از مطالبه رهبر شهید انقلاب در تابستان ۱۳۷۵ تا تصویب طرح تفصیلی توس
3 دهه پیگیری برای احیای زادگاه فردوسی
رستگار
نوزدهم تیرماه ۱۳۷۵، رهبر شهید انقلاب اسلامی در حاشیه سفر به مشهد مقدس و پس از زیارت بارگاه ملکوتی امام رضا(ع)، از آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی و شهر تاریخی توس بازدید کردند؛ بازدیدی که با ثبت یادداشتی در دفتر یادبود آرامگاه فردوسی، به یکی از مهمترین اسناد مطالبهگری درباره احیای این منطقه تاریخی تبدیل شد؛ ایشان در این یادداشت، ضمن اشاره به اهمیت فرهنگی و تاریخی توس، از شنیدن خبرهای «اسفانگیز» درباره غارت آثار و ذخایر کمنظیر این منطقه ابراز نگرانی کردند و با تأکید بر این که اقدامات انجامشده برای آبادانی و حفاظت از توس «بسی کمتر از اندازه بایسته است»، دولت را موظف دانستند با همتی جدیتر برای حفظ، احیا و توسعه این مجموعه ارزشمند اقدام کند.
این مطالبه طی سه دهه گذشته بارها از سوی مسئولان، پژوهشگران و رسانهها مورد استناد قرار گرفته و به یکی از محورهای اصلی برنامهریزی برای ساماندهی توس تبدیل شده است. در این مدت، اقداماتی همچون مرمت و ساماندهی مجموعه آرامگاه فردوسی، تقویت حفاظت از عرصه تاریخی توس، ایجاد پایگاه میراث فرهنگی، توسعه زیرساختهای گردشگری و الحاق ناحیه منفصل توس به محدوده شهر مشهد انجام شد.
در این میان، روزنامه خراسان طی سالهای گذشته بارها روند تهیه و تصویب طرح تفصیلی توس را پیگیری و مطالبه کرد. این روزنامه در گزارشهای متعدد، درباره طولانی شدن فرایند تصویب طرح، اختلاف میان دستگاههای مسئول و بلاتکلیفی حقوقی و مدیریتی این منطقه هشدار داد و در سال ۱۳۹۸ نیز از نزدیک شدن طرح به تصویب نهایی در شورای عالی شهرسازی و معماری ایران خبر داد.
سرانجام پس از سالها بررسی، مهمترین گام اجرایی در مسیر تحقق مطالبه تاریخی رهبر انقلاب برداشته شد و شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در تیرماه ۱۴۰۵ طرح تفصیلی توس را به تصویب رساند. این مصوبه که حاصل هماهنگی میان وزارت راه و شهرسازی، وزارت میراث فرهنگی، شهرداری مشهد و سایر دستگاههای ذیربط است، چارچوب قانونی حفاظت از میراث تاریخی توس و توسعه متوازن این منطقه را تعیین میکند و به سالها بلاتکلیفی در زمینه ساختوساز، خدمات شهری و اجرای طرحهای عمرانی پایان میدهد.
کارشناسان میراث فرهنگی معتقدند تصویب طرح تفصیلی، نقطه پایان مسیر احیای توس نیست، بلکه آغاز مرحلهای تازه برای اجرای پروژههای حفاظت، ساماندهی و توسعه این شهر تاریخی است؛ مرحلهای که میتواند بخش مهمی از مطالبهای را که رهبر انقلاب در تابستان ۱۳۷۵ مطرح کردند، پس از حدود سه دهه وارد فاز عملیاتی کند.
این مطالبه طی سه دهه گذشته بارها از سوی مسئولان، پژوهشگران و رسانهها مورد استناد قرار گرفته و به یکی از محورهای اصلی برنامهریزی برای ساماندهی توس تبدیل شده است. در این مدت، اقداماتی همچون مرمت و ساماندهی مجموعه آرامگاه فردوسی، تقویت حفاظت از عرصه تاریخی توس، ایجاد پایگاه میراث فرهنگی، توسعه زیرساختهای گردشگری و الحاق ناحیه منفصل توس به محدوده شهر مشهد انجام شد.
در این میان، روزنامه خراسان طی سالهای گذشته بارها روند تهیه و تصویب طرح تفصیلی توس را پیگیری و مطالبه کرد. این روزنامه در گزارشهای متعدد، درباره طولانی شدن فرایند تصویب طرح، اختلاف میان دستگاههای مسئول و بلاتکلیفی حقوقی و مدیریتی این منطقه هشدار داد و در سال ۱۳۹۸ نیز از نزدیک شدن طرح به تصویب نهایی در شورای عالی شهرسازی و معماری ایران خبر داد.
سرانجام پس از سالها بررسی، مهمترین گام اجرایی در مسیر تحقق مطالبه تاریخی رهبر انقلاب برداشته شد و شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در تیرماه ۱۴۰۵ طرح تفصیلی توس را به تصویب رساند. این مصوبه که حاصل هماهنگی میان وزارت راه و شهرسازی، وزارت میراث فرهنگی، شهرداری مشهد و سایر دستگاههای ذیربط است، چارچوب قانونی حفاظت از میراث تاریخی توس و توسعه متوازن این منطقه را تعیین میکند و به سالها بلاتکلیفی در زمینه ساختوساز، خدمات شهری و اجرای طرحهای عمرانی پایان میدهد.
کارشناسان میراث فرهنگی معتقدند تصویب طرح تفصیلی، نقطه پایان مسیر احیای توس نیست، بلکه آغاز مرحلهای تازه برای اجرای پروژههای حفاظت، ساماندهی و توسعه این شهر تاریخی است؛ مرحلهای که میتواند بخش مهمی از مطالبهای را که رهبر انقلاب در تابستان ۱۳۷۵ مطرح کردند، پس از حدود سه دهه وارد فاز عملیاتی کند.