راز فشار آمریکا بر عراق
دلایل درخواست ترامپ مبنی بر انحلال حشدالشعبی، نقش این گروه مردمی در خنثیسازی برنامههای آمریکا در عراق و منطقه و پیامدهای احتمالی انحلال آن چه خواهد بود؟نویسنده: کامیار
مترجم:
در میانه حرف وحدیث ها درباره تنش ایران و آمریکا و درخواست دونالد ترامپ رئیس جمهور این کشور برای مذاکرات مستقیم با تهران،چندی پیش سفیر جمهوری اسلامی ایران در عراق از شرط و خواسته رئیس جمهور آمریکا درباره لزوم انحلال حشدالشعبی عراق افشاگری کرد. در این گزارش به بررسی دلایل این خواسته آمریکا، نقش حشدالشعبی در خنثیسازی برنامههای آمریکا در عراق و منطقه و پیامدهای احتمالی انحلال آن میپردازیم.
1- نقش حشدالشعبی در خنثیسازی برنامههای آمریکا در عراق
تلاش برای حذف نیروهای حشدالشعبی در ساختار سیاسی و نظامی عراق از سوی آمریکا سابقهای به درازای عمر این تشکیلات مردمی و ریشهدار در بطن جامعه عراق دارد و از این رو کاملاً روشن است که در وهله اول درخواست غیرمعقول و بیپایه و اساس ترامپ از ایران برای برچیدن یک جریان هویتدار و قدرتمند و دارای پایگاه مستحکم اجتماعی نشان از نقش مهم و برجسته این تشکیلات، به عنوان بخشی از محور مقاومت، در ناکام گذاشتن برنامههای شوم آمریکا در یک دهه گذشته در عراق و منطقه دارد و این که تمام تلاشهای سال های اخیر کاخ سفید برای تضعیف و نابودی این جریان- از حملات مداوم نظامی تا تحریم اقتصادی و فتنهانگیزی داخلی و تبلیغات رسانهای- با شکست مواجه شده و آمریکا در برابر حشدالشعبی به نقطه استیصال راهبردی رسیده است به صورتی که همچنان اصرار دارد با فرافکنی و عدم پذیرش واقعیت شکست سیاستهای مداخلهگرایانه خود در عراق، این نیروها را به عنوان گروههای نیابتی ایران معرفی کند.حشدالشعبی در بدو تأسیس با افزایش همافزایی ملی در برابر توطئه بزرگ ظهور گروه تروریستی داعش توانست کارنامه درخشانی در مقابله با این گروه تروریستی و شکست پروژه آمریکا در ایجاد بیثباتی در عراق ثبت کند. ترامپ در دوران نخست ریاست جمهوری خود وقتی که مجبور شد برای بازدید از پایگاه نظامی این کشور در عراق به شکل مخفیانه سفر کند، آن را نشانه تحقیر آمریکا دانست که با وجود هزینه کردن 7 تریلیون دلار اما منافع واشنگتن تامین نشده است.آمریکا در ابتدا از ظهور داعش در عراق و سوریه بهره برد تا حضور نظامی خود را توجیه کند، اما حشدالشعبی نقش کلیدی در شکست داعش داشت و در سال های بعد نیز ستون اتکای امنیتی عراق در نیروی اصلی مقابله با توطئههای تجزیه طلبانه و دفاع از تمامیت ارضی و مرزهای عراق بوده است.توانمندسازی دفاعی و امنیتی حشدالشعبی موجب شده تا مشروعیت حضور اشغالگرانه آمریکا و ناتو در عراق زیر سوال رفته و درخواستها برای اخراج نیروهای خارجی بر اساس مصوبه پارلمان و مطالبه افکار عمومی بیشتر شود.این موضوع به ویژه پس از عملیات طوفان الاقصی و پشتیبانی کامل آمریکا از حمله ارتش صهیونیستی به غزه و جنایتآفرینیهای این رژیم وارد مرحله جدیدی شد، زیرا نیروهای آمریکایی در منطقه عملاً نقش سپر دفاعی را برای سرزمینهای اشغالی در برابر عملیات پشتیبانی گروههای مقاومت برعهده گرفتند و تنش نظامی میان نیروهای حشد و آمریکاییها در عراق بالا گرفت. در پاسخ به حملات هوایی نامشروع آمریکا، گروههای وابسته به حشدالشعبی بارها به پایگاههای آمریکا در عراق حمله کردهاند و از این رو ترامپ این حملات را تهدیدی برای حضور نظامی آمریکا در منطقه میداند و انحلال حشد را راهی برای کاهش خطرات میپندارد. همچنین آمریکا در پی بهبود و ترمیم وضعیت مستأصل امنیتی اسرائیل در منطقه نمیخواهد عراق به عنوان جبههای جدید در برابر رژیم صهیونیستی عمل کند.در سه ماه گذشته آمریکا و رژیم صهیونیستی در همکاری با ترکیه و گروههای مسلح تروریستی در سوریه ثبات سیاسی و امنیتی این کشور را دستخوش بحرانی جدید کردند و یکی از قلعههای مهم مقاومت علیه اشغالگری و حمایت از فلسطین به دست تحریرالشام سقوط کرد و مطمئناً عراق با وجود مرزهای زمینی گسترده با این کشور در معرض سرنوشت مشابه و تبدیل شدن به جولانگاه تروریستهاست. هم اکنون نیز نگرانی از سرایت ناامنی و تروریسم سوریه و بازسازی سلولهای خفته تروریستهای داعشی موجی از نگرانی و اضطراب را در میان عراقیها به وجود آورده و در این شرایط کاملاً مشخص است که تلاش برای انحلال حشدالشعبی با هدف تضعیف توان نظامی و دفاعی عراق و ایجاد وابستگی نظامی این کشور به آمریکا در برابر تهدیدات صورت میگیرد. همچنین اگر حشدالشعبی منحل شود، جریانهای طرفدار غرب در ساختار سیاسی قدرت بیشتری خواهند یافت. حشد الشعبی و متحدان سیاسی آن (مانند ائتلاف چارچوب هماهنگی) در پارلمان عراق حضور دارند و مانع از تسلط کامل جریانهای طرفدار غرب میشوند. انحلال حشد به معنای حذف یک رقیب سیاسی مهم برای جریانهای وابسته به آمریکا و عربستان است.
2- تضعیف محور مقاومت در عراق و منطقه
از زمان حمله آمریکا به افغانستان و عراق، نظام موازنه سیاسی و امنیتی منطقه غرب آسیا دستخوش تحولات کلان همانند بیداری اسلامی و طوفان الاقصی شده و همچنان نیروهای رقیب در تلاش برای ترسیم و تنظیم هندسه جدید بر اساس الگوی مطلوب خود هستند. در این رقابت مواجهه میان ایران به عنوان محور مقاومت و آمریکا در عراق از جایگاه تعیینکنندهای برخوردار است.حشدالشعبی بهویژه پس از تشکیل رسمی در سال ۲۰۱۴ (در پاسخ به ظهور داعش)، به یکی از اضلاع مهم محور در منطقه تبدیل شده است، بنابراین انحلال حشد به معنای تضعیف محور مقاومت و کاهش عمق استراتژیک ایران در منطقه خواهد بود. در این میان، ذکر این نکته ضروری است که ترامپ با قرار دادن انحلال حشدالشعبی به عنوان پیششرط مذاکره، به زعم خود دنبال گرفتن امتیاز استراتژیک از ایران است. با این حال اگرچه بسیاری از گروههای زیرمجموعه حشد (مانند کتائب حزبا... عراق، عصائب اهل الحق، حرکه النجباء) ارتباط نزدیکی با ایران دارند اما مقامات ایرانی و عراقی بارها اعلام کردهاند که این روابط در چارچوب و تحت قواعد و مناسبات رسمی سیاسی و نظامی و امنیتی میان دو کشور است و چنان که مقامات ایرانی بارها گفتهاند ادعاهای مطرح شده غربیها درباره نیابتی بودن این نیروها، بیاساس است و از استقلال کامل در سیاستگذاری کلان و عملکرد سیاسی و نظامی برخوردار هستند.
آیا آمریکا میتواند حشدالشعبی را منحل کند؟
انحلال کامل حشدالشعبی بسیار دشوار است، زیرا این نهاد ریشه در ساختار سیاسی و امنیتی و دارای پایگاه گسترده مردمی دارد. حشدالشعبی در دوران نخست وزیری عادل عبدالمهدی به عنوان بخشی از ساختار رسمی نیروهای مسلح ذیل فرماندهی نخست وزیر معرفی شد و طبیعتاً انحلال این سازمان نیز نیازمند دستور نخست وزیری با رضایت پارلمان خواهد بود. این در حالی است که با وجود محبوبیت و مشروعیت عمومی سازمان حشد و قدرت نیروهای سیاسی حامی مقاومت در دولت و کابینه انتظار تصویب چنین تصمیمی در پارلمان بسیار بعید به نظر میرسد.از طرف دیگر نباید از یاد برد که حشدالشعبی همان گونه که با فتوای مرجعیت عالی قدر عراق برای مقابله با تروریسم تشکیل شد تا زمانی که حمایت مستحکم مرجعیت را با خود دارد تلاشهای آمریکا و دشمنان مقاومت راه به جایی نخواهد برد و در دورانی که التهابات منطقه ای ناشی از تجاوزات رژیم کودک کش صهیونیستی به غزه و لبنان و سوریه ادامه دارد مرجعیت همانند همیشه پشتوانه دلگرم کننده امنیت و ثبات برای عراق خواهد بود.

1- نقش حشدالشعبی در خنثیسازی برنامههای آمریکا در عراق
تلاش برای حذف نیروهای حشدالشعبی در ساختار سیاسی و نظامی عراق از سوی آمریکا سابقهای به درازای عمر این تشکیلات مردمی و ریشهدار در بطن جامعه عراق دارد و از این رو کاملاً روشن است که در وهله اول درخواست غیرمعقول و بیپایه و اساس ترامپ از ایران برای برچیدن یک جریان هویتدار و قدرتمند و دارای پایگاه مستحکم اجتماعی نشان از نقش مهم و برجسته این تشکیلات، به عنوان بخشی از محور مقاومت، در ناکام گذاشتن برنامههای شوم آمریکا در یک دهه گذشته در عراق و منطقه دارد و این که تمام تلاشهای سال های اخیر کاخ سفید برای تضعیف و نابودی این جریان- از حملات مداوم نظامی تا تحریم اقتصادی و فتنهانگیزی داخلی و تبلیغات رسانهای- با شکست مواجه شده و آمریکا در برابر حشدالشعبی به نقطه استیصال راهبردی رسیده است به صورتی که همچنان اصرار دارد با فرافکنی و عدم پذیرش واقعیت شکست سیاستهای مداخلهگرایانه خود در عراق، این نیروها را به عنوان گروههای نیابتی ایران معرفی کند.حشدالشعبی در بدو تأسیس با افزایش همافزایی ملی در برابر توطئه بزرگ ظهور گروه تروریستی داعش توانست کارنامه درخشانی در مقابله با این گروه تروریستی و شکست پروژه آمریکا در ایجاد بیثباتی در عراق ثبت کند. ترامپ در دوران نخست ریاست جمهوری خود وقتی که مجبور شد برای بازدید از پایگاه نظامی این کشور در عراق به شکل مخفیانه سفر کند، آن را نشانه تحقیر آمریکا دانست که با وجود هزینه کردن 7 تریلیون دلار اما منافع واشنگتن تامین نشده است.آمریکا در ابتدا از ظهور داعش در عراق و سوریه بهره برد تا حضور نظامی خود را توجیه کند، اما حشدالشعبی نقش کلیدی در شکست داعش داشت و در سال های بعد نیز ستون اتکای امنیتی عراق در نیروی اصلی مقابله با توطئههای تجزیه طلبانه و دفاع از تمامیت ارضی و مرزهای عراق بوده است.توانمندسازی دفاعی و امنیتی حشدالشعبی موجب شده تا مشروعیت حضور اشغالگرانه آمریکا و ناتو در عراق زیر سوال رفته و درخواستها برای اخراج نیروهای خارجی بر اساس مصوبه پارلمان و مطالبه افکار عمومی بیشتر شود.این موضوع به ویژه پس از عملیات طوفان الاقصی و پشتیبانی کامل آمریکا از حمله ارتش صهیونیستی به غزه و جنایتآفرینیهای این رژیم وارد مرحله جدیدی شد، زیرا نیروهای آمریکایی در منطقه عملاً نقش سپر دفاعی را برای سرزمینهای اشغالی در برابر عملیات پشتیبانی گروههای مقاومت برعهده گرفتند و تنش نظامی میان نیروهای حشد و آمریکاییها در عراق بالا گرفت. در پاسخ به حملات هوایی نامشروع آمریکا، گروههای وابسته به حشدالشعبی بارها به پایگاههای آمریکا در عراق حمله کردهاند و از این رو ترامپ این حملات را تهدیدی برای حضور نظامی آمریکا در منطقه میداند و انحلال حشد را راهی برای کاهش خطرات میپندارد. همچنین آمریکا در پی بهبود و ترمیم وضعیت مستأصل امنیتی اسرائیل در منطقه نمیخواهد عراق به عنوان جبههای جدید در برابر رژیم صهیونیستی عمل کند.در سه ماه گذشته آمریکا و رژیم صهیونیستی در همکاری با ترکیه و گروههای مسلح تروریستی در سوریه ثبات سیاسی و امنیتی این کشور را دستخوش بحرانی جدید کردند و یکی از قلعههای مهم مقاومت علیه اشغالگری و حمایت از فلسطین به دست تحریرالشام سقوط کرد و مطمئناً عراق با وجود مرزهای زمینی گسترده با این کشور در معرض سرنوشت مشابه و تبدیل شدن به جولانگاه تروریستهاست. هم اکنون نیز نگرانی از سرایت ناامنی و تروریسم سوریه و بازسازی سلولهای خفته تروریستهای داعشی موجی از نگرانی و اضطراب را در میان عراقیها به وجود آورده و در این شرایط کاملاً مشخص است که تلاش برای انحلال حشدالشعبی با هدف تضعیف توان نظامی و دفاعی عراق و ایجاد وابستگی نظامی این کشور به آمریکا در برابر تهدیدات صورت میگیرد. همچنین اگر حشدالشعبی منحل شود، جریانهای طرفدار غرب در ساختار سیاسی قدرت بیشتری خواهند یافت. حشد الشعبی و متحدان سیاسی آن (مانند ائتلاف چارچوب هماهنگی) در پارلمان عراق حضور دارند و مانع از تسلط کامل جریانهای طرفدار غرب میشوند. انحلال حشد به معنای حذف یک رقیب سیاسی مهم برای جریانهای وابسته به آمریکا و عربستان است.
2- تضعیف محور مقاومت در عراق و منطقه
از زمان حمله آمریکا به افغانستان و عراق، نظام موازنه سیاسی و امنیتی منطقه غرب آسیا دستخوش تحولات کلان همانند بیداری اسلامی و طوفان الاقصی شده و همچنان نیروهای رقیب در تلاش برای ترسیم و تنظیم هندسه جدید بر اساس الگوی مطلوب خود هستند. در این رقابت مواجهه میان ایران به عنوان محور مقاومت و آمریکا در عراق از جایگاه تعیینکنندهای برخوردار است.حشدالشعبی بهویژه پس از تشکیل رسمی در سال ۲۰۱۴ (در پاسخ به ظهور داعش)، به یکی از اضلاع مهم محور در منطقه تبدیل شده است، بنابراین انحلال حشد به معنای تضعیف محور مقاومت و کاهش عمق استراتژیک ایران در منطقه خواهد بود. در این میان، ذکر این نکته ضروری است که ترامپ با قرار دادن انحلال حشدالشعبی به عنوان پیششرط مذاکره، به زعم خود دنبال گرفتن امتیاز استراتژیک از ایران است. با این حال اگرچه بسیاری از گروههای زیرمجموعه حشد (مانند کتائب حزبا... عراق، عصائب اهل الحق، حرکه النجباء) ارتباط نزدیکی با ایران دارند اما مقامات ایرانی و عراقی بارها اعلام کردهاند که این روابط در چارچوب و تحت قواعد و مناسبات رسمی سیاسی و نظامی و امنیتی میان دو کشور است و چنان که مقامات ایرانی بارها گفتهاند ادعاهای مطرح شده غربیها درباره نیابتی بودن این نیروها، بیاساس است و از استقلال کامل در سیاستگذاری کلان و عملکرد سیاسی و نظامی برخوردار هستند.
آیا آمریکا میتواند حشدالشعبی را منحل کند؟
انحلال کامل حشدالشعبی بسیار دشوار است، زیرا این نهاد ریشه در ساختار سیاسی و امنیتی و دارای پایگاه گسترده مردمی دارد. حشدالشعبی در دوران نخست وزیری عادل عبدالمهدی به عنوان بخشی از ساختار رسمی نیروهای مسلح ذیل فرماندهی نخست وزیر معرفی شد و طبیعتاً انحلال این سازمان نیز نیازمند دستور نخست وزیری با رضایت پارلمان خواهد بود. این در حالی است که با وجود محبوبیت و مشروعیت عمومی سازمان حشد و قدرت نیروهای سیاسی حامی مقاومت در دولت و کابینه انتظار تصویب چنین تصمیمی در پارلمان بسیار بعید به نظر میرسد.از طرف دیگر نباید از یاد برد که حشدالشعبی همان گونه که با فتوای مرجعیت عالی قدر عراق برای مقابله با تروریسم تشکیل شد تا زمانی که حمایت مستحکم مرجعیت را با خود دارد تلاشهای آمریکا و دشمنان مقاومت راه به جایی نخواهد برد و در دورانی که التهابات منطقه ای ناشی از تجاوزات رژیم کودک کش صهیونیستی به غزه و لبنان و سوریه ادامه دارد مرجعیت همانند همیشه پشتوانه دلگرم کننده امنیت و ثبات برای عراق خواهد بود.
10 شماره آخر
پربازدیدهای خراسان آنلاین