دیگر شاید باید به قهرمانی‌های پی‌درپی نوجوانان و جوانان والیبال ایران عادت کنیم؛ چراکه در چند سال گذشته، هر بار یکی از تیم‌های پایه کشورمان راهی میدان‌های بین‌المللی شده، با دستاوردی ارزشمند بازگشته. این بار اما نوبت پسران زیر ۱۷ سال بود تا یک اتفاق تاریخی را رقم بزنند و برای نخستین بار قهرمان جهان شوند؛ قهرمانی‌ای که فقط یک مدال طلای دیگر به ویترین ورزش ایران اضافه نمی‌کند، بلکه می‌تواند نشانه‌ای جدی از آینده روشن والیبال کشور باشد. رسیدن به این دستاورد در شرایطی که کشورمان مورد تجاوز رژیم صهیونی و آمریکا قرار گرفته بود و ملی‌پوشان که تحت فشارهای سنگین روانی در این مدت قرار داشتند، اهمیت زیادی داشت و حلاوت این قهرمانی را برای جامعه دوچندان کرد. در کنار این افتخار، زنان ایران هم کاری کردند کارستان و برای اولین بار در جمع چهار تیم برتر آسیا قرار گرفتند. این اتفاق ثابت می‌کند برعکس سایر فدراسیون‌ها که فقط در یک بخش موفق‌اند، فدراسیون والیبال با برنامه‌ریزی درست و نگاهی عمیق به تیم‌های پایه، با وجود امکانات محدود و شرایط سخت دست به کارهای بزرگی زده است.


از پنجم جهان تا قهرمانی؛ نتیجه یک مسیر درست
شاگردان آرش صادقیانی در دومین دوره مسابقات جهانی زیر ۱۷ سال با هفت پیروزی پیاپی به فینال رسیدند و در بازی پایانی هم فرانسه را شکست دادند تا برای نخستین بار جام جهانی این رده سنی را بالای سر ببرند. این اتفاق در شرایطی رقم خورد که ایران در دوره قبلی این رقابت‌ها پنجم شده بود. یعنی در فاصله تنها یک دوره، تیم کشورمان از جمع تیم‌های میانه جدول به قله جهان رسید؛ جهشی که نمی‌توان آن را صرفا حاصل یک اتفاق یا درخشش چند بازیکن دانست. با این حال، شاید بهتر باشد به جای این‌که فقط درباره نتیجه نهایی حرف بزنیم، کمی عقب‌تر برویم و ببینیم این قهرمانی از کجا آمده است. هیچ تیمی یک‌شبه قهرمان جهان نمی‌شود. پشت هر مدال، ماه‌ها و سال‌ها تمرین، استعدادیابی، آموزش، برنامه‌ریزی و البته اعتماد به بازیکنانی وجود دارد که هنوز در ابتدای مسیر حرفه‌ای خود قرار دارند. اهمیت تیم‌های پایه دقیقا همین‌جاست. اگر قرار باشد تیم ملی بزرگسالان ایران در سال‌های آینده همچنان یکی از قدرت‌های جهان باشد، باید امروز برای بازیکنانی که در رده نوجوانان و جوانان هستند برنامه داشته باشیم. قهرمان امروز نوجوان، اگر درست هدایت شود، می‌تواند چند سال دیگر ستاره تیم ملی بزرگسالان باشد. اما اگر مسیر رشد او پس از یک موفقیت بزرگ رها شود، ممکن است همین استعداد به‌سادگی از دست برود. والیبال ایران در سال‌های اخیر نشان داده که توجه به نسل‌سازی می‌تواند جواب بدهد. تیم‌های نوجوانان و جوانان بارها در آسیا و جهان درخشیده‌اند و حالا قهرمانی زیر ۱۷ سال یک پیام مهم برای تمام ورزش ایران داشته: سرمایه‌گذاری روی پایه‌ها؛ سرمایه‌گذاری برای آینده است.



قهرمان ساختن، مهم‌تر از قهرمانی
نکته قابل توجه در موفقیت‌های اخیر والیبال، نقش مربیان ایرانی هم هست. این که بخش مهمی از این نتایج ارزشمند با هدایت مربیان داخلی به دست آمده، نشان می‌دهد ورزش ایران از نظر نیروی انسانی هم سرمایه‌های قابل توجهی دارد. بنابراین اگر امکانات محدود است، می‌توان با مدیریت بهتر، برنامه‌ریزی دقیق‌تر و استفاده درست از نیروهای متخصص، بخشی از این کمبودها را جبران کرد. حالا مهم‌ترین وظیفه فدراسیون والیبال، حفظ همین نسل است. این نوجوانان نباید فقط تا پایان جشن قهرمانی مورد توجه باشند. باید برای آن‌ها برنامه چندساله تعریف شود؛ از مسابقات رده‌های پایه گرفته تا حضور تدریجی در تیم‌های بزرگسالان. باید مراقب آموزش، شرایط روحی، آمادگی جسمانی و مسیر حرفه‌ای آن ها بود تا ستاره‌هایی که امروز کشف شده‌اند، فردا تبدیل به ستون‌های تیم ملی شوند. این همان تفاوت میان «قهرمانی» و «قهرمان‌سازی» است. قهرمانی ممکن است یک شب اتفاق بیفتد، اما قهرمان‌سازی یک فرایند طولانی است. ورزش ایران اگر می‌خواهد در سال‌های آینده همچنان در سطح اول جهان باشد، باید به جای تمرکز صرف بر نتیجه امروز، به ساختن نسل فردا فکر کند. از همین منظر، موفقیت پسران زیر ۱۷ سال فقط متعلق به والیبال نیست. این قهرمانی می‌تواند الگویی برای سایر فدراسیون‌ها باشد؛ این که به جای انتظار برای ظهور اتفاقی یک استعداد، باید از سال‌های نوجوانی برای ساختن ورزشکار حرفه‌ای برنامه داشت. 

​​​​​​​
کاربزرگ بانوان والیبالیست
در کنار این قهرمانی بی‌نظیر، در طرف دیگر قاره کهن یعنی در چین، دختران والیبال ایران کاری کردند کارستان. برای اولین بار بانوان والیبالیست کشورمان به جمع چهار تیم برتر آسیا رسیدند. افتخاری بزرگ که ارزش آن قطعا کمتر از قهرمانی نیست. درست است که بانوان جنگنده کشورمان در ادامه مسیر و در مراحل نیمه‌نهایی و رده‌بندی به قدرت‌های بلامنازع یعنی چین و ژاپن باختند، اما این حضور نشان داد دختران ما پتانسیل فوق‌العاده‌ای دارند. ژاپن و چین به ترتیب تیم‌های ششم و هفتم جهان هستند اما بانوان ایران خصوصا در تقابل با سامورایی‌ها پایاپای جنگیدند و تنها به تجربه بیشتر حریف بازی را واگذار کردند. نکته تحسین‌برانگیز این جاست که این موفقیت تاریخی را می‌توان نتیجه یک برنامه چندساله برای توسعه والیبال زنان دانست. پروژه‌ای هدفمند که با هدف حضور در جمع برترین‌های آسیا کلید خورد. در همین مسیر سخت، سرمایه‌گذاری بیشتر روی بخش زنان و توجه جدی‌تر به تیم ملی در دستور کار قرار گرفت. دستاورد این برنامه تنها به درخشش در آسیا محدود نمانده و تیم ملی زنان ایران که در آغاز این مسیر در رتبه هشتادم دنیا قرار داشت، اکنون در جایگاه سی‌ونهم رده‌بندی جهانی ایستاده است. چهل و یک پله صعود نشان می‌دهد وقتی به ظرفیت‌های زنان اعتماد کنیم، معجزه رخ می‌دهد.