در امتداد زیارت

روایتی از امتداد زیارت، از حرم رضوی تا حرم حسینی و همراه با قدم های پاک هزاران زائر اربعین که جلوه گر عظمت و قدرت امت اسلامی اند

نویسنده: صادق غفوریان

مترجم:


حضور تولیت آستان قدس رضوی در راهپیمایی اربعین، حالا به یک سنت، رسم و شاید بایسته مناسکی در راستا و در مسیر امتداد زیارت و اتحادافزایی و همگرایی میان «اعتاب» تبدیل شده است. این حضور، جدا از همراهی، همدلی و همنفسی با قدم های پاک هزاران زائر که هر یک «جابر»گونه در مسیر حسین(ع) گام برداشته اند، نوعی اهتمام بر توسعه مناسک قدرت آفرین است.

شهید جمهور، آیت ا... سید ابراهیم رئیسی، در زمان تولیت آستان مقدس رضوی با حضور در مراسم راهپیمایی اربعین، خود از منادیان این حرکت عظیم مردمی بود و با همراهی او، خادمان حضرت رضا(ع) باب خدمت رسانی به زائران اربعین حسینی را گشودند. نگاه و اندیشه و عمل ابراهیم رئیسی، بسترساز شکوه و عظمت به این مناسک به مثابه یک حرکت عظیم آیینی و انقلابی بود: «امروز راهپیمایی اربعین جلوه‌ای از جبهه مقاومت بین‌المللی است و قلب‌های بسیاری از مسلمانان در جهان اسلام را در گرداگرد نماد مقاومت و ایستادگی بصیرت‌آفرین یعنی حسین‌بن علی(ع) جمع کرده است.»(پیام به کاروان زائران اربعین حسینی مشهد-15 مرداد 1401)
هم ایمان، هم عشق، هم اتحاد
در نگاه رئیسی حرکت اربعین حسینی در وجوه مختلف از نگره های فردی تا بهانه ای برای همدلی ملت ها متجلی بود: «در راهپیمایی اربعین، هم «ایمان و اعتقاد قلبی» موج می‌زند، هم «عشق و محبت» و این هم‌افزایی و همکاری مردم از کشورهای مختلف جهان به دور از کشمکش‌ها و اختلافات، جلوه‌ای از ویژگی‌های ولایی مکتب اهل بیت(ع) است».
از فرایند همین نگاه و عمل بود که چندی پس از عروج این ابراهیم شهید، بیش از 4 هزار فعال و دست‎اندرکار مراسم اربعین، نوشتند: «هرگز تلاش‌ها و میان‌داری‌های سیدالشهدای خدمت آیت‌ ا... رئیسی را برای رونق اربعین حسینی و زیارت سیدالشهدا(ع) فراموش نخواهند کرد.»

این تداوم نگاه، این امتداد زیارت
اما این سنت، این رسم و این نگاه همچنان در آستان حضرت رضا(ع) علاوه بر همت شخصی تولیت مبنی بر حضور هرساله در مراسم اربعین حسینی، 
زمینه ساز توسعه خدمت به زائران این مراسم توسط خادمان حضرت علی بن موسی الرضا(ع) افزون از گذشته نیز شده است. آیت ا... احمد مروی، تولیت آستان قدس رضوی امسال همچون سال‎های پیشین، در مراسم اربعین و در همراهی خیل عظیم مشتاقان حسین(ع) قدم برداشت و او هم منادی «زیارت» از مشهدالرضا(ع) تا کربلای سیدالشهدا(ع) شد.
مروی، نگاهش به حرکت عظیم اربعین حسینی، همچون بسیاری دیگر از شخصیت های  فکری و دینی، معطوف به حوزه تمدن سازی این آیین مناسکی است: «اربعین فراتر از یک مراسم مذهبی، بلکه یک پدیده تمدنی و فرصتی برای نمایش قدرت و عظمت امت اسلامی است.» او در نوبتی دیگر درباره وجوه تمدنی اربعین گفته است: «حقیقتاً اربعین یک پدیده تمدنی به‌شمار می‌رود؛ در این ایام حتی اهل‌سنت و مسیحی‌ها هم برای خدمت‌رسانی به زائران اباعبدا... الحسین(ع) در مسیر نجف به کربلا موکب برپا می‌کنند. اهل‌سنت به محبت به اهل‌بیت عصمت و طهارت(ع) اعتقاد دارند و برپایی موکب توسط آن‌ها چندان عجیب نیست، اما مسیحی‌ها که دین متفاوتی دارند چرا باید در این مسیر قدم بگذارند؟!»
از عتبه رضوی تا عتبه حسینی
اهتمام تولیت عتبه رضوی بر مراسم اربعین حسینی، نوعی ایجاد اتحاد افزون میان عتبات عالیات در اثرگذاری اجتماعی قلمداد می شود. آیت ا... مروی می گوید: «اربعین نمونه بارزی از تأثیر عتبات عالیات در ایجاد سرمایه اجتماعی و جریان‌سازی فرهنگی بوده و می‎تواند نقش تربیتی قابل توجهی در جهان اسلام داشته باشد.»
سوی دیگر سکه این حضور در مراسم اربعین، مشارکت در امر خدمت‎رسانی به زائران این حرکت عظیم است. امروز، خادمان حرم مطهر رضوی با برپایی چندین موکب بزرگ از شهر مهران در پایانه مرزی ایران تا شهرهای نجف و در مسیر راهپیمایی تا کربلای معلی، گامی در راستای عظمت بخشی به این گردهمایی جهانی برداشته اند.
 همه برای تعالی بخشی به زیارت
همه این قدم ها و خدمت ها، تعالی بخشی به امر «زیارت» است، امروز در راهپیمایی اربعین و روزهای آینده در مسیر مشهدالرضا(ع) و در ایام شهادت حضرت عالم آل محمد(ع) که دل ها و قدم ها از سراسر عالم، رهسپار خراسان این نقطه از بهشت می شود. پس این حضور و این همت و این سنت را باید گام مهم و اثرگذاری در مسیر اعتلا و امتداد فرهنگ زیارت دانست؛ چراکه زیارت، امروز نه تنها یک امر عبادی بلکه در طول ادوار تاریخی تا امروز به رفتار و عمل فرهنگی و اجتماعی اثرگذار تبدیل شده است. 
10 صفحه اول
پربازدیدترین اخبار
اخبار برگزیده