محسن رضایی، دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی نیز بر واقعگرایی، عقلانیت و دیپلماسی و رسانه به عنوان ابزارهای قدرت تاکید دارد
عقلانیت تهاجمی
سرلشکر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در گفتوگوی ویژه خبری شبکه خبر سیما به بررسی آخرین تحولات منطقه و آینده جنگ پرداخت که مهم ترین فرازهای آن را در ادامه می خوانید. * حماقت ترامپ، جاذبه و اشتیاق مردم جهان به بمب اتم را بیشتر کرده است. آمریکا گفت من برای جلوگیری از بمب اتم آمدهام، اما الان همه دنیا میگویند عجب؛ پس نه انپیتی مؤثر است و نه عضویت در سازمان انرژی هستهای. معلوم شد مسئله اتم خیلی مهم است که آمریکا چنین جنگی را به راه انداخت؛ بنابراین مردم میگویند چرا ما نرویم دنبال بمب اتم؟ آنها آمده بودند که مسئله امنیت هستهای را درست کنند، اما الان ناامنی هستهای درست شده است.* من به عنوان سرباز ملت ایران به همه توصیه میکنم که امروز الحمدلله جناب آقای دکتر پزشکیان و سران قوا انشاءا... پشت سر رهبر انقلاب هستند. امروز همه ما منسجم هستیم و یکی از وظایف اصلی من در این پست نیز ایجاد هماهنگیها و همدلیهاست. * بحث محاصره دریایی نیز چیزی نیست که امروز شروع شده باشد؛ الان چند ماه است که محاصره دریایی وجود دارد، اما ما نفت خودمان را فروختیم. در همین یک، دو ماه گذشته، ۷۰ میلیون بشکه نفت را در آن دو، سه روزی که توافقنامه، یعنی هفته اول توافقنامه، انجام شد، فرستادیم. حالا هر روز ما به اندازه تولیدمان، با وجود این که آن طرف ناوهای آمریکا هستند، نفت میفروشیم.
*پاسخ ایران به تشدید جنگ اقتصادی «مقابله به مثل زلزلهوار» است. اولاً به تمام کشورهای اطراف و کشورهای دنیا میگوییم وارد جنگ اقتصادی در کنار آمریکا نشوند. هر کشوری که شریک شود در ایجاد محدودیت اقتصادی علیه ما، ما او را دشمن تلقی میکنیم. البته ابتدا با آن کشور مذاکره میکنیم؛ چراکه ما واقعاً دنبال توسعه جنگ نیستیم اما اگر عمل نکردند، منافع آن کشور را میزنیم. اگر این کار را شروع کنند، ما یک قطره نفت نهتنها از تنگه هرمز، بلکه از خلیج فارس نمیگذاریم بیرون برود. * تنگه هرمز واقعاً بسته است و باز نمیشود. البته اگر آمریکا رفتارش را عوض کند و به تعهداتی که داده عمل کند، این معادله فرق خواهد کرد، اما این بار باید آمریکا شروع کند، نه ایران. آمریکا باید عمل کند؛ با حرف و صحبت و اینها که نمیشود. مگر ما کم صحبت کردیم و حرف زدیم؟ آمریکاییها باید به تعهداتشان عمل کنند.* آقای عراقچی شروط ما را به آمریکاییها اعلام کردهاند؛ بخشی از آن همان شروط (تفاهم نامه) است. ما در دیپلماسی واقعاً جدی هستیم، ولی روش را تغییر دادهایم. ما دیگر مثل گذشته، مثل یک بچه مؤدب، پشت میز نمینشینیم که صرفاً صحبت کنیم؛ حرف ما منطق است. چه کشوری بعد از این همه مذاکره منتظر میماند؟ ما دیگر منتظر حرف نمیمانیم، منتظر عمل هستیم.* جنگها در میدانها تعیین میشوند، نه در خانهها؛ میدانهای نبرد و میدانهای دیپلماسی. جنگ در میدانها تعیین خواهد شد و ما این را ثابت کردیم و انشاءا... ثابت میکنیم. البته ما دیپلماسی را یک میدان مبارزه میدانیم. * بین انتقاد منصفانه، همانطور که مقام معظم رهبری فرمودهاند، با تفرقه، دعوا و تخریب باید فاصله انداخت. اگر منتقد، انتقاد منصفانه نداشته باشد، چه اتفاقی میافتد؟ یک خوشخیالی مسئولان کشور را میگیرد و فکر میکنند اشکالی ندارند؛ بنابراین انتقاد خیلی چیز خوبی است، اما انتقاد نباید به تخریب، توهین و دعوا در جامعه کشیده شود.* پاکستان، ترکیه و عربستان آمدهاند و یک پیمان درست کردهاند. برای چه؟ چون آمریکا به آنها گفته است خداحافظ، ما داریم میرویم. اینها میخواهند جای آمریکا را پر کنند. ما یک غنیمت به دست آوردهایم به نام ضعف آمریکا در منطقه و خلأ آمریکا در منطقه؛ این غنیمت ملت ایران است. ایران و مصر نمیتوانند در چنین پیمانهایی نباشند.
تحلیل مرتبط
هاشمی- اشاره به اینکه سران قوا پشت سر رهبر انقلاب هستند، تبیین آینده هسته ای جهان، ارائه راه حل های منطقی برای مواجهه با محاصره دشمن، تاکید بر اینکه مذاکره نیز یک میدان مبارزه تعیین کننده است، اشاره به اینکه انتقاد با تفرقه، دعوا و تخریب فاصله دارد و باید منصفانه باشد، تاکید بر لزوم به کارگیری یک شیب عاقلانه منطقی برای تشدید تنش با آمریکا و اهمیت همراهی افکار عمومی جهان و از همه مهمتر اشاره به تفاهمنامه به عنوان لنگر مذاکرات و روابط ایران و آمریکا عمده مواردی بودند که به صورت اساسی مورد توجه و تاکید دبیر جدید شعام قرار گرفتند. مواضعی که نشان از واقعگرایی و عقلانیت داشتند و از قضا در تضاد کامل با مواضع افرادی بود که درصدد تسویهحسابهای سیاسی و جناحیشان بودند و همچنان در عوالم رقابتهای انتخاباتی و سیاسیشان زیست می کردند.
نکته جالب توجه دیگر اعتراض صدای مدافعان ایده "صلح با آمریکا به هر قیمت" به اظهارات سردار رضایی بود. مضحک این که خود کسانی که قبلا اظهار کرده بودند «شورا یعنی دبیرخانه و دبیرخانه یعنی دبیر» دیروز نوشتند: «دبیر مصوبات را بیان می کند یا بیان خود را مصوب میکند؟» خاصیت این هیاهوهای رسانه ای هم صرفا همین بود که رادیکال های سرخورده از مواضع عقلانی و منطقی سردار رضایی را مجبور به حمایت ضمنی از مواضع نظام که از زبان دبیر شعام بیان می شد کرد. لذا بعید نیست که حتی همین مواضع نیز از سوی همین کسانی که برای مخالفت با طرفداران صلح به هر قیمت از سردار رضایی حمایت کردند؛ مورد انتقاد قرار بگیرد همانطور که در یک سال گذشته مشابه همین مواضع در بیانات شهید لاریجانی، قالیباف، ذوالقدر و ... هم دیده می شد و قطار انقلاب برای عده ای کوچکتر از آن بود که بتوانند با همین مواضع عقلانی همراهی کنند. همچنین رضایی در اظهارات خود نشان داد که ساحت اجتماعی یک ضلع کلیدی امنیت است. اگر امنیت اجتماعی به دلایل و عوامل مختلف، دچار ضعف و خدشه شود، جامعه در موقعیتی شکننده و آسیبپذیر در مواجهه با هر جنگی قرار میگیرد به همین منظور باید جامعه و الزامات و نیازهای آن را درک کرد تا امکان برهمخوردن امنیت آن فراهم نشود.نکته مهم دیگر اما اشاره مبسوط سردار رضایی به موضوع هسته ای و توجیهی بود که ترامپ برای ساخت تسلیحات هسته ای برای جهان ایجاد کرد که پیش از این بدین شکل از سوی هیچ مقام رسمی ایرانی مطرح نشده بود.سرلشکر رضایی در مقام دبیری شعام همچنین نشان داد از امنیت به مثابه امری جامعالاطراف فهم دقیقی دارد.درواقع هم میبایست برای تحقق امنیت کشور، به امنیت نگاهی جامعالاطراف داشت و تمام مؤلفهها و دغدغههای یک کشور و جامعه را درهمتنیده و بههمپیوسته دید. در صورت مجزا کردن هرکدام از این ساحات یا توجه افراطی به یک بخش و بیتوجهی به ساحت دیگر، امنیت بما هو امنیت در جامعه و فضای کشور برقرار نمیشود. گزارهای که شهید لاریجانی به آن توجه ویژه داشتند و توانستند در بازه زمانی کوتاه ۷ماهه مدیریتی، ایران را در مواجهه با چالشها و فتنهانگیزیهای داخلی و خارجی، مقاوم کنند.
*پاسخ ایران به تشدید جنگ اقتصادی «مقابله به مثل زلزلهوار» است. اولاً به تمام کشورهای اطراف و کشورهای دنیا میگوییم وارد جنگ اقتصادی در کنار آمریکا نشوند. هر کشوری که شریک شود در ایجاد محدودیت اقتصادی علیه ما، ما او را دشمن تلقی میکنیم. البته ابتدا با آن کشور مذاکره میکنیم؛ چراکه ما واقعاً دنبال توسعه جنگ نیستیم اما اگر عمل نکردند، منافع آن کشور را میزنیم. اگر این کار را شروع کنند، ما یک قطره نفت نهتنها از تنگه هرمز، بلکه از خلیج فارس نمیگذاریم بیرون برود. * تنگه هرمز واقعاً بسته است و باز نمیشود. البته اگر آمریکا رفتارش را عوض کند و به تعهداتی که داده عمل کند، این معادله فرق خواهد کرد، اما این بار باید آمریکا شروع کند، نه ایران. آمریکا باید عمل کند؛ با حرف و صحبت و اینها که نمیشود. مگر ما کم صحبت کردیم و حرف زدیم؟ آمریکاییها باید به تعهداتشان عمل کنند.* آقای عراقچی شروط ما را به آمریکاییها اعلام کردهاند؛ بخشی از آن همان شروط (تفاهم نامه) است. ما در دیپلماسی واقعاً جدی هستیم، ولی روش را تغییر دادهایم. ما دیگر مثل گذشته، مثل یک بچه مؤدب، پشت میز نمینشینیم که صرفاً صحبت کنیم؛ حرف ما منطق است. چه کشوری بعد از این همه مذاکره منتظر میماند؟ ما دیگر منتظر حرف نمیمانیم، منتظر عمل هستیم.* جنگها در میدانها تعیین میشوند، نه در خانهها؛ میدانهای نبرد و میدانهای دیپلماسی. جنگ در میدانها تعیین خواهد شد و ما این را ثابت کردیم و انشاءا... ثابت میکنیم. البته ما دیپلماسی را یک میدان مبارزه میدانیم. * بین انتقاد منصفانه، همانطور که مقام معظم رهبری فرمودهاند، با تفرقه، دعوا و تخریب باید فاصله انداخت. اگر منتقد، انتقاد منصفانه نداشته باشد، چه اتفاقی میافتد؟ یک خوشخیالی مسئولان کشور را میگیرد و فکر میکنند اشکالی ندارند؛ بنابراین انتقاد خیلی چیز خوبی است، اما انتقاد نباید به تخریب، توهین و دعوا در جامعه کشیده شود.* پاکستان، ترکیه و عربستان آمدهاند و یک پیمان درست کردهاند. برای چه؟ چون آمریکا به آنها گفته است خداحافظ، ما داریم میرویم. اینها میخواهند جای آمریکا را پر کنند. ما یک غنیمت به دست آوردهایم به نام ضعف آمریکا در منطقه و خلأ آمریکا در منطقه؛ این غنیمت ملت ایران است. ایران و مصر نمیتوانند در چنین پیمانهایی نباشند.
تحلیل مرتبط
هاشمی- اشاره به اینکه سران قوا پشت سر رهبر انقلاب هستند، تبیین آینده هسته ای جهان، ارائه راه حل های منطقی برای مواجهه با محاصره دشمن، تاکید بر اینکه مذاکره نیز یک میدان مبارزه تعیین کننده است، اشاره به اینکه انتقاد با تفرقه، دعوا و تخریب فاصله دارد و باید منصفانه باشد، تاکید بر لزوم به کارگیری یک شیب عاقلانه منطقی برای تشدید تنش با آمریکا و اهمیت همراهی افکار عمومی جهان و از همه مهمتر اشاره به تفاهمنامه به عنوان لنگر مذاکرات و روابط ایران و آمریکا عمده مواردی بودند که به صورت اساسی مورد توجه و تاکید دبیر جدید شعام قرار گرفتند. مواضعی که نشان از واقعگرایی و عقلانیت داشتند و از قضا در تضاد کامل با مواضع افرادی بود که درصدد تسویهحسابهای سیاسی و جناحیشان بودند و همچنان در عوالم رقابتهای انتخاباتی و سیاسیشان زیست می کردند.
نکته جالب توجه دیگر اعتراض صدای مدافعان ایده "صلح با آمریکا به هر قیمت" به اظهارات سردار رضایی بود. مضحک این که خود کسانی که قبلا اظهار کرده بودند «شورا یعنی دبیرخانه و دبیرخانه یعنی دبیر» دیروز نوشتند: «دبیر مصوبات را بیان می کند یا بیان خود را مصوب میکند؟» خاصیت این هیاهوهای رسانه ای هم صرفا همین بود که رادیکال های سرخورده از مواضع عقلانی و منطقی سردار رضایی را مجبور به حمایت ضمنی از مواضع نظام که از زبان دبیر شعام بیان می شد کرد. لذا بعید نیست که حتی همین مواضع نیز از سوی همین کسانی که برای مخالفت با طرفداران صلح به هر قیمت از سردار رضایی حمایت کردند؛ مورد انتقاد قرار بگیرد همانطور که در یک سال گذشته مشابه همین مواضع در بیانات شهید لاریجانی، قالیباف، ذوالقدر و ... هم دیده می شد و قطار انقلاب برای عده ای کوچکتر از آن بود که بتوانند با همین مواضع عقلانی همراهی کنند. همچنین رضایی در اظهارات خود نشان داد که ساحت اجتماعی یک ضلع کلیدی امنیت است. اگر امنیت اجتماعی به دلایل و عوامل مختلف، دچار ضعف و خدشه شود، جامعه در موقعیتی شکننده و آسیبپذیر در مواجهه با هر جنگی قرار میگیرد به همین منظور باید جامعه و الزامات و نیازهای آن را درک کرد تا امکان برهمخوردن امنیت آن فراهم نشود.نکته مهم دیگر اما اشاره مبسوط سردار رضایی به موضوع هسته ای و توجیهی بود که ترامپ برای ساخت تسلیحات هسته ای برای جهان ایجاد کرد که پیش از این بدین شکل از سوی هیچ مقام رسمی ایرانی مطرح نشده بود.سرلشکر رضایی در مقام دبیری شعام همچنین نشان داد از امنیت به مثابه امری جامعالاطراف فهم دقیقی دارد.درواقع هم میبایست برای تحقق امنیت کشور، به امنیت نگاهی جامعالاطراف داشت و تمام مؤلفهها و دغدغههای یک کشور و جامعه را درهمتنیده و بههمپیوسته دید. در صورت مجزا کردن هرکدام از این ساحات یا توجه افراطی به یک بخش و بیتوجهی به ساحت دیگر، امنیت بما هو امنیت در جامعه و فضای کشور برقرار نمیشود. گزارهای که شهید لاریجانی به آن توجه ویژه داشتند و توانستند در بازه زمانی کوتاه ۷ماهه مدیریتی، ایران را در مواجهه با چالشها و فتنهانگیزیهای داخلی و خارجی، مقاوم کنند.