دو خیّر مشهدی در گفت و گو با خراسان، از فعالیت های خود و چگونگی ایفای نقش خیّران در شرایط پس از بحران‌هایی مانند جنگ گفتند

خیران، پای کار آسیب های جنگ

هانیه غلامی

​​​​​​​
خیران همواره از ستون‌های اصلی پیشرفت و گره‌گشای چالش‌های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی کشور بوده‌اند. در شرایط کنونی که پیامدهای جنگ و بحران‌های مختلف، زیرساخت‌های برخی شهرها را تحت تأثیر قرار داده، نقش خیران در بازسازی و حمایت از جامعه اهمیتی دوچندان یافته است. دو خیر سرشناس مشهدی در گفت‌وگو با روزنامه خراسان، ضمن تشریح فعالیت‌های خود، بر ضرورت اولویت‌بندی، تسهیلگری و نظارت به عنوان ارکان اصلی اثرگذاری در شرایط فعلی تأکید کردند.
تربیت نسل متعهد
حاج‌آقای فیروزه‌چی با مرور دهه‌ها فعالیت، به تأسیس مجموعه‌ای آموزشی با نام «امام علی(ع)» اشاره می‌کند و می‎گوید:  این مسیر که به پیشنهاد یکی از اساتید حوزه علمیه و از ابتدای دهه ۶۰ با مشارکت خانواده و همسایگان آغاز شد، هدفی فراتر از ساخت بنا داشت؛ هدف اصلی، تربیت دانش‌آموزان و طلاب متعهدی بود که بتوانند در آینده منشأ اثر در جامعه باشند. این مجموعه که با نظارت اساتید مجرب حوزه علمیه خراسان اداره می‎شود، امروز با امکانات مجهز آموزشی و فرهنگی، الگویی از فعالیت هدفمند در حوزه تعلیم و تربیت است که ثمره آن ورود دانش‌آموختگان متدین به عرصه‌های دانشگاهی و حوزوی بوده است.
خدمات گسترده موسسه فرهنگی علوی: از درمان تا اشتغال
در ادامه حاج‌آقای شاهچراغی، مسئول موسسه فرهنگی علوی مشهد، در تشریح فعالیت‌های این موسسه می‎گوید: ارائه خدمات پزشکی و دارویی رایگان، به‌ویژه برای بیماران مبتلا به سرطان، با هدف کاهش دغدغه‌های مالی خانواده‌ها، حمایت آموزشی از دانش‌آموزان و دانشجویان مستعد و ارائه مشاوره‌های تخصصی به خانواده‌ها برای توانمندسازی در تربیت فرزندان، شناسایی نیروهای مستعد و معرفی آن‌ها به واحدهای تولیدی و کارخانه‌هایی که با کمبود نیروی کارآمد مواجه هستند، از جمله فعالیت های موسسه فرهنگی علوی مشهد است. همچنین موسسه با رویکردی نوین، به‌جای تمرکز صرف بر جهیزیه، بر مشاوره‌های پیش از ازدواج تأکید دارد که به شکل‌گیری بیش از ۷هزار ازدواج پایدار  انجامیده است. همچنین با آزادی زندانیان جرایم غیرعمد، از فروپاشی کانون خانواده‌ها جلوگیری می‌شود. یکی از زیباترین ثمرات این فعالیت‌ها، تغییر جایگاه مراجعان است؛ افرادی که روزی تحت حمایت موسسه بودند، امروز در جایگاه متخصصانی چون دندان‎پزشک، خود به جمع خیران و حامیان مجموعه پیوسته‌اند.
ضرورت هم‌افزایی دولت و خیران در مدیریت بحران
در ادامه این گفت‌وگو، موضوع نقش خیران در حل مشکلات کشور نیز مطرح شد؛ به‌ویژه در شرایطی که در برخی مناطق کشور بر اثر حوادث و بحران‌ها، زیرساخت‌هایی مانند مدارس، حوزه‌های علمیه یا مراکز خدماتی آسیب دیده‌اند. از جمله نکاتی که آقایان فیروزه‎چی و شاهچراغی درباره نقش خیران و ملزومات آن در این زمینه مطرح کردند ضرورت حرکت از کمک‌های سنتی معیشتی به سمت توانمندسازی و کارآفرینی، حذف بوروکراسی‌های اداری برای پروژه‌های خیرخواهانه و ارائه مشوق‌های قانونی بود. دولت باید با ارائه داده‌های دقیق، اولویت‌های واقعی جامعه مانند ساخت درمانگاه به‌جای مدارس غیرضروری در برخی مناطق را مشخص کند تا از اتلاف منابع جلوگیری شود. علاوه بر آن، بهره‌گیری از چهره‌های معتمد به عنوان واسطه و ایجاد کانال‌های شفاف برای هزینه‌کرد کمک‌ها، کلیدی‌ترین عامل بسیج سرمایه‌های اجتماعی است و در نهایت، اگر سرمایه عظیم خیران با کارشناسی دقیق و حمایت دولت در مسیرهای درست هدایت شود، می‌توان به شکلی پایدار بر مشکلات پیچیده اجتماعی فائق آمد.