چرا رسانههای آمریکایی و صهیونیستی، روایت سران خود را مبنی بر «نابودی کامل توان هستهای ایران» رد میکنند؟
از پیروزی های خیالی تا واقعیت های میدانی
نویسنده: سلمان بهادران
مترجم:
حمله اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی به تأسیسات هستهای ایران و ادعای «نابودی کامل توان هستهای ایران» توسط دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نمونه بارزی از ساخت «ابرواقعیت رسانهای» است. این روایتِ شبیهسازیشده، در تضاد آشکار با گزارشهای مستقل پنتاگون و آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار دارد که تنها خسارتی محدود و تأخیری چندماهه را تأیید میکنند. اما چرا رسانههای آمریکایی و صهیونیستی، روایت رهبران خود را رد میکنند؟ پاسخ در بحران مشروعیت داخلی، الگوهای شناختی این رهبران و افول بیسابقه محبوبیت آنها نهفته است.
ترامپ: اغراقگویی به مثابه سلاح سیاسی
بر اساس ارزیابی نیویورک تایمز ، ترامپ پس از حمله به سه سایت هستهای ایران (فردو، نطنز و اصفهان)، مدعی «عقبافتادن برنامه هستهای ایران به مدت دههها» شد. اما پنتاگون خلاف این ادعا را تأیید کرد: خسارات محدود بود، سانتریفیوژها و ذخایر اورانیوم دستنخورده باقی ماندند و برنامه هستهای تنها با تأخیری کوتاهمدت مواجه شد. تحلیل رفتار ترامپ در سه مرحله کلیدی یعنی تهدیدهای تهاجمی پیش از حمله، درخواست مذاکره پس از حمله و دعوت به صلح پس از پاسخ موشکی ایران الگوی شناختی ثابتی از شخصیت خودشیفته، متعصب و پروپاگاندامحور او را آشکار میسازد. این سه مرحله شامل موارد زیر است :
1.پیش از حمله: تهدید به «ویرانی بیسابقه» (لحنی تهاجمی) 2.پس از حمله: درخواست مذاکره با ایران (لحنی آمرانه) ۳. پس از پاسخ موشکی ایران به العُدید: دعوت به صلح (لحنی آشتیجویانه).
با این حال، افکار عمومی آمریکا این بار فریب این نمایش رسانهای را نخورد، چنانکه نظرسنجی رویترز/ایپسوس (ژوئن ۲۰۲۵) محبوبیت او را به پایینترین سطح دوره دوم ریاستجمهوری (41درصد) رساند و نشان داد 57درصد آمریکاییها از عملکردش ناراضیاند. سایر نظرسنجیها نیز این بیاعتمادی را تأیید کردند: تنها 36درصداز حمله حمایت کردند (رویترز/ایپسوس)، 53درصداز حامیان جمهوریخواه او با مداخله نظامی مخالف بودند (اکونومیست/یوگاو) و 56درصد مردم آمریکا اساساً مخالف این اقدام بودند (سیانان) که نشاندهنده شکاف عمیق بین روایت ترامپ و واقعیتپذیری جامعه آمریکاست.رسانههای اصلی مانند سیانان و نیویورکتایمز، با انتشار ارزیابیهای متناقض نظامی، ادعاهای ترامپ را دروغ خواندند.
نتانیاهو: توهم پیروزی و فروپاشی داخلی
نتانیاهو نیز با الهام از «دکترین مناخم بگین» (حمله پیشدستانه به تأسیسات هستهای دشمن)، مدعی «توقف کامل برنامه هستهای ایران» شد. اما گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی تأیید کرد ایران به غنیسازی اورانیوم ادامه میدهد. ارزیابیهای اولیه نظامی اسرائیل هم حاکی از «خسارات نامشخص» بود، تا جایی که خود نتانیاهو اعتراف کرد: نمیتواند نابودی برنامه هستهای ایران را تأیید کند.ادعاهای متناقض نتانیاهو درباره تأثیر حملات بر برنامه هستهای ایران، سه بحران اساسی برای او ایجاد کرده است: نخست، سقوط شدید محبوبیت داخلی که براساس نظرسنجیهای الجزیره (۲۰۲۵) تنها 15درصد اسرائیلیها از او حمایت میکنند؛ دوم، انزوای روزافزون بینالمللی شامل تحریم وزیران کابینه توسط غرب و اتهامات جنایات جنگی از سوی نخستوزیران سابق مانند ایهود باراک و ایهود اولمرت؛ و سوم، تهدید جدی فروپاشی ائتلاف حکومتی تحت فشار احزاب راست افراطی که بقای دولت او را به مخاطره انداخته است. این بحرانهای سهگانه، حاکی از افول بیسابقه اقتدار سیاسی نتانیاهو در سطح داخلی و بینالمللی است.تحلیل دانشگاه سایمون فریزر (۲۰۲۵)نیز تأکید میکند: حملات او به ایران، تلاشی برای تبدیل اسرائیل به «قدرت منطقهای تهاجمی» و پوشاندن بحرانهای داخلی است.
رفتار ترامپ و نتانیاهو در این بحران، بیش از آنکه بازتاب واقعیت میدانی باشد، نمایشی رسانهای برای ساخت پیروزیهای خیالی است. ترامپ با چرخه تهدید/صلح ساختگی، محبوبیت خود را تا مرز سقوط پیش برد و نتانیاهو با توهم «نابودی ایران»، آتش بیاعتمادی داخلی را شعلهورتر کرد. پیامد این رویکرد، تقویت انسجام ملی ایران، تشدید بحران در ساختار سیاسی اسرائیل و افول الگوی لیبرالیسم جهانی بود.
واقعیتهای میدانی به وضوح نشان میدهد که تأسیسات هستهای ایران همچنان پابرجا هستند و ادعاهای نابودی کامل آنها بیاساس بوده است. این تناقض آشکار بین روایت رسمی و واقعیت، منجر به بیاعتمادی گسترده در جوامع آمریکایی و اسرائیلی شده است. نظرسنجی شیکاگو کانسیل نشان میدهد 80 درصد آمریکاییها خواستار حل بحران از طریق دیپلماسی به جای اقدام نظامی هستند. این تحولات، افول گفتمان جنگطلبانه رهبرانی را نشان میدهد که سالها سیاست خارجی خود را بر پایه توهمات و ابرواقعیتهای رسانهای بنا کردهاند.
منابع :
• Al Jazeera. (2025, June 11). Is time running out for Israel's Benjamin Netanyahu?
• Don, S. (2025, June 23). Trump Rating Tracker: Approval Hits New Low Amid Iran Strikes. Forbes.
• Luscombe, R. (2025, June 18). Most Trump supporters want to keep US military out of Israel-Iran conflict, poll finds. The Guardian. https://www.theguardian.com/us-news/2025/jun/18/trump-supporters-oppose-us-military-involvement-israel-iran-poll
• Palmer, K. (2025, June 26). Majority of Americans disapprove of US strikes on Iran: New poll. USA TODAY. https://www.usatoday.com
• Sofos, S. A. (2025, June 25). How Israel's domestic crises and Netanyahu's aim to project power are reshaping the Middle East. The Conversation.
• The Economist. (2025, June 14). Destroying Iran's nuclear programme is Netanyahu's obsession.
• The Economist-YouGov. (2025). Trump net approval hits lowest point of second term amid US strikes on Iran: Poll.
• The New York Times. (2025, June 21). Trump claims success after bombing key Iran nuclear sites. https://www.nytimes.com
10 صفحه اول
پربازدیدترین اخبار


