به امید جامی بدون VAR و آفساید
جام 2026 بهرغم هیجان و کیفیت بالایش با چند حسرت تمام شد که شاید مهمترینش استفاده عجیب و افراطی از فناوری باشد. کاش جام ۲۰۳۰ جایی باشد که فناوری به فوتبال کمک کند، نه اینکه بر آن مسلط شود. هیچکس منکر فایده فناوری نیست. طبیعی است که در فوتبال امروز، با این حجم از فشار، سرعت و سرمایه، داوری هم به ابزارهای دقیقتر نیاز داشته باشد. اما مسئله از جایی آغاز میشود که این ابزارها از نقش کمک خارج میشوند و خودشان به قهرمان اصلی صحنه بدل میشوند؛ بهویژه در آفسایدهایی که با چند میلیمتر، چند فریم و چند دقیقه توقف، معنای یک لحظه را نابود میکنند. هرچند تیم ملی در بازی با بلژیک و مصر از همین وسواس فناوری ضربه سنگینی خورد و هزینهاش را هم در نتیجه داد اما مسئله اصلی فراتر از ضرر یک تیم است. فوتبال ورزشی زنده، سیال و عاطفی است؛ پیوندی فوری میان بازیکن، تماشاگر، مربی و گزارشگر. گل که زده میشود، این پیوند باید در همان لحظه منفجر شود. اگر قرار باشد سکوها شادی کنند، بازیکنها بدوند، گزارشگر فریاد بزند و بعد همهچیز چند دقیقه معلق بماند تا یک شبیهساز با خطکشی دیجیتال بگوید نوک پا یا شانه چند میلیمتر جلوتر بوده، دیگر چیزی از جادوی فوتبال باقی نمیماند. از طرفی فلسفه قانون آفساید این بود که بازی ناجوانمردانه نشود، نه اینکه به آزمایشگاه اندازهگیری تبدیل شود. فوتبال بدون خطا، بدون تفسیر و بدون ابهام شاید دقیقتر شود، اما لزوماً زیباتر نمیشود. در جام ۲۰۳۰، ای کاش فناوری دوباره در جای درستش بایستد: در خدمت فوتبال، نه در حال بلعیدن روح آن.