در حالی که ذهن عمومی، خطر غرق‌شدگی را با امواج خروشان دریا و سواحل شمال و جنوب کشور پیوند می‌زند، داده‌های رسمی پزشکی قانونی کشور حاکی از یک روایت متفاوت و هشداردهنده است؛ روایتی که از «خراسان رضوی»، استانی خشک و کویری و به دور از دریا، به عنوان یکی از کانون‌های اصلی مرگ‎های ناشی از غرق شدگی نام می‌برد. این که ما در استان خراسان رضوی بیشتر از 5 استان از 7 استان ساحلی کشور، تلفات غرق شدگی داشته ایم!

​​​​​​​
هوا هنوز گرمای عصرگاهی تابستان را در خود داشت. بوی خاکِ تَر و علف‌های هرز به مشام می‌رسید. سینا هفت ساله، با لباس قرمزش، مثل موشکی کوچک در میان ردیف‌های مزرعه می‌دوید. توپ پلاستیکی سبز رنگش، پرتاب شده بود و حالا آرام، درست کنار استخر آب بزرگی که میان مزرعه بود، متوقف شد. آن استخر، برای سینا چیزی شبیه به دریا بود.
آبی اش انعکاس آسمان آبی و ابرهای پنبه‌ای بود. با احتیاط خودش را به لبه استخر رساند. هیچ 
نرده ای نبود. هیچ تابلویی هشدار نمی‌داد. فقط یک گودال بزرگ سیمانی با روکش آبی رنگی که همان قاتل معروف یعنی ژئوممبران بود و آبی که دنیا را در خودش منعکس می‌کرد. یک قدم کوچک برداشت. لبه استخر خیس و لغزنده بود. پایش پیچ خورد و دنیا برای یک لحظه وارونه شد. آب، سرد و غافلگیرکننده بود. دست و پا زد، اما دیواره های صاف و لغزنده استخر چیزی برای گرفتن نداشت. آب به بینی و گلویش هجوم آورد. فریادش در گلو شکست و به حبابی کوچک تبدیل شد. چشمانش باز بود و آخرین چیزی که دید، انعکاس آسمان آبی و بیکرانی بود که از بالا به او نگاه می‌کرد... همان آسمانی که حالا در ته آن حوضچه اسیر شده بود.روایت های تلخ این چنینی از قربانیان استخرهای غیرمجاز کشاورزی در استان را طی سال ها بارها و بارها شنیده ایم؛ آمار هم تصدیق می کند، این که ما بیشتر از 5 استان ساحلی کشور که طبیعتا باید آمار غرق شدگی در آن بیشتر از سایر مناطق باشد، بیشتر قربانی غرق شدگی داده ایم!
ماهی 4 قربانی!
به گزارش «خراسان رضوی»، بررسی تازه‌ترین داده ها و آمار منتشرشده توسط سازمان پزشکی قانونی کشور، نشان می دهد که در سه‌ماهه اول امسال (فروردین، اردیبهشت و خرداد 1404)، 12 نفر در استان خراسان رضوی بر اثر غرق‌شدگی جان خود را از دست داده‌اند؛ یعنی ماهی 4 قربانی! این رقم زمانی به شکلی هولناک خودنمایی می‌کند که آن را با آمار استان‌های ساحلی کشور مقایسه کنیم:
خوزستان: 30 فوتی ، سیستان و بلوچستان: 13 فوتی، هرمزگان: 12 فوتی، مازندران: 11 فوتی، گیلان: 11 فوتی، بوشهر: 11 فوتی و گلستان: 2 فوتی.
این مقایسه به وضوح نشان می‌دهد خراسان رضوی، حتی از ۵ استان دارای خط ساحلی، قربانی بیشتری در حوزه غرق شدگی داده است. در کل کشور نیز طی این 3 ماه، 230 نفر فوتی ثبت شده است که نشان می دهد بیش از 5 درصد از کل تلفات غرق‎شدگی کشور مربوط به آمار استان خراسان رضوی بوده است. همچنین این رقم طی کل سال 1403 به میزان 56 نفر، سال 1402 به میزان 49 نفر و سال 1401 به تعداد 80 نفر بوده است که در تمام این سال ها بازهم آمار استان ما بیشتر از تعداد زیادی از استان های ساحلی کشور بوده است. آمار مرگ های ناشی از غرق شدگی طی سال های 97 تا 1401 نیز به ترتیب 32 نفر شامل 30 مرد و 2 زن، 58 نفر شامل 47 مرد و 11 زن، 47 نفر شامل 44 مرد و 3 زن، 64 نفر شامل 55 مرد و 9 زن و 80 نفر شامل 57 مرد و 23 زن بوده است.
چرایی آمار بالای غرق شدگی استان بی‌دریا!
کارشناسان، عوامل متعددی را برای آمار بالای غرق شدگی در استان خراسان رضوی برمی‌شمارند؛ اما یک عامل به صورت خاص و به شکل هشداردهنده‌ای تکرار می‌شود: ازدیاد استخرهای غیرمجاز کشاورزی در اطراف شهرها و روستاها. استان خراسان رضوی با دارا بودن کشاورزی وسیع و نیاز مبرم به آب، شاهد حفر تعداد زیادی استخر ذخیره آب کشاورزی در اقصی نقاط خود، از حاشیه شهرهای بزرگ مانند مشهد گرفته تا روستاهای دورافتاده، است. هرچند جهادکشاورزی استان اقدامات فراوانی برای سامان‎دهی این استخرها و ایمن سازی آن انجام داده است اما هنوز هم از اقصی نقاط استان خبر غرق شدگی در استخرهای غیرمجاز کشاورزی به گوش می رسد. برخی این استخرها بدون اخذ مجوز از مراجع ذی‌صلاح و رعایت استانداردهای ایمنی حفر شده‌اند و علاوه بر آن فاقد هرگونه حفاظ و علایم هشداردهنده هستند؛ استخرهایی که هرازگاهی از آن خبر غرق شدن افراد به گوش می رسد عموماً به صورت گودال‌های بزرگ و عمیق رها شده‌اند که هیچ نرده، توری یا حتی تابلوی هشداردهنده‌ای در اطراف آن‎ها وجود ندارد. عمق زیاد و دیواره‌های لغزنده که معمولا از جنس ژئوممبران است نیز باعث گرفتاری افراد در این استخرها و در نهایت مرگ آن ها می شود؛ ژئوممبران پوششی است که به دلیل مقرون به صرفه بودن آن در مقایسه با موارد جایگزین و ایمن تر یعنی استخرهای بتنی، بیشتر در استخرهای کشاورزی و ذخیره آب مورد استفاده قرار می‌گیرد و به‌طورکلی از موادی مانند پلی‌اتیلن، پلی‌وینیل‌کلراید و پلی‌پروپیلن ساخته می‌شود. این ورق‌ها عمدتاً در رنگ‌های مشکی و آبی تولید می‌شوند و قرار گرفتن انسان ها یا حیوانات در داخل آن بدون کمک، عملا مساوی با مرگ است؛ چراکه جنس ژئوممبران ها اجازه خروج از عمق بالای آن را نمی دهد.
می‌توان متوقفش کرد
راه حل این مشکل، رویکردی دووجهی است؛ اول این که دستگاه‌های اجرایی استان به ویژه اداره آب، جهادکشاورزی، استانداری و فرمانداری ها با اجرای طرح های ضرب‌الاجلی، مالکان این استخرها را مجبور به نصب تجهیزات ایمنی حداقلی (نرده، تابلوی هشدار) کنند و در صورت عدم رعایت، نسبت به پرکردن استخرهای غیرمجاز اقدام کنند و دوم هم مسیر آگاهی‌بخشی و فرهنگ‌سازی است؛ آموزش همگانی به ویژه در مدارس و روستاها درباره خطرات این استخرها و لزوم دوری از آن‎ها می تواند موثر باشد و به کاهش آمار قربانیان
 غرق شدگی در استان کمک کند.