندی 400 گرمی نیز با قیمت حدود 700 هزار تومان فروخته می شود. هر کیلو قند 160 هزار تومان، هر کیلو شکر 85 هزار تومان و نبات شاخه نیز با قیمت کیلویی 200 هزار تومان عرضه می شود. با این اوصاف حدود 2 میلیون تومان در ماه و روزانه حدود 65 هزار تومان برای سفره افطار یک خانواده 4 نفره در این بخش هزینه خواهد شد. 
هزینه های خرما، پنیر و زولبیا و بامیه
قیمت هر کیلو رطب مضافتی در بازار مشهد نیز از 240 تا 350 هزار تومان به ازای هر کیلو متفاوت است. یک جعبه خرما 3 ردیفه حدود 200 هزار تومان قیمت دارد و تقریبا برای مصرف یک هفته یک خانواده 4 نفره مناسب است که با این اوصاف برای بازه ماه رمضان 800 هزار تومان و در روز حدود 27 هزار تومان هزینه خرمای سفره افطار خواهد شد. هر قالب 400 گرمی پنیر نیز حدود 160 هزار تومان در بازار قیمت دارد و اگر مصرف پنیر هر نفر در ماه را 900 گرم (30 گرم در روز) محاسبه کنیم؛ در طول ماه رمضان یک خانواده 4 نفره 9 قالب پنیر مصرف می کند و یک میلیون و 440 هزار تومان در یک ماه و 48 هزار تومان در روز هزینه خواهد داشت. قیمت زولبیا و بامیه نیز در مشهد در سه سطح ۴۵۰، ۳۴۰ و ۲۳۰ هزار تومان اعلام شده است. اگر فرض کنیم که هر کیلو زولبیا و بامیه برای مصرف یک هفته خانواده 4 نفره مناسب باشد؛ هزینه زولبیا و بامیه یک خانواده (نوع 340 هزار تومانی) برای یک ماه یک میلیون و 360 هزار تومان و در روز حدود 46 هزار تومان می شود.
​​​​​​​
هزینه های غذای گرم، نان و سبزی
همچنین در مشهد نرخ فروش هر کیلوگرم شله مشهدی 320 هزار تومان و هر کیلوگرم حلیم 300 هزار تومان اعلام شده است که اگر مصرف یک خانواده 4 نفره را برای یک روز یک کیلو در نظر بگیریم (هرچند که هر پرس شله یا حلیم معادل 300 گرم است) به صورت میانگین روزانه 300 هزار تومان و 9 میلیون تومان در ماه همین مورد می تواند برای یک خانواده 4 نفره هزینه داشته باشد. موارد باقی مانده نان و سبزی احتمالا ارزان ترین موارد در فهرست افطاری مورد بررسی ما هستند. یک عدد نان سنگک (یارانه ای) حدود 6000 تومان و هر کیلو سبزی خوردن (فله ای) نیز کیلویی 60 هزار تومان قیمت دارند. با این اوصاف هزینه نان این خانواده 4 نفره برای یک روز معادل 12 هزار تومان و هزینه سبزی معادل 20 هزار تومان می شود که همین موارد برای یک ماه به ترتیب 360 هزار تومان و 600 هزار تومان خواهند شد. 
با این اوصاف تدارک همین سفره افطار ساده برای یک خانواده مشهدی در هر روز معادل 532 هزار تومان و در ماه حدود 16 میلیون تومان هزینه در بر خواهد داشت. این در حالی است که حداقل حقوق در کشور حدود 14 میلیون تومان است و خانواده ها در ماه مبارک رمضان هزینه سفره های سحری را هم دارند؛ مسئله ای که در روزهای انتهایی سال روند مدیریت هزینه ها در بخش معیشت را سخت تر هم می کند.