نگاهی به مسیر مجاز، قواعد عبور، استراتژی ایران و وضعیت عملیاتی در تنگه هرمز
در تنگه هرمز چه می گذرد؟
یعقوب ربیعی
بسیاری می پرسند که وضعیت عملیاتی در تنگه هرمز چگونه است؛ این چند نکته را می توان مرور کرد:
از لحاظ محدوده جغرافیایی : ایران در تاریخ ۱۴ اردیبهشت، محدوده تحت کنترل خود را اعلام کرد که مرز جنوبی آن خط واصل بین کوه مبارک در ایران تا جنوب فجیره در امارات بوده و مرز غربی آن خط واصل بین انتهای جزیره قشم و ام القیوین در امارات تعیین شده است. در این منطقه، تمامی شناورها موظف به اخذ مجوز و هماهنگی با مقامات ایرانی هستند.
مسیر مجاز عبوری: در شرایط فعلی، مسیر عبوری مجاز کریدور لارَک است. هدف ایران از طراحی این مسیر این است که با بستن بیشتر پهنه تنگه، کشتیهای تأییدشده را از یک کانال باریک ۵ مایلی (حدود ۹ کیلومتر) در آبهای سرزمینی هدایت کند. این مسیر از نزدیکی ساحل غربی جزیره لارک و در جوار جزیره قشم میگذرد.
قواعد عبور و شرایط بهرهبرداری: ایران برای استفاده از این کریدور، قوانینی وضع کرده که شامل هماهنگی مستقیم با مقامات ایرانی، همکاری در بازرسیهای بصری و عدم همکاری با حملات علیه ایران میشود. پذیرش اولیه محدود به متحدان تجاری ایران بوده، اما بعداً به سایر کشورها نیز تعمیم داده شده است.
منطقه ممنوعه تنگه هرمز: در گزارشهای متعدد رسانه های داخلی به منطقه ممنوعه در میان تنگه اشاره شده که از آن برای دور نگه داشتن شناورهای متخاصم و هدایت ترددها استفاده میشود.
استراتژی هوشمندانه ایران: یکی از دلایل وجود این منطقه ممنوعه این است که آمریکایی ها به راحتی نتوانند در تنگه عملیات کنند. حتی اگر تنگه بازگشایی هم شود باز شرایط برای آمریکایی ها سخت است. برآورد رسمی پنتاگون در یک ارزیابی محرمانه به کنگره این است که پاکسازی کامل تنگه هرمز از مینها احتمالاً حدود شش ماه به طول خواهد انجامید. البته این به معنای پاکسازی کامل و سناریوی حداکثری است. ایجاد یک کریدور ایمن و بازکردن یک مسیر عبور موقت و ایمن در عرض یک مایل ممکن است از چند هفته تا حدود یک ماه و نیم زمان ببرد.
رویکرد بالادستی به تنگه: برخلاف نگاه برخی کانال داران و تریبون داران ، مشخص کردن این منطقه ممنوعه با دستور شعام، ابلاغ ستاد کل نیروهای مسلح و همکاری دولت و سپاه است.
استراتژی آمریکا: تاکنون استراتژی آمریکا بر تلاش برای بازگشایی تنگه و جلوگیری از مین ریزی بوده، ولی همزمان آمریکایی ها قصد دارند برگ برنده هایی مانند شرایط لبنان، محاصره دریایی و ... به دست بیاورند تا ایران را مجبور به فشار بر سر میز مذاکره و بازگشایی کنند. تا این لحظه هر چه تلاش کرده اند به در بسته خورده است.