استخرهای مرگ
سارا عباس نژاد
بر اساس گزارش پزشکی قانونی خراسان رضوی، در سال ۱۴۰۳، ۵۶ نفر شامل ۴۳ مرد و ۱۳ زن و در سال ۱۴۰۴ نیز ۳۶ نفر شامل ۲۶ مرد و ۱۰ زن بر اثر غرقشدگی در استان جان خود را از دست دادهاند؛ آماری که بخشی از آن میتواند با حوادث مرتبط با منابع آبی و استخرهای کشاورزی مرتبط باشد و همین موضوع، محور پیگیری ما درباره وضعیت مجوزها و ایمنی این استخرها از سازمان جهاد کشاورزی استان شد. به گزارش خراسان رضوی، مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی استان با اشاره به افزایش ساخت استخرهای ذخیره آب در اراضی کشاورزی گفت: حدود ۹۹ درصد استخرهای احداثشده توسط کشاورزان بدون مراجعه به جهاد کشاورزی و اخذ مجوزهای لازم بوده و این موضوع نظارت بر ایمنی و رعایت استانداردهای فنی را با چالش مواجه کرده است. محمد قیصری منوچهری افزود: بخشی از استخرهای موجود در سطح استان با اعتبارات دولتی و در قالب طرحهای عمومی روستایی و کشاورزی احداث میشوند، اما بخش عمدهای از این سازهها توسط خود کشاورزان و با استفاده از منابع آبی و چاههای کشاورزی ایجاد میشوند.
استخرهای بی مجوز و ناایمن
وی با بیان این که سازمان جهاد کشاورزی تنها در دو مورد مجوز احداث استخر صادر میکند، اظهار کرد: نخست در پروژههایی که دارای مطالعات فنی و دفترچه طراحی هستند و مشاوران ذیصلاح بر اساس نیاز طرح، ابعاد و مشخصات استخر را تعیین کردهاند. دوم در مواردی که چندین مالک از یک منبع آبی مشترک استفاده میکنند که در این شرایط برای هر منبع آبی تنها مجوز احداث یک استخر صادر میشود. مدیر آب و خاک جهاد کشاورزی استان تصریح کرد: متأسفانه بسیاری از کشاورزان بدون مراجعه به جهاد کشاورزی و دریافت مجوز اقدام به ساخت استخر میکنند. هزینه کمتر و سرعت اجرای بالاتر از جمله دلایل گرایش به این نوع ساختوسازهای غیرمجاز است. وی با اشاره به الزامات ایمنی این استخرها گفت: براساس دستورالعملهای ابلاغی، رعایت تمامی ضوابط ایمنی از جمله حصارکشی، نصب تجهیزات ایمنی و ایجاد مسیرهای خروج اضطراری الزامی است.
جهاد کشاورزی ابزار قانونی کافی برای برخورد ندارد
قیصری منوچهری ادامه داد: در پروژههایی که با اعتبارات دولتی اجرا میشوند، امکان نظارت و پیگیری وجود دارد، اما در مواردی که کشاورزان با هزینه شخصی اقدام به احداث استخر میکنند، جهاد کشاورزی ابزار قانونی کافی برای برخورد یا الزام آنها به اجرای ضوابط ایمنی در اختیار ندارد و تنها میتواند اطلاعرسانی و توصیههای لازم را ارائه کند. وی درباره آمار استخرهای مجاز و غیرمجاز در استان نیز گفت: آمار دقیقی از تعداد استخرهای غیرمجاز وجود ندارد، زیرا بسیاری از کشاورزان بدون اطلاع دستگاههای متولی اقدام به ساخت این سازهها میکنند. وی با اشاره به حوادث غرقشدگی در برخی استخرهای کشاورزی اظهار کرد: بررسیها نشان میدهد موارد رخداده عمدتاً مربوط به استخرهایی بوده که بدون اطلاع و نظارت جهاد کشاورزی احداث شدهاند.
آب منطقه ای و شرکت برق می توانند در کنترل تخلفات موثر باشند
قیصری منوچهری درباره راهکارهای پیشگیری از وقوع چنین حوادثی گفت: کشاورزان باید پیش از هرگونه اقدام برای احداث استخر به جهاد کشاورزی شهرستان مراجعه و درخواست خود را ثبت کنند تا ضمن دریافت مشاورههای فنی، از رعایت استانداردهای ایمنی اطمینان حاصل شود. همچنین همکاری دستگاههای مختلف از جمله شرکت آب منطقهای و شرکت توزیع برق میتواند در کنترل تخلفات و کاهش ساختوسازهای غیرمجاز مؤثر باشد.