آزمون ایمنی مجموعه های آبی
زهرا کیوانلو
با افزایش دمای هوا و آغاز روزهای گرم سال، استقبال شهروندان از استخرها و پارکهای آبی نیز بیشتر شده است؛ مجموعههایی که این روزها به یکی از اصلیترین مقاصد تفریحی خانوادهها تبدیل شدهاند. در چنین شرایطی، موضوع ایمنی تجهیزات و رعایت استانداردها اهمیت دوچندانی پیدا میکند؛ چراکه کوچکترین نقص فنی در تجهیزات آبی میتواند حوادث جبرانناپذیری رقم بزند.
اگرچه بسیاری از شهروندان تصور میکنند تمامی بخشهای استخرها و پارکهای آبی تحت نظارت مستقیم اداره کل استاندارد قرار دارند، اما واقعیت این است که تنها بخشی از تجهیزات این مجموعهها مشمول استاندارد اجباری است. سرسرههای آبی، تجهیزات تفریحی و برخی تجهیزات فنی از جمله مواردیاند که به صورت مستمر مورد ارزیابی و بازرسی قرار میگیرند و بهرهبرداری از آنها بدون دریافت تاییدیه استاندارد مجاز نیست. در همین راستا، در گفت و گو با مینا میری، معاون استانداردسازی و آموزش اداره کل استاندارد خراسان رضوی، وضعیت نظارتها، تعداد مجموعههای دارای تاییدیه، مهمترین نواقص مشاهدهشده و نحوه رسیدگی به شکایات مردمی را پیگیری و بررسی کردیم.
استخرهای روباز و سرپوشیده مشمول استاندارد اجباری نیستند
معاون استانداردسازی و آموزش اداره کل استاندارد استان با اشاره به الزامات قانونی در حوزه تجهیزات تفریحی و آبی به «خراسان» می گوید: براساس مقررات موجود بهره برداری از تجهیزات تفریحی و شهربازیها و نیز تجهیزات زمینهای بازی و سرسره های آبی مشمول مقررات استاندارد اجباری است و نظارت سالیانه و کنترلهای ادواری 3 ماه یک بار بر آنها الزامی است. وی می افزاید: «استخرهای روباز و سرپوشیده مشمول مقررات استاندارد اجباری نیستند و تحت پوشش نظارتی اداره کل استاندارد قرار ندارند. لیکن مجموعه های آبی که دارای سرسره هستند، سرسره های آنها چه در زمان نصب و چه در زمان بهره برداری مشمول مقررات استاندارد اجباری هستند و کنترلهای لازم صورت می پذیرد.» بنا بر این اظهارات، دامنه نظارت اداره کل استاندارد بیشتر بر تجهیزات تفریحی و ایمنی مرتبط با سرسرههای آبی متمرکز است و اصل فعالیت استخرها ذیل ضوابط و نظارت دستگاههای دیگر قرار میگیرد.
فعالیت ۱۳۷ سرسره آبی دارای تاییدیه استاندارد
معاون استانداردسازی و آموزش اداره کل استاندارد خراسان رضوی در پاسخ به این سوال که چه تعداد استخر و مجموعه آبی در خراسان رضوی دارای تاییدیه استاندارد هستند و چه تعداد موفق به اخذ این مجوز نشدهاند؟ می گوید: «در حال حاضر تعداد 11 مجموعه آبی تحت پوشش در استان خراسان رضوی وجود دارد که 5 مجموعه غیرفعال بوده و تعداد 137 سرسره آبی فعال در 6 مجموعه آبی نیز دارای تاییدیه استاندارد بوده و فعالیت دارند.»
پلمب 53 سرسره در یک مجموعه آبی
یکی از مهمترین پرسشها درباره وضعیت ایمنی مجموعههای آبی، نوع تخلفات و نواقصی است که در جریان بازرسیها شناسایی میشود. میری در این باره اظهار می کند: بیشترین عدم انطباقهای مشاهده شده، مربوط به تجهیزات منصوبه است. میری همچنین از برخورد با تجهیزات فاقد تاییدیه خبر می دهد و تاکید می کند: اخیرا 53 سرسره آبی در یکی از مجموعه های آبی به دلیل عدم اخذ گواهینامه و عدم انطباق با استانداردها پلمب شده است.
مسیرهای ثبت شکایت مردمی
معاون استانداردسازی و آموزش اداره کل استاندارد خراسان رضوی همچنین در پاسخ به سوال پرتکرار مردم مبنی بر این که شهروندان از چه طریقی میتوانند شکایت ها یا گزارشهای خود درباره وضعیت غیراستاندارد استخرها را ثبت کنند و روند رسیدگی به این شکایت ها چگونه است؟ می گوید: «شهروندان محترم از 3 روش امکان انعکاس شکایات خود را به ادارات کل استاندارد دارند؛ اعلام شکایت کتبی به واحد رسیدگی به شکایات اداره کل؛ ثبت شکایت در سامانه مردمدار یا سامانه ملی نظارتهای مردمی و ثبت شکایت در سامانه نظارت بر تجهیزات تفریحی.»
به گفته وی، گزارشهای مردمی میتواند در شناسایی تجهیزات ناایمن و تخلفات احتمالی نقش مهمی داشته باشد و بخشی از فرایند نظارتها نیز بر پایه همین گزارشها انجام میشود.
کدام تجهیزات مشمول استاندارد اجباری هستند؟
میری درباره دامنه تجهیزات مشمول استاندارد اجباری نیز توضیح می دهد: «تجهیزات سرسرههای آبی ، دیگ های بخار و برخی تجهیزات دیگر مشمول استاندارد اجباری هستند. اما همه تجهیزات مشمول مقررات استاندارد اجباری نمی شوند.»
افزایش بازرسیها در ایام اوج سفر
با آغاز فصل تابستان و افزایش سفرهای زیارتی و سیاحتی به مشهد و دیگر شهرهای خراسان رضوی، حجم استفاده از مجموعههای آبی نیز بیشتر میشود. میری در پاسخ به این سوال که آیا در این ایام تعداد بازرسیها و نظارتهای میدانی هم بیشتر میشود؟ می گوید: «تعداد بازرسی های نظارتی در ایام اوج سفرهای سیاحتی و زیارتی و ایام نوروز به بالاترین حجم خود میرسد تا از بهره برداری تجهیزات غیراستاندارد و غیرایمن جلوگیری شود.»
افزایش مراجعه شهروندان و مسافران به استخرها و پارکهای آبی در روزهای گرم سال، ضرورت توجه به ایمنی تجهیزات را بیش از گذشته پررنگ کرده است؛ موضوعی که در کنار نظارت دستگاههای مسئول، نیازمند توجه جدی بهرهبرداران و همچنین حساسیت بیشتر شهروندان نسبت به وضعیت ایمنی این مجموعههاست.