طنز خراسانی پای ثابت «قند پهلو»
محمد بهبودی نیا
«قندپهلو» از آن برنامههایی است که بیش از یک دهه، شعر طنز را از صفحه کتاب و مطبوعات به قاب تلویزیون آورد؛ مسابقهای که از نخستین فصل در سال ۱۳۹۱، با اجرای رضا رفیع و همراهی داورانی چون شهرام شکیبا و ناصر فیض، تلاش کرد شعر طنز را با شکل و شمایلی جذاب به مخاطبان ارائه دهد و در فصلهای مختلف، شاعران طنزپرداز استانهای گوناگون را در قالب رقابتی جذاب رو درروی هم قرار دهد. در هر فصل سعی شده ، ساختار برنامه متنوع تر شود، حتی در فصل دهم، فینالیستهای دورههای گذشته دوباره به رقابت برگشتند. امیر قمیشی، تهیهکننده و کارگردان «قندپهلو»، از چهرههای اصلی شکلگیری و تداوم این برنامه بوده و در پروژههایی مانند «لبخند صلواتی» نیز در مقام تهیهکننده و کارگردان فعالیت داشته است. حالا «قندپهلو»با فصل یازدهم و ساختاری تازه در قالب ۲۶ ویدئوکست به شبکه نسیم بازگشته تا دوباره به زبان طنز نقدهای اجتماعی و بین المللی را ارائه دهد. با امیر قمیشی درباره سری جدید این برنامه طنزمحور گفت و گو کرده ایم.
جناب قمیشی، لطفاً مختصری درباره قند پهلو و نقش شاعران خراسانی در تولید این برنامه توضیح دهید
نام قند پهلو با شعر و شاعران خراسان گره خورده است. رضا رفیع، مجری دورههای گذشته، از شاعران طنزپرداز خراسانی بود که نقش بسزایی در پیشبرد این برنامه داشت. در این دوره نیز قاسم رفیعا به عنوان دبیر تحریریه حضور دارد که در دورههای گذشته نقش تأثیرگذاری در روند ساخت داشت. حسین پورقلی، از دیگر طنزپردازان خراسانی، نیز در این دوره با ما همراه شدهاست. حضور دیگر شرکتکنندگان خراسانی نیز در این دوره پررنگ است. امیدوارم به یاری امام رضا(ع) در این دوره نیز بتوانیم عملکرد مناسبی داشته باشیم.
در این دوره چه بخشهای دیگری برای ایجاد جذابیت و پای تلویزیون نشاندن مخاطبان طراحی شده است؟
یک اصل مهم در ایده پردازی این برنامه وجود داشت و آن هم این که در دیداری که ۲۷ تیرماه سال ۹۸ در جمع محدودی خدمت مقام معظم رهبری، حضرت آیتا... خامنهای رسیدیم، ایشان توصیههای راهگشایی داشتند و یکی از این موارد، ورود به نقد استکبار به زبان طنز بود. در این دوره و دوره گذشته، ما این راهنماییها را سرلوحه ساخت برنامه قرار دادیم که بازخورد خوبی داشت «ترامپت» یکی از بخش هاست که بر اساس همین رهنمون ها طراحی کرده ایم .
در سال های اخیر با ورود هوش مصنوعی، قابلیتهای فراوانی برای ایجاد جذابیت تلویزیونی در سراسر دنیا ایجاد شده و ما نیز از این قابلیت استفاده کردهایم. به این صورت که فیلمهایی را با هوش مصنوعی تولید کردهایم که شرکتکنندگان با توجه به این فیلمها شعر میگویند.
درباره طنز تلویزیونی، شما چقدر جای این برنامهها را در صداوسیما خالی میبینید؟
در پاسخ به این سوال باید بگویم که تلویزیون به معنای واقعی، رسانه طنز نیست. طنز را ما بیشتر با نوع مکتوب و مطبوعاتی آن میشناسیم؛ مثل مجلههای گلآقا و توفیق و... یا در قالب کتابهایی که مجموعههایی از طنز در آن ها جمعآوری شده است.
تلویزیون، تئاتر و سینما بیشتر خاستگاه و رسانه کمدی هستند. در حال حاضر، در نبود یک نشریه طنز یا بهتر بگویم فکاهه، مثل گلآقا، این بار مسئولیت را قند پهلو به دوش می کشد که خوشبختانه با اقبال مخاطب هم مواجه شده است.
یکی از رسالتهای طنز، مطالبهگری و نقد و انتقاد شرایط اجتماعی و اقتصادی است. آیا در این دوره هم مطالبهگری را در دستور کار قرار دادهاید؟
قند پهلو همیشه برنامه مطالبهگری بوده است؛ چه از زمانی که بحث ارزهای خارج شده از کشور مطرح شده بود و چه زمانی که کرونا رواج پیدا کرد. حتی در زمان جنگ ۱۲ روزه هم طنزپردازان ما در این برنامه دست از مطالبهگری و بیان بسیاری از موضوعات به زبان طنز برنداشتند.
البته دوران جنگ بایدها و نبایدهایی در تمام دنیا دارد و کشور ما هم از این موضوع مستثنا نیست، اما این به معنای دست کشیدن کامل از مطالبهگری به زبان طنز نیست. ما در این دوران، علاوه بر مطالبهگریهای داخلی، به مطالبهگری از مجامع جهانی در قالب بخشهایی مانند «ترامپت» خواهیم پرداخت.
جناب قمیشی، لطفاً مختصری درباره قند پهلو و نقش شاعران خراسانی در تولید این برنامه توضیح دهید
نام قند پهلو با شعر و شاعران خراسان گره خورده است. رضا رفیع، مجری دورههای گذشته، از شاعران طنزپرداز خراسانی بود که نقش بسزایی در پیشبرد این برنامه داشت. در این دوره نیز قاسم رفیعا به عنوان دبیر تحریریه حضور دارد که در دورههای گذشته نقش تأثیرگذاری در روند ساخت داشت. حسین پورقلی، از دیگر طنزپردازان خراسانی، نیز در این دوره با ما همراه شدهاست. حضور دیگر شرکتکنندگان خراسانی نیز در این دوره پررنگ است. امیدوارم به یاری امام رضا(ع) در این دوره نیز بتوانیم عملکرد مناسبی داشته باشیم.
در این دوره چه بخشهای دیگری برای ایجاد جذابیت و پای تلویزیون نشاندن مخاطبان طراحی شده است؟
یک اصل مهم در ایده پردازی این برنامه وجود داشت و آن هم این که در دیداری که ۲۷ تیرماه سال ۹۸ در جمع محدودی خدمت مقام معظم رهبری، حضرت آیتا... خامنهای رسیدیم، ایشان توصیههای راهگشایی داشتند و یکی از این موارد، ورود به نقد استکبار به زبان طنز بود. در این دوره و دوره گذشته، ما این راهنماییها را سرلوحه ساخت برنامه قرار دادیم که بازخورد خوبی داشت «ترامپت» یکی از بخش هاست که بر اساس همین رهنمون ها طراحی کرده ایم .
در سال های اخیر با ورود هوش مصنوعی، قابلیتهای فراوانی برای ایجاد جذابیت تلویزیونی در سراسر دنیا ایجاد شده و ما نیز از این قابلیت استفاده کردهایم. به این صورت که فیلمهایی را با هوش مصنوعی تولید کردهایم که شرکتکنندگان با توجه به این فیلمها شعر میگویند.
درباره طنز تلویزیونی، شما چقدر جای این برنامهها را در صداوسیما خالی میبینید؟
در پاسخ به این سوال باید بگویم که تلویزیون به معنای واقعی، رسانه طنز نیست. طنز را ما بیشتر با نوع مکتوب و مطبوعاتی آن میشناسیم؛ مثل مجلههای گلآقا و توفیق و... یا در قالب کتابهایی که مجموعههایی از طنز در آن ها جمعآوری شده است.
تلویزیون، تئاتر و سینما بیشتر خاستگاه و رسانه کمدی هستند. در حال حاضر، در نبود یک نشریه طنز یا بهتر بگویم فکاهه، مثل گلآقا، این بار مسئولیت را قند پهلو به دوش می کشد که خوشبختانه با اقبال مخاطب هم مواجه شده است.
یکی از رسالتهای طنز، مطالبهگری و نقد و انتقاد شرایط اجتماعی و اقتصادی است. آیا در این دوره هم مطالبهگری را در دستور کار قرار دادهاید؟
قند پهلو همیشه برنامه مطالبهگری بوده است؛ چه از زمانی که بحث ارزهای خارج شده از کشور مطرح شده بود و چه زمانی که کرونا رواج پیدا کرد. حتی در زمان جنگ ۱۲ روزه هم طنزپردازان ما در این برنامه دست از مطالبهگری و بیان بسیاری از موضوعات به زبان طنز برنداشتند.
البته دوران جنگ بایدها و نبایدهایی در تمام دنیا دارد و کشور ما هم از این موضوع مستثنا نیست، اما این به معنای دست کشیدن کامل از مطالبهگری به زبان طنز نیست. ما در این دوران، علاوه بر مطالبهگریهای داخلی، به مطالبهگری از مجامع جهانی در قالب بخشهایی مانند «ترامپت» خواهیم پرداخت.