دریادداشتی تبیینی به این سوال پاسخ دادیم: با توجه به شرایط کشور، جنگ و وضعیت حساس منطقه، در راهپیمایی اربعین شرکت کنیم یا نه؟
اربعین یا خیابان
سیدامید مؤذنی
درباره زیارت اربعین امسال، با توجه به شرایط کشور، جنگ و وضعیت حساسی که در منطقه وجود دارد، سؤالهای بسیاری در میان مؤمنان و ارادتمندان به سیدالشهدا صلواتا...علیه مطرح است. مهمترین سؤال این است که آیا اساساً امسال باید در راهپیمایی اربعین شرکت کنیم یا نه.
پاسخ ابتدایی به این سؤال این است: حضور در تجمعات خیابانی واجب کفایی است، اما راهپیمایی اربعین یک امر مستحب است؛ بنابراین، هر کس که حضور او در خیابان منجر به حفظ یا افزایش قدرت خیابان میشود و اگر نباشد، یکی از میدانهای شهر تضعیف یا تعطیل میشود، حتماً حضورش ضرورت دارد و نباید راهپیمایی اربعین را در برابر این حضور واجب انتخاب کند؛ مگر اینکه زیارت اربعین را به نحوی با هماهنگی با دیگران انجام دهد که جای خالیاش در خیابان را تدارک کند.
اما از آن سو، مسئله امسال به این سادگی نیست، زیرا ما در اربعین امسال نیز با شرایط خاصی مواجه هستیم. بعد از تشییع شکوهمند رهبرشهید انقلاب در ایران و عراق، حتماً خناسان و دشمنان انقلاب اسلامی در پی این هستند که آن شکوه را به نحوی لکهدار کنند. به نظر میرسد که جریانهای فارسیزبان ضدانقلاب و ضدمقاومت که از این تشییع ضربه حیثیتی و هویتی بسیار سنگینی خوردهاند، مستقلاً و با سوءاستفاده از جریانهای فارسیزبانی که از لحاظ خط فکری با انقلاب اسلامی همراه نیستند برای اربعین امسال برنامهریزی میکنند تا با تولید رویدادهای خاص، تصویر شکوهمند ارادت عراق به رهبرشهید و نیز پیوند ناگسستنی میان دو ملت عراق و ایران در زیر سایه جبهه مقاومت را مخدوش کنند.همچنین اربعین امسال، همچون حج امسال است که عرصهای برای تثبیت و تقویت گفتمان انقلاب اسلامی و ابراز ارادت مسلمانان جهان به مقاومت و ایستادگی ملت و رهبر شهید ایران بود. اربعین نیز البته بهگونهای دیگر فرصتی شکوهمند و تکرارنشدنی برای تقویت و تثبیت پیوندهای جبهه مقاومت، افزایش روحیه و توان عاطفی کنشگران این جبهه و برکات متعدد دیگری مانند دفع و رفع برخی شبهات و پرسشهای حاصل از نبرد تمدنی انقلاب اسلامی با استکبار جهانی است؛ بالاخص از این جهت که دستگاه رسانهای استکبار در تلاش برای تولید این تصویر از ایران اسلامی است که ایران در جنگ با آمریکا و صهیونیسم، دچار فروپاشی شده است، مردم به مرز فلاکت و گرسنگی رسیدهاند و از این رهگذر در پی اثبات ایده استعماری بنیادین خود است: مقاومت در برابر آمریکا مساوی است با نابودی یا دستکم بدبختی.
ازاینرو، به نظر میرسد امسال ما باید نگرش جهادی عمیقتری به اربعین داشته و برای شرکت در آن، طراحی و برنامهریزی جامعی متناسب با شرایط جنگ با استکبار داشته باشیم. هرکس، متناسب با جایگاهی که دارد، باید برای حضور در اربعین برنامهریزی کند تا هم شعائر اربعین حفظ شود، هم از ظرفیت بینظیر اربعین برای تحقق هدف اربعین که بهواسطه شهادت رهبرشهید انقلاب دستیافتنیتر از پیش شده است، تلاش شود و آثار این شهادت مانند انسجام امت و افزایش دلبستگی مردم جهان، به ویژه مسلمان و به طور اخص ملت عراق، به انقلاب اسلامی، تقویت و به سرمایه نهادینه و تثبیتشده امت اسلام تبدیل شود.
این برنامهریزی باید بر چه اساسی انجام شود؟ در این طراحی، چند اصل کلیدی وجود دارد که باید مدنظر قرار گیرد:
۱. اصل حفظ تجمعات خیابانی (واجب کفایی):
حضور در اربعین نباید بهگونهای باشد که حتی یک خیابان از خیابانهای فعال یا یک تجمع از تجمعات مردمی، تعطیل یا خالی شود. همه کسانی که قصد شرکت در اربعین را دارند، باید بهگونهای برنامهریزی کنند که حضورشان به تضعیف تجمعات خیابانی در داخل کشور منجر نشود. اگر فردی، از محورهای اصلی برگزاری تجمعات است، باید حتماً جایگزینی برای خود تعیین کند؛ و اگر از افراد فعالِ این میدان است، باید زمانبندی دقیق داشته باشد تا با حضور نوبتی افراد دیگر، خللی در فعالیتها ایجاد نشود.
۲. تغییر الگوی اعزام (چابکی و زمانبندی):
باید زمانبندی حضور زائران به گونهای باشد که رفتوبرگشتها، فعالیت و نشاط تجمعات خیابانی آسیب نبیند. بنابراین، مثلاً به جای راهاندازی کاروانهای بزرگ، هیئتها و گروههای مردمی باید کاروانهای خود را به گروههای کوچک، چابک و توانمند تقسیم کنند. این گروهها باید برای رفتوبرگشت سریع و اجرای عملیاتهای فرهنگی در عراق، آماده شوند و زمان حضورشان درعراق را با یکدیگر تقسیم و بهنحوی زمانبندی کنند که در ایام حضور عدهای در اربعین، حتماً عدهای دیگر در سنگرهای خیابانهای ایران، میدانداری کنند.
۳. زیارت به مثابه میدان جهاد:
اربعین امسال نباید صرفاً برای زیارت رایج و همیشگی انجام شود؛ بلکه باید با درک دقیق از این واقعیت که اربعین، میدان جهاد جدیدی است، وارد آن شد. ما امروز در حال توسعه مرزهای انقلاب اسلامی به عرصه جهان اسلام هستیم و قدرت نرم انقلاب را در جبهه مقاومت تثبیت میکنیم. بر همین اساس، هر فرد باید با طراحی فرهنگیِ دقیق وارد این راهپیمایی شود.
کمترین اقدامی که همه در انجام آن توانمند هستند، این است که در اربعین امسال همه باید نمادهای مقاومت -بهویژه تصویر رهبرشهید انقلاب و شعار خونخواهی ایشان- را به همراه داشته باشند. پرچمهای جبهه مقاومت، پرچم مشترک ایران و عراق، و هر نمادی که نشاندهنده این مرحله جدید از پیشرفت انقلاب اسلامی است، باید محور حرکت باشد. هیچکس نباید بدون توجه به این حقیقتِ جهادی، وارد مسیر زیارت شود؛ با این نگاه حضور در اربعین امسال، ورود به یک سنگر جدید در میدان جهاد و نه رها کردن سنگر برای یک سفر مستحبی است.آکندهشدن مسیر راهپیمایی اربعین از تصویر رهبرشهید، و بازتاب آن در رسانههای جهان، تکمیل گامهای پیروزی انقلاب اسلامی در برابر استکبار جهانی و نوعی جهاد عظیم فرهنگی است که آحاد شرکتکنندگان در این موسم جهانی میتوانند در آن به راحتی ایفای نقش کنند.
۴. تقویت پیوند برادری با ملت عراق:
ما امسال در عراق با وضعیت متفاوتی روبه رو هستیم. مردم عراق در مراسم تشییع رهبر شهید، نقشآفرینی باشکوهی داشتند و ما باید نسبت به آنها، حالت تشکر و افزایش احساس برادری داشته باشیم. تحقیقات و بررسیهای رسانهای نشان میدهد که جبهه استکبار و رژیم صهیونیستی از این پیوند برادری و تجلی ارادت شیعیان عراق به رهبر شهید، ضربه سنگینی خوردهاند و در پی آسیب زدن به آن هستند. ممکن است دشمنان برای ایجاد درگیری، تشتت، و تولید تصاویری جعلی مبنی بر اختلاف و نزاع بین ایرانیها و عراقیها، اقداماتی را انجام دهند.
از این رو باید با سعهصدر و دقت عمل کرد؛ اولاً با مردم عراق ارتباطی گرمتر و صمیمانهتر از سال گذشته برقرار کرد و جملات و عباراتی در تشکر از آنها بابت همراهیشان در تشییع رهبر شهید را از قبل آماده و در حین سفر، بیان کرد. همچنین، با توجه به این که ممکن است جوانان عراقی سؤالاتی درباره جنگ داشته باشند، باید پاسخهایی دلگرمکننده داد. تصویر رسانهای دشمن از ایران، تصویری از یک کشور نابودشده و تحت فشار است؛ ما باید با استفاده از فناوری و ابزارهای ارتباطی، امیدبخشی کنیم و از حضورمان برای تقویت روحیه مردم عراق استفاده کنیم. باید نشان دهیم که درگیری با آمریکا، منجر به فروپاشی کشور و ملت ایران نشده است و ما همچنان مثل سالهای گذشته و بهرغم آسیبهایی که دیدهایم، از حفظ عزت و استقلال و افزایش توان ملیمان خوشحال و سرزندهایم. اصل حضور مردم ایران در راهپیمایی امسال اربعین، درهمشکننده ایده استعماری آمریکاست و نشان میدهد که مقاومت در برابر استکبار مساوی است با «عزت» و سازش با آمریکا، به مراتب خطرناکتر و آسیبزنندهتر از مقاومت در برابر آن است. این حقیقت باید در تکتک مردم ایران متجلی باشد و به برادرانمان در جبهه مقاومت منتقل شود تا روحیه ایستادگیشان تقویت گردد.
۵. نمایش وحدت و یکپارچگی ایران:
مردم عراق و اساساً جبهه مقاومت، ایران را یکپارچه میشناسند. اگر در فضای مقاومت عراق احساس شود که در درون ایران چنددستگی وجود دارد، یا حرفهایی که در فضای رسانهای داخلی ما زده میشود در آنجا تکرار شود، موجب تضعیفِ روحیه آنها شده و به ایجاد تصویری از یک انقلاب شکستخورده منجر خواهد شد؛ زیرا رکنِ حرکت انقلاب اسلامی، وحدت مردم حول «ولیفقیه» است. تصویر عموم جبهه مقاومت از رئیسجمهور و سایر مسئولان جمهوری اسلامی ایران، نماد مقاومت است و اشکالاتی که ممکن است در فضای داخلی از سوی عدهای نسبت به برخی مسئولان وجود داشته باشد، اساساً در نگاه مردم عراق و سایر جبهه مقاومت وجود ندارد؛ آن ها رئیسجمهور ما را با تصویر شرکت علنی در راهپیمایی روز قدس با وجود خطرات جنگ و بمباران میشناسند، نه تصویری که برخی جریانها یا گروههای سیاسی بر اساس مبانی و سلایق خود از این شخصیت دارند. بنابراین باید بهشدت مراقب باشیم که در خلال حضور ما در اربعین بههیچوجه تصویری از عدم انسجام یا درگیری داخلی به مردم عراق مخابره نشود. به هیچکس اجازه ندهیم درباره اختلافات سیاسی داخلی صحبت کند؛ بلکه باید روح یکپارچه ایران را که همه در برابر آمریکا و رژیم صهیونیستی متحد هستند، برجسته کنیم. ارائه تصویر غیرمتحد و نامنسجم از ایران اسلامی، گذشته از این که تصویری خلاف واقع و دروغین است، مستقیماً موجب تضعیف روحیه ملت عراق و جبهه مقاومت است؛ زیرا آنان ملت ایران را تربیتیافته رهبر شهید و نماد فرهنگ او میدانند و از سویی امروز جز ایران اسلامی پناه و تکیهگاه دیگری در میان کشورهای جهان برای خود نمیشناسند و هرگونه تصویر ضعف یا عدم اتحادی از ایران تأثیر مستقیمی در توان روحی آنان دارد. بررسی رسانههای معاند نیز نشان میدهد که یکی از اهداف اصلی آن ها ارائه تصویری غیرمنسجم و در حال فروپاشی داخلی از ایران است؛ از این رو باید مراقبت کرد که با طرح اختلافات داخلی در فضای سیاسی عراق، به این اقدام دشمن، کمک نکنیم.
۶. ملاحظه امنیت و مدیریت بحران:
اربعین امسال، با توجه به شرایط خاص جنگ منطقهای و تلاش حداکثری دشمن برای اخلال و بحرانآفرینی، نیازمند هوشیاری، انضباط و دقتی مضاعف است. در مسائل امنیتی، اجرایی و میدانی، ملاک عمل باید صرفاً اطلاعرسانیهای رسمی، نظر مسئولان کشور و دستورالعملهای نهادهای ذیربط باشد و همه باید این تدابیر را با جدیت و دقت رعایت کنند؛ چراکه بیاعتنایی به این چارچوبها، علاوه بر آنکه میتواند امنیت و آرامش زائران را مخدوش کند، ممکن است به اخلال در میدان اربعین و بهرهبرداری رسانهای دشمن منجر شود. شرایط جنگی کشور هیچ جایی برای گوش دادن به تحلیلهای افراد کماطلاع یا ناآگاه که ممکن است در فضای مجازی طرفدارانی داشته باشند، نمیدهد. طبیعتا مسئولان کشور نمیتوانند در شرایط جنگ و درگیری همه جزئیات مسائل کشور را تبیین کنند و بر اساس اقناع عمومی دستورالعملهای شرایط جنگ را شرح دهند؛ بنابراین باید نهایت هماهنگی و همکاری را با نهادهای مرتبط داشت، تا دشمن نتواند با تولید اختلال و سوءاستفاده از هرجومرجهای احتمالی به کشور ضربه بزند.
زائران باید از هرگونه رفتار شتابزده، ورود به مجادلات مشکوک، بازنشر اخبار و روایتهای تأییدنشده، و همراهی با فضاها، شعارها یا اقداماتی که منشأ و جهت آنها روشن نیست، جداً پرهیز کنند تا زمینهای برای سوءاستفاده دشمن و تولید بحران فراهم نشود. این مراقبتها، دقیقاً بخشی از جهاد مقدسی است که باید در نبرد جنگ ترکیبی با نهایت دقت دنبال شود.