نقش کلیدی واکنش سریع در پیشگیری از مرگ ناشی از گرما
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تشریح مکانیسمهای تنظیم دمای بدن و عوارض ناشی از افزایش حرارت، بر لزوم شناخت علایم اولیه و اقدامات فوری در مواجهه با گرمازدگی تأکید کرد. مهدی قلیان در گفت وگو با وب دا اظهار کرد: بدن انسان از طریق مکانیسمهای پیچیدهای مانند تعریق و تبخیر، دمای داخلی خود را در شرایط مختلف ثابت نگه میدارد، اما در شرایطی مانند فعالیت شدید بدنی یا قرار گرفتن طولانیمدت در هوای گرم، این سیستم دچار اختلال میشود و دمای بدن افزایش مییابد. وی افزود: زمانی که دمای بدن از حدود ۳۸.۴ درجه سانتیگراد فراتر برود و بدن قادر به دفع حرارت اضافی نباشد، علایم ناشی از استرس گرمایی و گرمازدگی ظاهر میشود که میتواند به درجات مختلف از خستگی گرمایی تا گرمازدگی شدید بینجامد.
انقباض عضلانی ناشی از گرما
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: یکی از اولین تظاهرات ناشی از گرما، گرفتگیهای دردناک عضلانی است که معمولاً پس از فعالیت شدید در محیط گرم رخ میدهد و بیشتر در عضلات شکم و پاها دیده میشود. وی اقدامات اولیه در این شرایط را شامل خروج فرد از محیط گرم، استراحت دادن به عضلات و مصرف مایعات خنک همراه با مقدار کمی نمک مانند دوغ دانست.
خستگی ناشی از گرما
قلیان با اشاره به این که خستگی گرمایی شایعترین اختلال ناشی از گرماست، اظهار کرد: این وضعیت در اثر از دست رفتن آب و الکترولیتها از طریق تعریق شدید ایجاد میشود و میتواند با علایمی مانند ضعف، سرگیجه، تهوع، سردرد و افت فشار خون همراه باشد.
وی افزود: در این حالت پوست معمولاً سرد، مرطوب و رنگپریده است و فرد باید سریعاً به محیط خنک منتقل شود، در وضعیت خوابیده قرار گیرد و در صورت هوشیاری مایعات خنک دریافت کند. این متخصص تأکید کرد: در صورت عدم بهبود علایم، احتمال گرمازدگی وجود دارد و باید فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس گرفته شود.
گرمازدگی؛ وضعیت اورژانسی و تهدیدکننده حیات
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان این که گرمازدگی یک وضعیت اورژانسی است، گفت: در این شرایط دمای بدن به سرعت افزایش می یابد و ممکن است به ۴۱ درجه سانتیگراد یا بیشتر برسد که در صورت عدم درمان میتواند به آسیب بافتی و حتی مرگ منجر شود. وی افزود: در گرمازدگی، اختلالات عصبی، کاهش سطح هوشیاری، تغییر رفتار، نبض ضعیف و افت فشار خون از علایم مهم محسوب میشوند و مداخله فوری برای کاهش دمای بدن ضروری است.
اقدامات فوری در گرمازدگی
قلیان اقدامات اولیه را شامل انتقال سریع بیمار به محیط خنک، تماس با اورژانس ۱۱۵، کاهش دمای محیط، خارج کردن لباسهای اضافی، استفاده از پارچه مرطوب و خنک برای بدن و قرار دادن بیمار در وضعیت مناسب بیان کرد. وی هشدار داد: نباید بیمار بیش از حد خنک شود، زیرا لرز میتواند موجب افزایش مجدد دمای بدن شود.