اعتماد مردم و اعتبار بانک در گروگان انحصار
مسعود حمیدی
سهلانگاری امنیتی یا سایبری یا پدافند غیرعامل، نامش هرچه باشد حدود 20 روز است که ذرهذره در حال نابود کردن ساختار اعتماد مردم به شبکه بانکی به خصوص بانکهای دولتی است. وقتی پاسخ واضح و صریح داده نمیشود و روشنگری نمیشود، بذر فتنه کاشته میشود اما گویی اهمیت چندانی ندارد. «صبح با چند پیامک بانک بیدار شدم، برخی پیام کسر از موجودی برای خرید بود و یکی هم در این میان هشدار پرداخت قسط بود که اگر پرداخت نکنید جریمه میشوید. به تصور این که سیستمها درستشده است تلاش کردم قسط را پرداخت کنم اما پیام این بود که به دلیل اختلالات شبکه امکان پرداخت وجود ندارد. با بانک تماس میگیرم؛ شبکه هنوز قطع است...»
«به شعبه بانک میروم، خلوت است؛ دو نفر نشستهاند و درددل میکنند که میخواهند در اولین فرصت سپرده خود را خارج و به بانک دیگری منتقل کنند. مشتری دیگری که یک تاجر است می گوید چطور شد همزمان با ریزش دلار بانکها هک شدند آنهم بانکی که بخش عمده سپردههای ارزی و منابع ارزی در اختیارش هست؟ الان که حسابهای ارزی و ریالی مسدود شدند طبیعی است که دلار رشد کند و تنها کسانی که دلار در اختیارشان است، سود میکنند، دلار در اختیار چه کسانی است؟»
یکی از متصدیان می گوید: «هر ساعت اختلال مانند شلیک به اعتبار بانک است، قطعاً بانکها شبانهروز تلاش میکنند که زودتر احیا شوند تا مشتریان خود را از دست ندهند» اما مشتری بهطعنه می گوید: «وقتی همه داراییهای مردم را مسدود کردند چرا ضرر کنند؛ فرداکه شبکه احیا شود دلار گرانتر شده و پول مردم کمارزشتر، بانک ضرر می کند یا مشتری؟»
توضیحات دبیر کمیسیون هماهنگی بانک ها
دبیر کمیسیون هماهنگی بانکهای استان در واکنش به گلایههای مطرحشده در گفت وگو با خراسان می گوید: مردم کاملاً حق دارند و این مدت ما کاملاً درگیر این مسائل بودهایم و تلاش کردیم برای مشتریان توضیح دهیم تا آنها را قانع کنیم. حق دارند وقتی قادر نیستند قسط خود را پرداخت کنند ولی پیامک لزوم پرداخت قسط و جریمه برای آنها ارسال می شود، عصبانی شوند.
نظری می گوید: تمام تلاش ما در شبکه بانکی این است که بتوانیم سیستمها را مجدد راهاندازی کنیم تا خدمترسانی به مشتریان و مردم ازسرگرفته شود. در حال حاضر سیستم دیگری در حال راهاندازی و نصب روی شبکه بانکی است که تا به امروز دربیش از 60 درصد شعب این سیستمها نصبشده است و مراحل آموزش کار کردن با این سیستمها و رابط کاربریها به همکاران آموزش داده می شود.
سرپرست شعب بانک ملی استان می گوید: تلاش ما این است که تا روز شنبه هفته آینده سیستم جدید کاملاً مستقر شود و خدماتدهی به صورت کامل به مشتریان انجام شود که امیدواریم مشکلی پیش نیاید. مردم و مشتریان نگران حسابهای خود نباشند و این که جریمه دیرکرد پرداخت اقساط برای آنها ارسالشده است تمام این مشکلات قابلحل و برطرف شدن است تا مشتریان متضرر نشوند.
سوالات و ابهامات بی پاسخ
پس از اتفاقات بانکی تابستان سال گذشته، حواشی زیادی برای شرکت انفورماتیک که بازوی اصلی بانک مرکزی برای خدمات بانکداری نوین است به وجود آمد. انتظار این بود که حداقل به لحاظ الزامات پدافند غیرعامل بهگونهای عمل شود که اگر مجدد زیرساخت انفورماتیک هدف حمله قرار بگیرد، شبکه بانکی کشور مختل نشود؛ اما رویداد 23 خرداد امسال نشان داد که چنین نبود و معاون اول رئیسجمهور آن را سهلانگاری خواند؛ اما بهراستی چه کسی باید هزینه این سهلانگاری را بپردازد؟ از سویی چگونه ممکن است یک شبکه اینترانت و داخلی بانکی در این حجم گسترده درگیر حمله سایبری قرار بگیرد و هیچ لایه و خط موازی یا رگلاتور در نظر گرفته نشده و همه خدمات مطلقاً وابسته به انفورماتیک است؟ بهطور مثال بانک سپه بعد از حمله سال گذشته چه اقدامی انجام داد؟ یا امروز بانک ملت با کدام سیستم خدمات ارتباطی به مشتریان خود می دهد؟ چرا به گونهای اندیشیده نشده است که اگر شبکه انفورماتیک با اختلال مواجه شود بتوان بهسرعت به شبکه موازی مانند شرکت خدمات دهنده به بانکهای سپه یا ملت و یا بانکهای دیگر سوئیچ کرد که مردم با این حجم از مشکل مواجه نشوند؟ سؤالات قابلتأمل بسیار است که امیدواریم متولیان امر در پاسخگویی شفاف به آنها دچار لکنت نشوند و همه مشکلات را حواله به تحریمها نکنند.