printlogo


نگاهی به عادت پرخطر مصرف بیش از اندازه آنتی بیوتیک‌ها در میان ایرانیان
مصرف آنتی بیوتیک در ایران، 16 برابر استاندارد جهانی

مدیران ارشد حوزه بهداشت و درمان، همصدا با متخصصان و پژوهشگران شاخص عرصه سلامت، هشدار می‌دهند که دسترسی آسان و مصرف بی‌محابای داروهای آنتی بیوتیک در ایران، به دلیل مقاومتی که در میکروب‌ها ایجاد می کند، از مخاطرات جدی است و پیامدهای بسیار ناخوشایندی در وضعیت سلامت عمومی دارد.
مینو محرز، از چهره‌های شاخص پژوهش پزشکی به تازگی گفته است که چنین رفتاری در حکم «نابودی نسل آینده» است چراکه با مقاوم شدن بدن بیماران دربرابر اثر آنتی بیوتیک‌ها، توان بشر برای درمان بیماری‌های رایج کاهش می‌یابد و در نتیجه تلفات پزشکی بیشتر می شود.
به موازات هشدارهای این چهره‌ علمی، رئیس جدید سازمان غذا و دارو نیز در تحلیلی گفت: سازمان جهانی بهداشت، مقاومت میکروبی را یکی از ۱۰ چالش اصلی بهداشت عمومی معرفی کرده است که نه تنها سلامت انسان‌ها، بلکه اقتصاد جهانی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. طولانی‌تر شدن دوره بیماری، افزایش هزینه‌های درمان و نیاز به داروهای گران‌تر از جمله پیامدهای این پدیده است. مهدی پیرصالحی اضافه کرده که بدون داروهای مؤثر ضدمیکروبی، موفقیت درمان‌ها در اعمال جراحی و شیمی‌درمانی سرطان‌ها با چالش روبه‌رو خواهد شد.
در سال‌های اخیر مصرف بی رویه آنتی بیوتیک و مقاومت دربرابر داروهای ضدمیکروبی به یک معضل جهانی تبدیل شده و همین مسئله کارشناسان سازمان جهانی بهداشت را بسیار نگران کرده است؛ تا جایی که سازمان جهانی بهداشت از ۱۸ تا ۲۴ نوامبر (28 آبان تا 4 آذر) را هفته جهانی «آگاه‌سازی درباره داروهای ضدمیکروبی و پیشگیری از مقاومت میکروبی» نام‎گذاری کرده است.
آنتی بیوتیک در حکم تنقلات
آمارهای سامانه نسخه الکترونیک در ایران، حکایت از این دارد که نزدیک به نیمی از داروهای تجویزی در کشور، آنتی بیوتیک ها هستند؛‌ آماری بسیار نگران کننده و قابل تأمل. یکی از مسئولان سازمان غذا و دارو چندی پیش با اعلام این خبر عجیب افزود که میزان آنتی بیوتیک تجویزی در ۴ ماهه نخست امسال نسبت به سال گذشته افزایش داشته است. جالب آن که مصرف کوآموکسی کلاو که یکی از اقلام دارویی آنتی بیوتیک است، در همین بازه زمانی، 40 درصد نسبت به پارسال بیشتر شده است.
آمار مصرف آنتی بیوتیک در ایران واقعیت تلخی را نشان می‌دهد. ایران جایگاه دوم جهان در مصرف آنتی بیوتیک‌ها را دارد و ۱۶برابر استاندارد جهانی، مصرف آنتی بیوتیک در کشور وجود دارد. این را دبیر انجمن بیماری‌‌های عفونی می‌گوید و تاکید می‌کند: «مردم از اصرار به پزشک برای تجویز آنتی‌بیوتیک خودداری کنند، زیرا مصرف بی مورد آنتی بیوتیک‌ها در هنگام سرماخوردگی و آنفلوآنزا حساسیت باکتری‌ها به دارو را از بین می‌برد و باکتری‌های مقاوم به دارو ایجاد می‌شود.»
 دکترآمیتیس رمضانی یادآور می‌شود:« اگر با مصرف بی رویه آنتی بیوتیک‌ها، باکتری‌ها را به دارو مقاوم کنیم، در آینده هیچ ابزاری برای درمان عفونت‌ها نخواهیم داشت. به همین دلیل دنیا به این سمت پیش رفته است که مصرف آنتی بیوتیک‌ها را محدود کند، زیرا در آینده هیچ دارویی برای درمان عفونت‌های جدید و کشنده نخواهیم داشت.  افراد با ابتلا به سرماخوردگی و آنفلوآنزا مشکل پیدا نمی‌کنند، این بیماری‌ها خود به خود خوب می‌شوند، ما آنتی بیوتیک‌ها را  برای عفونت‌های جدی نگه داشته‌ایم؛ مانند عفونت مغز، آبسه مغز، عفونت قلب، ذات الریه و... .»  
 با شیوع بیماری‌‌های ویروسی در تمام فصول سال، بازار داروخانه‌ها داغ‌تر از همیشه می شود. کافی است به نزدیک ترین داروخانه محل سر بزنید. آن قدر سفارش آنتی بیوتیک زیاد است که بسیاری از داروخانه‌ها آنتی بیوتیک‌ها را در نزدیک ترین قفسه می‌گذارند تا در سریع ترین زمان آن را به مشتری بدهند. سازمان غذا و دارو در وزارت بهداشت و درمان،‌ چندی پیش خبر داد که میانگین جهانی تعداد اقلام داروی تجویزی توسط پزشکان در هر نسخه،‌ یک و نیم قلم است در حالی که در ایران، ‌این رقم 4 قلم است.