هم آوایی ایران برای رهبر شهید

همزمان با برگزاری مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب، آلبوم «بدرقه» با صدای خوانندگانی از جمله علیرضا افتخاری، محمد معتمدی، پرواز همای، مصطفی راغب، رضا صنعتگر، رضا شیری و حسین حقیقی در حال انتشار است. نگاهی گذرا به برخی آثار این آلبوم داشته ایم

نویسنده: رضایی

مترجم:

این روزها ، همزمان با برگزاری مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب، آلبوم «بدرقه» در حال انتشار است؛ اثری که هفت خواننده از نسل‌ها و سلیقه‌های متفاوت موسیقایی را کنار هم قرار داده است. این آلبوم، تازه‌ترین پروژه مشترک مرکز هنری رسانه‌ای نهضت و سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران است که با حضور علیرضا افتخاری، محمد معتمدی، پرواز همای، مصطفی راغب، رضا صنعتگر، رضا شیری و حسین حقیقی تولید شده است. «بدرقه» فارغ از کیفیت تک‌تک قطعات، تلاشی برای روایت مشترک یک واقعه تاریخی از دریچه موسیقی به شمار می‌رود. درخور ذکر است که تا زمان نگارش این گزارش، آثار رضا صنعتگر و  رضا شیری منتشر نشده‌اند؛ بنابراین در ادامه، تنها قطعاتی معرفی و بررسی می‌شوند که تاکنون در اختیار مخاطبان قرار گرفته‌اند. 
​​​​​​​
علیرضا افتخاری؛ حق بده جای گریه دیده خون ببارد
قطعه موسیقی «جاودانگی» از همان ابتدا با سازبندی مناسب و تنظیم شنیدنی محمدرضا علیقلی، بر اساس شعر و آهنگ مهدی رحیمی(زمستان)، فضاسازی مؤثری را شکل می‌دهد. «می‌روی و نمی‌رود غم تو از دل / حق بده جای گریه دیده خون ببارد / رسم پرنده روی آسمان همین است / از پر و بال خود اثر نمی‌گذارد / گل به طریقه  گلاب ادامه دارد»؛ به گفته برخی کارشناسان علیرضا افتخاری در ۶۸ سالگی، با تکیه بر تجربه و پختگی حاصل از سال‌ها فعالیتش، اجرایی شنیدنی ر  ارائه داده است این در حالی است که این خواننده  با انتشار ویدئویی در صفحه شخصی خود، ضمن ابراز ارادت به ائمه معصومین(ع)، با محکوم کردن دشمنان دین و وطن و قدردانی از شرکت‌کنندگان در مراسم عزاداری رهبر شهید، خواستار حذف صدای خود از آلبوم «بدرقه» شد. او دلیل این درخواست را «ضعف فنی» اثر و نارضایتی از نسخه منتشرشده بیان کرد.
 محمد معتمدی؛ آن مشت گره کرده
 که شد جرئت فریاد

محمد معتمدی نیز از معدود خوانندگان موسیقی ایرانی است که همواره رابطه‌ای جدی با ادبیات داشته است. در آثار او، شعر صرفاً بهانه‌ای دم دستی  برای تولید یک اثر نیست.
شفافیت در بیان واژه‌ها، کنترل تحریرها و پرهیز از نمایش صرفِ توانایی‌های آوازی، ویژگی‌هایی است که شخصیت هنری او را شکل داده‌اند.
 این خواننده در آلبوم بدرقه  با قطعه ای با نام «والصبح» حضور دارد که شعر این اثر را محمد مهدی سیار سروده است . شاعری که همواره در اشعارش بیش از هر چیز بر انتقال  کامل عاطفه و مفهوم به مخاطب تکیه دارد و در این اثر نیز از این فضا دور نشده است. نوع بهره گیری از سازها در این اثر بیشتر از آنکه موسیقی سوگ باشد، شمایلی حماسه گونه و رجزخوانی دارد. «ما را غم تو کشت و حیات ابدی داد/ وآن مشت گره کرده که شد جرئت فریاد». محمد مهدی سیار جزو شاعرانی است که در دیدار شاعران با رهبر شهید، بارها توانست تاییدهایی را به عنوان شاعری تاثیرگذار از ایشان دریافت کند و اکنون چندین شعر در فراق ایشان سروده که این شعرها هم شنیدنی است. 
پرواز همای؛ ای عشق دل افروز، دل ما به تو گرم است 
پرواز همای سال‌هاست در آثارش میان موسیقی و روایت هایی که حرفی برای گفتن داشته باشد، حرکت می‌کند. او با تکیه بر اسطوره‌ها، هویت ایرانی و روایت‌های حماسی، همیشه  مسیری مشخص را دنبال کرده است. همای در این آلبوم با قطعه «عشق دل‌افروز» حضور دارد. اگرچه این اثر به عنوان اثری مستقل همچنان به بازنگری هایی نیاز دارد، اما بنا به دلایلی که در ادامه بیان می شود این اثر شنیدنی است. شعر انتخاب‌شده تا حد زیادی ریشه در رجزخوانی‌هایی دارد که در تمامی سال ها  همواره بخشی از مسیر هنری او بوده است. همین بخش از شعر که به آن اشاره شد را رهبر شهید در سال ۱۴۰۱ در دیدار مداحان اهل‌بیت(ع) خواندند «گرم است به هم پشت رقیبان پی قتلم / ای عشق دل‌افروز دل من به تو گرم است» بیتی از میرزا فصیح‌الدین هروی، متخلص به فصیحی، ملک‌الشعرا خراسان در دوره صفویه.
 پرواز همای با تلفیق این بیت و ابیاتی دیگر، اثری خلق کرده که در انتقال اندوه و عاطفه این روزها، شنیدنی و موثر است. چند روز پس از انتشار این قطعه موسیقی، اثر دیگری با عنوان «تفنگ پدری» نیز با صدای پرواز همای منتشر شد. شعر و آهنگ‎سازی این قطعه، همچون بسیاری از آثار این خواننده، حاصل ذوق و قلم خود اوست.
 این اثر با ابیات «گر پدر رفت، تفنگ پدرم هست هنوز / سایه لطف الهی به سرم هست هنوز / تا پدرکشتگی‌ام با تو به پایان نرسد / دشنه تیز پدر بر کمرم هست هنوز» آغاز می‌شود. در «تفنگ پدری»، دشمنان ایران مخاطب قرار گرفته‌اند و در فضایی آمیخته به اندوه و حماسه، از پیشینه کهن سرزمین ایران، مهر به وطن و آمادگی برای جان‌فشانی در راه میهن سخن گفته می‌شود.
مصطفی راغب؛ لطافت سخن عارفانه با او رفت 
مصطفی راغب  در این آلبوم با اجرای اثری به نام «وداع» حضور دارد. یکی از نکات موردتوجه در این قطعه  تاکید آهنگ‎سازان به نزدیک کردن موسیقی به سرودها و موسیقی هایی است که در زمان رحلت امام خمینی(ره) تولیدشد.راغب در بخشی از این اثر می خواند:«خطابه های غرور نگاه بیداری / بهار رفت و بها و بهانه با او رفت/ سکوت شهر غریبان گواه تنهایی است / نوید رونق دور زمانه با او رفت» مصطفی راغب را می توان نماینده نسل جدید خوانندگان پاپ در این پروژه موسیقی محور به شمار آورد. صدای گرم، اجرای کنترل‌شده و توانایی برقراری ارتباط با مخاطب عام، مهم‌ترین سرمایه اوست؛ حضور او و دیگر خوانندگان جوان‎تر در کنار چهره‌های باسابقه موسیقی ایرانی، نشان‌دهنده تلاش تهیه‌کنندگان برای پیوند میان نسل‌هاست.
حسین حقیقی ؛ تو داری میری و ... 
از دیگر قطعاتی که در این آلبوم منتشر شد نماهنگ «رفیق» با صدای حسین حقیقی است.این اثر با شعری از محسن مرادی‌شریف و آهنگ‎سازی و تنظیم شروین معینی، با زبانی صمیمی و شاعرانه و روایتی سرشار از احساس، اندوه فراق و تجدید عهد با آرمان‌های رهبر شهید را به تصویر می‌کشد.«رفیق» در مقایسه با دیگر قطعات منتشرشده از آلبوم «بدرقه» تفاوت‌های قابل توجهی در ساختار ترانه و موسیقی امروز دارد که مهم‌ترین آن، بهره‌گیری از زبان محاوره ورعایت قالب ترانه های موسیقی محور است. همین ویژگی باعث شده تا حدود زیادی موفق شود ارتباطی صمیمی‌تر با مخاطب برقرار کند.عاطفه پررنگ اثر، در کنار فضاسازی احساسی، تنظیم سنجیده و سازبندی مناسب، شنیدن «رفیق»  را دلنشین‌تر کرده است. این صمیمیت کلامی به‌ویژه در ابیاتی مانند:«تو داری میری و بارون شروع می‌شه / به هر چی خیره می‌شم، زیر و رو می‌شه» یا «تو داری میری و من زیر لب می‌گم/جهان بعد از تو با چی روبه‌رو می‌شه؟»،«کاش این عقربه ها رو به عقب برگردن /کاش می شد که تو با معجزه ای برگردی » بیش از هر بخش دیگری نمود پیدا می‌کند.
10 صفحه اول