فیلترینگ در مسیر بازنگری؟

عارف از تصمیم رئیس جمهور برای بستن پرونده فیلترینگ خبرداد؛ چرا این کار تصمیم درستی است؟

نویسنده: هاشمی

مترجم:

محمدرضا عارف، معاون اول رئیس جمهور، در نشست با جمعی از اصحاب رسانه، با بیان این که با اقداماتی که امنیت ملی را هدف قرار داده باید برخورد شود، اما فیلترینگ و برخورد حذفی موجب شده که استفاده از وی‌پی‌ان‌ها گسترش یابد که تهدیدی برای امنیت ملی ماست، گفت: «رئیس‌جمهور تصمیم گرفته‌اند که پروندۀ فیلترینگ بسته شود، ولی به‌دلیل وجود نهادها و شوراهای قانونی، این روند کمی زمان می‌برد. ارتقای کیفیت اینترنت نیز برای دولت اهمیت دارد.» اما چرا با تمام مسائل بسیار مهم و حیاتی کشور در میانه جنگ، بازنگری در مسئله فیلترینگ هم امری بسیار حیاتی است؟
وی پی ان یا رخنه امنیتی؟
پاسخ به این سوال بسیار ساده است؛ فیلترینگ که دایره آن در سال های اخیر از امور فرهنگی و اجتماعی فاصله گرفت و به حوزه امنیت و سیاست مرتبط شد، در همان زمان هم نه یک راه حل دائمی بلکه صرفا مسکنی بود برای کاهش تبعات و کنترل برخی مشکلات امنیتی در برهه های مختلف زمانی که امروز دیگر حتی همان اثر تسکینی را هم از دست داده است. تدبیر یک راه حل دائمی، به دلایل سیاسی آن قدر عقب افتاده که در شرایط خطیر امروز کشور در میانه جنگ ترکیبی دشمن که همه حوزه ها را دربرمی گیرد، خود فیلترینگ به مسئله ای هزینه ساز در افکار عمومی برای نظام و اسب تروایی برای رخنه به امنیت سایبری کشور تبدیل شده است. دلیل آن هم بسیار ساده است؛ نبود یا ضعف زیرساخت های داخلی هیچ گاه تصمیم فیلترینگ را با مقبولیت عمومی روبه رو نکرد. طبعا همین مسئله، عمده مردم را به سمت استفاده از وی پی ان ها سوق داد و در طول چند سال گذشته این موضوع به قدری فراگیر شد که به گفته وزیر ارتباطات 80 درصد مردم از فیلترشکن استفاده می کنند و امروز بعید است بتوان تلفن هوشمندی پیدا کرد که فیلترشکن روی آن نصب نشده باشد. فرض کنید که اگر فقط نیمی از این وی پی ان ها به بد افزار آلوده باشند، در عمل چه تعداد دروازه باز برای دزدیدن اطلاعات مردم یا رخنه های سایبری به روی دشمنان ما در موساد و سیا باز است. 
نکته مهم بعدی که با توجه به این موارد قابل استحصال است؛ بی اثر بودن فیلترینگ است. به طریقی که با استفاده از همین فیلترشکن های به شدت فراگیر، در دسترس و رایگان در عمل هیچ محدودیتی در دسترسی عموم مردم به بسیاری از محتواهای نامناسب وجود ندارد. در حالی که با حذف فیلترینگ و آزاد کردن دسترسی جامعه به سایت ها و شبکه های مورد استفاده روزمره مردم، بازار فیلترشکن ها دچار کساد شده و عموم مردم دیگر اصلا فیلترشکنی نصب نمی کنند که حالا بخواهند با آن امکان دسترسی به محتواهای نامناسب دیگر را داشته باشند. 
وی پی ان؛ فراگیرترین ابزار تبلیغی دشمن
اتفاق دیگری که اخیرا و تقریبا از میانه جنگ اخیر ایران و آمریکا به شدت فراگیر شده است، پخش اطلاعیه های جذب جاسوس برای موساد یا ویدئوهایی با مضمون اقناع افکار عمومی برای آشوبگری و ایجاد اغتشاش است. برای این که ابعاد این جنگ روانی- تبلیغی را درک کنیم، کافی است از خودمان بپرسیم که امروز کدام رسانه چنان فراگیری دارد که بتواند برای 80 درصد از جمعیت کشور یک محتوای خاص و حساب شده را در چندین نوبت پخش کند؟ بدیهی است که این ظرفیت تبلیغی بی بدیل را خودمان و با بی تدبیری در اختیار دشمن قرار داده ایم. 
فیلترینگ روش درستی نیست
دو روز پیش نیز حجت الاسلام والمسلمین دکتر هادی صادقی، معاون قوه قضاییه و رئیس مرکز حل اختلاف کشور در گفت و گو با خراسان درباره موضوع فیلترینگ گفته بود: 
صادقانه عرض کنم که این روش اصلاً روش خوبی نیست؛ این که ببندیم و سپس ناچار شویم با فیلترشکن یا روش های دیگر وارد شویم، چه نتیجه ای دارد؟
اگر برای نمونه به جای ایکس، «ویراستی» خودمان را تقویت، توانمند و توسعه می دادیم و در سطح جهان معرفی می کردیم، آن گاه ایکسی ها ناچار می شدند برای دیده شدن نگرش های ما به ویراستی ما مراجعه کنند. آیا این بهتر نمی شد؟ قطعا می شد. اکنون کسب وکارهای بسیاری در اینستاگرام فعال اند؛ مردمی که کسب وکارشان تعطیل می شود چه کنند؟ باید جایگزینش را ما می ساختیم.
10 صفحه اول