گزارشی از 2 موسسه خیریه توانبخشی معلولان کم توان ذهنی «همدم» و «شهید بهشتی» مشهد
دستهایی که تا آسمان فاصلهای ندارد
نویسنده: هانیه غلامی
مترجم:
دنیای آنها با ما فرق دارد؛ در سرزمین ذهن آن ها بیشترین بذری که پراکنده شده محبت است. برای آن ها ادای درست یک کلمه، گره زدن یک نخ یا کشیدن یک خط راست روی کاغذ یک گام رو به جلو در زندگی است، یک موفقیت ارزشمند است. حضور در کنار معلولان جسمی و ذهنی باعث می شود فارغ از همه دغدغه های دنیای پیچیده امروز، زیبایی را در کوچک ترین چیزها ببینی و جمله آن نویسنده معروف را مشق کنی: «سعی کن عظمت در نگاه تو باشد نه در آن چیزی که به آن می نگری». آن زمان است که احساس می کنی مسئولیتی بیش از تقلا کردن برای رسیدن به موقعیتی بهتر در زندگی مادی داری. در همین نزدیکی تو، در همین شهر، در همین کوچه، افرادی هستند که توجهی اندک کیفیت زندگی شان را چندین درجه تغییر می دهد؛ دختران و پسرانی که شاید در جامعه ما توانیاب محسوب شوند تا آن اندازه که حتی خانوادههایشان آنها را نپذیرند و رها کنند، اما آیات مصور خدا برای ما هستند و قلب های مهربان و عاری از خشم و کینهشان رابطه بسیار شیرینی با خالق دارد و دستهای دعایشان تا آسمان فاصله ای ندارد. هرچند، بعضی افراد که دارای معلولیت جسمی هستند، می توانند از چالش هایشان بگویند، در مورد شرایط شان مطالبه گر باشند و با تلاش مضاعف بر محدودیت شان فایق آیند و پیشرفت کنند، اما معلولان کم توان ذهنی روی دیگر سکه کودکی هستند؛ دقیقا مانند همان لحظه که انسان از مادر متولد می شود، بی پناه و در اوج آسیب پذیری، کالبدشان رشد می کند، اما در یادگیری و ادراک از محیط پیرامون شبیه کودکی نوپا هستند. بعضی از این گروه حتی ادراکی از محیط ندارند. گذراندن ساعتی در کنار این افراد به ما یادآوری می کند، انسان چقدر می تواند آسیب پذیر باشد و وظیفه اش در برابر همنوعانش چقدر سنگین است. همزمان با هفته گرامیداشت معلولان، مدیر عامل موسسه فرهنگی- هنری «خراسان» و جمعی دیگر از مدیران روزنامه «خراسان» در راستای توجه به همه اقشار جامعه با حضور در دو موسسه خیریه توانبخشی معلولان ذهنی همدم (فتح المبین) و آسایشگاه شهید بهشتی که مراکز نگهداری از دختران و پسران معلول کم توان ذهنی هستند، از شرایط و فرایند نگهداری از آن ها بازدید کردند.
«همدم» و زمزمههای عاشقانه
«من از تمام دنیا شبی بریدم، تو را که دیدم» صدایش اوج می گیرد و لرزش دستش بیشتر می شود، ادامه می دهد: «غم تو را همان شب که دل سپردم به جان خریدم». ذهن کوچک او، چشمان نابینایش، قلب کودکانهاش، لرزش پیاپی بدنش و نوایی که گویا از آن سوی ابرها به گوش ما می رسد، این ترانه را تبدیل به نجوایی عاشقانه با حضرت حق کرده است. شاید تکتم پیش از آن لحظۀ تکامل، آن زمان که مقدر شد به این دنیا، شلوغی ها و رنج هایش قدم بگذاریم، انتخاب دیگری داشته است. او از همه هیاهوی پیچیده عاقلانه های ما دل بریده و عاشقانه ای ساده را با پروردگارش به جان خریده است. به گزارش خراسان رضوی، این جا «موسسه خیریه همدم» است؛ ساکنان این باغ مهربانی، دخترانی هستند که همه لطافت و ظرافتشان را در آیینه چشمهایشان دارند. تعداد زیادی از آنها در کنار معلولیت جسم و ناتوانی ذهن، تنهایی را هم در آغوش گرفتهاند ولی واژههای «مامان، بابا، آبجی و داداشی» برایشان بیمعنا نشده است. دست هایشان برای دعا کردن، بی دریغ بالا می رود و زیبایی های دنیا را در دست سازههایشان به ما یادآوری میکنند. کشیدن نقاشی، بافتن گلیم، پیوند رنگ و کلمه و تصویر برای دختران همدم ثمره ماه ها، بلکه سال ها تلاش است. مسئولان خیریه همدم تلاش کرده اند با کمک خیران فضایی مناسب را برای زندگی این دختران فراهم کنند. هرچند تعداد کمی از این بچه ها افرادی هستند که در کنار خانوادههایشان زندگی میکنند و صرفا هر روز چند ساعت برای آموزش به مرکز آورده میشوند. اما همدم در واقع، جایی برای زندگی دخترانی است که بیسرپرست و کم توان ذهنی هستند. سیاستگذاری مدیران خیریه بر آن بوده است که بچهها آموزش ببینند و در حد توان در انجام کارهایشان خودکفا شوند. وارد هر کلاس که می شویم، قبل از هر چیز لبخندی عریض روی لبهایشان نقش میبندد. بعضی هایشان سرشار از محبت و حیرت نگاه میکنند و بعضی سرهایشان را پایین می اندازند و زیرچشمی حواسشان هست. دوست دارند کارهایشان را تماشا کنی و وقتی سوالی میپرسی که جوابش را میدانند، ذوق زده میشوند. دیوارهای هر کلاس پر است از هنرهای دستی بچهها؛ تابلوهای نقاشی، قلمزنی، عروسکهای دست ساز، گلدوزی و گلهای کاغذی رنگارنگ. اما همه دختران همدم این توانایی را ندارند، بعضیهایشان آموزش پذیر نیستند و مجموعه صرفا میتواند از آنها نگهداری کند و در جهت بالا بردن کیفیت زندگی آنها تلاش نماید. زهرا حجت، مدیر عامل مؤسسه خیریه توانبخشی همدم (فتح المبین) گفت: این موسسه پنج بخش مجزا از هم دارد، شامل بخش های کمتوان ذهنی عمیق، متوسط، ضعیف، روزانه و خانه کوچک پناهگاهی. یک سوم هزینههای ما توسط بهزیستی و بقیه هزینهها از محل توانمندسازی بچهها و کمکهای مردمی تأمین میشود. حسین سعیدی مدیرعامل موسسه و مدیر مسئول روزنامه خراسان نیز در این بازدید با بیان اینکه رسیدگی به افرادی که به لحاظ جسمی و ذهنی دچار مشکل هستند، عنایت ویژهای از سمت خداوند است، گفت: مردم، وجه مشترک روزنامه خراسان با مجموعههای مردمی است. ما روزنامه مردمی هستیم و بنا داریم آنچه مطالبات مردمی است را مطرح کنیم. جز عشق و اخلاص، هیچ نیرویی نمیتواند چنین خدمت شایستهای به فرزندان این موسسه، ارائه کند.

یلدای آرزوها و روزهای سرد مهربانی
دو سوی سالن در دو گروه مجزا به همراه مربی هایشان نشسته اند. قصهای را که مربی می خواند، گوش می دهند و سعی میکنند کلمات را یاد بگیرند. گروه دوم در تلاش اند با کنار هم گذاشتن تکه های لگو شکلی متقارن بسازند، یکی از آن ها خودش را در بغل دیگری پنهان می کند. این پسرهای معلول کم توان ذهنی، ساکنان دایمی «موسسه خیریه بوستان شکوه مهر» و آسایشگاه شهید بهشتی هستند. هوای داخل سالن خنک است، با این حال، راهنمای ما می گوید: «چون بعضی از این بچه ها علاوه بر ناتوانی ذهنی بیمار هم هستند و ممکن است تشنج کنند باید هوای سالن گرم باشد، ما سعی می کنیم از وسایل گرمایشی به اندازه کافی استفاده کنیم، اما پیش آمده که خواسته اند گاز مرکز را قطع کنند.» به گفته مسئولان این موسسه، تنها حدود 10 تا 13 درصد از هزینه های مرکز توسط بهزیستی پرداخت میشود، چون عده زیادی از این پسرانِ به ظاهر جوان و بزرگسال اما در ذهن کودک، افرادی هستند که توسط خانوادههایشان رها شده اند، هیچ مدرک شناسایی و هویتی ندارند و بهزیستی سرانهای برای آن ها پرداخت نمی کند. علاوه بر آن چون ملک موسسه متعلق به بهزیستی است، مؤسسه علاوه بر تأمین دیگر هزینه ها باید ماهیانه مبلغی را هم به عنوان اجاره به بهزیستی پرداخت کند. قدم در هر سالنی که میگذاریم صدای سلام کردنشان شنیده می شود، مربی ها با کمترین امکانات مشغول آموزش هستند. به کلاسهایشان که سر می زنیم با ذوق کارهایشان را به ما نشان می دهند. یکی از پسرها دستانش را از هم می گشاید و سعی دارد چیزی را به ما بفهماند، چندبار حدس می زنیم تا متوجه می شویم دوست دارد همزمان با کار، موسیقی گوش بدهد ولی وسیله آن (اسپیکر) را ندارد. قاسم هم که خواننده و مخاطب همیشگی «خراسان» و عاشق مطالعه است، چند جلد کتاب سفارش می دهد. چند نفری هم آرزوی زیارت امام رضا(ع) را دارند. معرق کاری، چرم دوزی، نقاشی روی سنگ و شیشه، ساخت اسکاچ ظرفشویی و کلی کارهای هنری دیگر از جمله آموزش هایی است که برای خودکفا شدن به آن ها می آموزند، اما این طور که پیداست فروش این تولیدات هم به آسانی نیست، علاوه بر نداشتن فروشگاهی ثابت برای ارائه محصول، به فروش هر چیزی از این جا مالیات تعلق می گیرد، در حالی که موسسه در هزینه خرید مواد اولیه برای آموزش بچه ها تا تهیه داروهای موردنیاز پسرها مشکل دارد. در عمق چشمانشان، غم رهاشدگی پنهان است؛ هر چند لبهایشان می خندند و ما را دوست خود می خوانند. گلخانهای دارند تا بچهها برای آرامش و کاهش اضطراب وارد آن شوند و گلکاری داشته باشند اما ظرفیت حضور بیش از 5 تا 6 نفر را ندارد. این روزها که پاییز گامهایش را بلندتر برمیدارد تا به زمستان برسد، هنوز دست گرمی، دستان این مردانِ کوچک را برای ساختن یلدایی خوشرنگ نگرفته است! هنوز نمی دانند آن ها هم بناست شب نشینی یلدایی داشته باشند یا نه! برای داشتن لباسهای زمستانی نو ذوق زده شوند یا نه! هنوز نمیدانند میتوانند انار دانه کنند و به دنبال گل هندوانه باشند یا باید فراموش کنند که اولین شب زمستان با دیگر شبها فرق دارد. آن ها چشم شان به نیکی و مهربانی ماست.
«همدم» و زمزمههای عاشقانه
«من از تمام دنیا شبی بریدم، تو را که دیدم» صدایش اوج می گیرد و لرزش دستش بیشتر می شود، ادامه می دهد: «غم تو را همان شب که دل سپردم به جان خریدم». ذهن کوچک او، چشمان نابینایش، قلب کودکانهاش، لرزش پیاپی بدنش و نوایی که گویا از آن سوی ابرها به گوش ما می رسد، این ترانه را تبدیل به نجوایی عاشقانه با حضرت حق کرده است. شاید تکتم پیش از آن لحظۀ تکامل، آن زمان که مقدر شد به این دنیا، شلوغی ها و رنج هایش قدم بگذاریم، انتخاب دیگری داشته است. او از همه هیاهوی پیچیده عاقلانه های ما دل بریده و عاشقانه ای ساده را با پروردگارش به جان خریده است. به گزارش خراسان رضوی، این جا «موسسه خیریه همدم» است؛ ساکنان این باغ مهربانی، دخترانی هستند که همه لطافت و ظرافتشان را در آیینه چشمهایشان دارند. تعداد زیادی از آنها در کنار معلولیت جسم و ناتوانی ذهن، تنهایی را هم در آغوش گرفتهاند ولی واژههای «مامان، بابا، آبجی و داداشی» برایشان بیمعنا نشده است. دست هایشان برای دعا کردن، بی دریغ بالا می رود و زیبایی های دنیا را در دست سازههایشان به ما یادآوری میکنند. کشیدن نقاشی، بافتن گلیم، پیوند رنگ و کلمه و تصویر برای دختران همدم ثمره ماه ها، بلکه سال ها تلاش است. مسئولان خیریه همدم تلاش کرده اند با کمک خیران فضایی مناسب را برای زندگی این دختران فراهم کنند. هرچند تعداد کمی از این بچه ها افرادی هستند که در کنار خانوادههایشان زندگی میکنند و صرفا هر روز چند ساعت برای آموزش به مرکز آورده میشوند. اما همدم در واقع، جایی برای زندگی دخترانی است که بیسرپرست و کم توان ذهنی هستند. سیاستگذاری مدیران خیریه بر آن بوده است که بچهها آموزش ببینند و در حد توان در انجام کارهایشان خودکفا شوند. وارد هر کلاس که می شویم، قبل از هر چیز لبخندی عریض روی لبهایشان نقش میبندد. بعضی هایشان سرشار از محبت و حیرت نگاه میکنند و بعضی سرهایشان را پایین می اندازند و زیرچشمی حواسشان هست. دوست دارند کارهایشان را تماشا کنی و وقتی سوالی میپرسی که جوابش را میدانند، ذوق زده میشوند. دیوارهای هر کلاس پر است از هنرهای دستی بچهها؛ تابلوهای نقاشی، قلمزنی، عروسکهای دست ساز، گلدوزی و گلهای کاغذی رنگارنگ. اما همه دختران همدم این توانایی را ندارند، بعضیهایشان آموزش پذیر نیستند و مجموعه صرفا میتواند از آنها نگهداری کند و در جهت بالا بردن کیفیت زندگی آنها تلاش نماید. زهرا حجت، مدیر عامل مؤسسه خیریه توانبخشی همدم (فتح المبین) گفت: این موسسه پنج بخش مجزا از هم دارد، شامل بخش های کمتوان ذهنی عمیق، متوسط، ضعیف، روزانه و خانه کوچک پناهگاهی. یک سوم هزینههای ما توسط بهزیستی و بقیه هزینهها از محل توانمندسازی بچهها و کمکهای مردمی تأمین میشود. حسین سعیدی مدیرعامل موسسه و مدیر مسئول روزنامه خراسان نیز در این بازدید با بیان اینکه رسیدگی به افرادی که به لحاظ جسمی و ذهنی دچار مشکل هستند، عنایت ویژهای از سمت خداوند است، گفت: مردم، وجه مشترک روزنامه خراسان با مجموعههای مردمی است. ما روزنامه مردمی هستیم و بنا داریم آنچه مطالبات مردمی است را مطرح کنیم. جز عشق و اخلاص، هیچ نیرویی نمیتواند چنین خدمت شایستهای به فرزندان این موسسه، ارائه کند.

یلدای آرزوها و روزهای سرد مهربانی
دو سوی سالن در دو گروه مجزا به همراه مربی هایشان نشسته اند. قصهای را که مربی می خواند، گوش می دهند و سعی میکنند کلمات را یاد بگیرند. گروه دوم در تلاش اند با کنار هم گذاشتن تکه های لگو شکلی متقارن بسازند، یکی از آن ها خودش را در بغل دیگری پنهان می کند. این پسرهای معلول کم توان ذهنی، ساکنان دایمی «موسسه خیریه بوستان شکوه مهر» و آسایشگاه شهید بهشتی هستند. هوای داخل سالن خنک است، با این حال، راهنمای ما می گوید: «چون بعضی از این بچه ها علاوه بر ناتوانی ذهنی بیمار هم هستند و ممکن است تشنج کنند باید هوای سالن گرم باشد، ما سعی می کنیم از وسایل گرمایشی به اندازه کافی استفاده کنیم، اما پیش آمده که خواسته اند گاز مرکز را قطع کنند.» به گفته مسئولان این موسسه، تنها حدود 10 تا 13 درصد از هزینه های مرکز توسط بهزیستی پرداخت میشود، چون عده زیادی از این پسرانِ به ظاهر جوان و بزرگسال اما در ذهن کودک، افرادی هستند که توسط خانوادههایشان رها شده اند، هیچ مدرک شناسایی و هویتی ندارند و بهزیستی سرانهای برای آن ها پرداخت نمی کند. علاوه بر آن چون ملک موسسه متعلق به بهزیستی است، مؤسسه علاوه بر تأمین دیگر هزینه ها باید ماهیانه مبلغی را هم به عنوان اجاره به بهزیستی پرداخت کند. قدم در هر سالنی که میگذاریم صدای سلام کردنشان شنیده می شود، مربی ها با کمترین امکانات مشغول آموزش هستند. به کلاسهایشان که سر می زنیم با ذوق کارهایشان را به ما نشان می دهند. یکی از پسرها دستانش را از هم می گشاید و سعی دارد چیزی را به ما بفهماند، چندبار حدس می زنیم تا متوجه می شویم دوست دارد همزمان با کار، موسیقی گوش بدهد ولی وسیله آن (اسپیکر) را ندارد. قاسم هم که خواننده و مخاطب همیشگی «خراسان» و عاشق مطالعه است، چند جلد کتاب سفارش می دهد. چند نفری هم آرزوی زیارت امام رضا(ع) را دارند. معرق کاری، چرم دوزی، نقاشی روی سنگ و شیشه، ساخت اسکاچ ظرفشویی و کلی کارهای هنری دیگر از جمله آموزش هایی است که برای خودکفا شدن به آن ها می آموزند، اما این طور که پیداست فروش این تولیدات هم به آسانی نیست، علاوه بر نداشتن فروشگاهی ثابت برای ارائه محصول، به فروش هر چیزی از این جا مالیات تعلق می گیرد، در حالی که موسسه در هزینه خرید مواد اولیه برای آموزش بچه ها تا تهیه داروهای موردنیاز پسرها مشکل دارد. در عمق چشمانشان، غم رهاشدگی پنهان است؛ هر چند لبهایشان می خندند و ما را دوست خود می خوانند. گلخانهای دارند تا بچهها برای آرامش و کاهش اضطراب وارد آن شوند و گلکاری داشته باشند اما ظرفیت حضور بیش از 5 تا 6 نفر را ندارد. این روزها که پاییز گامهایش را بلندتر برمیدارد تا به زمستان برسد، هنوز دست گرمی، دستان این مردانِ کوچک را برای ساختن یلدایی خوشرنگ نگرفته است! هنوز نمی دانند آن ها هم بناست شب نشینی یلدایی داشته باشند یا نه! برای داشتن لباسهای زمستانی نو ذوق زده شوند یا نه! هنوز نمیدانند میتوانند انار دانه کنند و به دنبال گل هندوانه باشند یا باید فراموش کنند که اولین شب زمستان با دیگر شبها فرق دارد. آن ها چشم شان به نیکی و مهربانی ماست.
10 صفحه اول
پربازدیدترین اخبار
اخبار برگزیده
-
ضرورت تبدیل رصدخانه شهری مشهد به مجموعه جامع اطلاعات
-
آغاز عملیات ساخت ۱۰۰ مدرسه جدید در مشهد
-
جوابیه توانیر به گزارش «شوک جدید برقی به تولید» و توضیحات خراسان
-
پس از انتشار گزارش «شوک جدید برقی به تولید» در سی ام آبان ماه که در آن گزارش به تغییر تعرفه برق با عنوان هزینه ترانزیت در قبوض مهرماه واحدهای صنعتی پرداختیم و این که تعرفه های جدید و گسترده شدن شمولیت واحدهای تولیدی برای پرداخت هزینه ترانزیت که بعضا هزینه ترانزیت برخی واحدها 10 برابر هزینه برق مصرفی بوده است و این که این تعرفه در سال های گذشته تنها از واحدهای با توان انرژی بالای یک مگاوات اخذ می شد که این امر شوک جدیدی بعد از قطعی برق به واحدهای تولیدی وارد می کند، شرکت توانیر توضیحاتی برای روزنامه خراسان در قالب جوابیه ارسال کرده است که در ادامه می آید: «هزینه ترانزیت در جهت قانون مانعزدایی از توسعه صنعت برق از مشترکان اخذ میشود. همان طور که مستحضرید مجلس شورای اسلامی در جلسه علنی مورخ 15/08/1401 خود «قانون مانع زدایی از توسعه صنعت برق» را در 19 ماده تصویب کرد که طی نامه شماره ۱۶۱۰۷۹ مورخ 03/09/1401 نیز از سوی رئیس جمهور ابلاغ شد. ماده ۳ قانون مانعزدایی از توسعه صنعت برق کشور به موضوع ایجاد بازار رقابتی و تسهیل توسعهبخش خصوصی در صنعت برق میپردازد. این ماده شامل مقرراتی است که دولت و وزارت نیرو را موظف میکند برای جذب سرمایههای خصوصی و ایجاد رقابت در تولید و توزیع برق، اقداماتی را انجام دهند. براساس ماده۳ این قانون، متوسط بهای برق مصرفی مشترکان صنعتی (به جز استخراج رمزارزها) معادل متوسط نرخ قراردادهای تبدیل انرژی (ای. سی. اِی) با توجه به بهای سوخت مصرفی نیروگاه ها و هزینه انتقال، تعیین و دریافت میشود. منابع حاصل از اجرای این ماده در بودجههای سنواتی به حساب شرکت مادرتخصصی توانیر نزد خزانهداری کل کشور واریز میشود و بابت هزینههای تولید و تامین برق، حمایت از توسعه فناوری های مورد نیاز صنعت برق و طرح های بهینهسازی و اصلاح الگوی مصرف انرژی و اتمام طرح های نیمهتمام صنعت برق با اولویت نوسازی شبکه فرسوده انتقال برق به صورت 100 درصد اختصاص مییابد. از این رو، بهای برق صنایع در سال 1403 وفق ماده «3» قانون مانعزدایی از توسعه صنعت برق براساس نرخ قراردادهای تبدیل انرژی (ECA) به علاوه بهای سوخت مصرفی نیروگاهها و هزینه انتـقال (ترانزیت)، در کارگروهی متشکل از نمایندگان وزارت نیـرو، وزارت صمت و عضو ناظـر کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی با انجام مذاکرات دو و چندجانبـه و برگزاری جلسات متعدد مورد بررسی قرار گرفت و نهایتـاً تعرفه برق صنایع بر مبنای ماده قانونی مذکور و شاخصهای یاد شده در تبصره ذیل آن، وفق صورتجلسه مورخ 23 تیر 1403 این کارگروه به همراه سایر شرایط از جمله پرداخت هزینه ترانزیت توسط مشترکان صنعتی با قدرت بیش از 30 کیلووات (موضوع بند «2» صورتجلسه مزبور) مورد تایید قرار گرفت. در پایان قابل ذکر است که منابع حاصل از اخذ هزینه ترانزیت برق بخشی از منابع حاصل از تحقق ماده «3» قانون مانعزدایی از توسعـه صنعت برق است که صرف هزینههای تولید و تامین برق، حمایت از توسعـه فناوریهای مورد نیـاز صنعت برق و طرحهای بهینـهسازی و اصلاح الگوی مصرف انرژی و اتمام طرحهای نیمهتمام صنعت برق با اولویت نوسازی شبکه فرسوده انتـقال برق میشود، از این رو کاهش منابع حاصل از اجرای ماده «3» قانون مانعزدایی از توسعـه صنعت برق، با حذف هزینـه ترانزیت، موجب ایجاد اختلال در ایفای تعهدات مالی صنعت برق وفق بنـد «خ» تبصره 7 قانون بودجه و در نتیجه کاهش توان خدمترسانی به مشترکان برق از جمله مشترکان صنعتی خواهد شد. توضیحات خراسان ضمن تشکر از توضیحات ارائه شده از سوی شرکت توانیر باید عنوان کرد توضیحات ارائه شده نافی گزارش طرح شده از سوی روزنامه خراسان نبوده و صرفا به توضیح مبنای قانونی اخذ هزینه ترانزیت پرداخته است و به نوعی تایید کننده گزارش شوک جدید برقی به تولید است و این رویه اخذ شده اگرچه به لحاظ قانونی درست هم باشد ولی باید توجه داشت که بخشی از قانون نیز تاکید دارد که خسارت ناشی از قطعی برق باید توسط عامل تامین کننده جبران شود، لذا نمی توان بخشی از قانون را در حق مشترکین اجرا کرد و بخشی از آن را که برای توانیر و وزارت نیرو یا دولت هزینه زا باشد،نادیده گرفت.
-
اجرای طرح زمستانی در جاده های خراسان رضوی
-
طلوع بارقه های امید با حضور نورآوران سلامت
-
اول؛ برقی سازی مشهد - تهران
-
دستهایی که تا آسمان فاصلهای ندارد
-
باید از اتکا به درآمدهای حوزه شهرسازی اجتناب کرد
-
دستگیری سارقان جهیزیه یک نوعروس در چناران
-
تعهدات ناشی از اخذ حقوق دولتی معادن اجرا نمی شود
-
نگرانی ها از افزایش آمار سگ گزیدگی در تایباد
-
تعطیلی دوباره پروژه سایت اداری جوین
-
آغاز توزیع 2700 تن آرد خام روستایی عشایری در استان
-
حمایت از ۶۷ شرکت فناوری دارو
-
پل روستای زرکش زیربار ترافیکی
-
اسکان 2700 کارتن خواب در گرمخانه شهرداری مشهد
-
واگذاری بیش از ۱۷ هزار اشتراک جدید آبفا در استان
-
انتشار 2000 مقاله علمی در دانشنامه دفاع مقدس استان


