در گذشته های نه‌چندان دور، اگر کسی تصمیم داشت فیلم یا مستند تهیه کند باید با هزینه‌های زیاد، تجهیزات بسیاری را ردیف می‌کرد تا هدف خود را محقق کند. اما این روزها وقتی در جیب هر کدام از ما یک تلفن همراه هوشمند پیدا می‌شود دیگر نیازی به هزینه‌های عجیب‌و‎غریب نیست. تنها با استفاده از چند تکنیک کوچک می‌توان یک فیلم یا یک مستند قابل قبول ساخت و حتی در مجامع جهانی نیز آن را ارائه داد.

​​​​​​​

در مستند چه خبر است؟
اولین سوالی که قبل از ساخت مستند یا تولید هر اثر دیگری باید از خودمان بپرسیم این است که ماهیت آن چیست و چه کاربردی دارد. مستند، یک اثر نمایشی غیر داستانی است که قدمت آن به روزهایی برمی‌گردد که سینما تازه متولد شد. این ژانر در آغاز قرن بیست و یکم شامل تغییرات زیادی شد، یک نوزایی را تجربه کرد و بیش از هر زمان دیگری محبوبیت یافت. فیلم مستند یک ژانر سینمایی است که به ثبت و نمایش واقعیت‌ها، رویدادها، تجربیات و حقایق موجود در زندگی، تاریخ، فرهنگ و جامعه می‌پردازد. یعنی در فیلم مستند با ثبت اتفاق‌ها، روایتگری، تحلیل و در نهایت تاثیرگذاری سروکار داریم.
 بایدها و نبایدها در مستندسازی
این که می‌گوییم در مستند فقط وقایع را ثبت می‌کنیم یک تعریف درست است اما این قانون هم مثل خیلی از قانون‌های دیگر دارای تبصره است. وقتی می‌خواهیم مستند بسازیم باید اتفاقاتی را ثبت ‌و‌ ضبط کنیم که ریشه‌ای واقعی و عینی دارند. برای مستندهای تاریخی نیز باید از اسنادی استفاده کنیم که توسط منابع معتبر منتشر شده‌اند. اما چیزی که در ساخت مستند حتی بیشتر از ثبت وقایع اهمیت دارد این است که حوادث و اتفاقاتی را انتخاب و ضبط کنیم که تاثیرگذار هستند و جلوه هایی از درام را در خود جای داده‌اند؛ زیرا فیلم مستند باید آن قدر تاثیرگذار باشد که تماشاگر را درباره موضوع به فکر فرو برد. مستندها فقط در آثار مربوط به حیات وحش یا جنگ خلاصه نمی‌شوند. می‌شود در مستند به سراغ موضوعاتی که مربوط به خودمان در نوجوانی است برویم. مثلا درباره یک مدرسه قدیمی، یک کلاس درس استثنایی و هر مورد دیگری. باید به این فکر کنیم مستند باید به بالارفتن سطح دانش و اطلاعات عمومی‌مان هم کمک کند.
 فوت‌و‌فن ساخت مستند با گوشی هوشمند
امروزه و در دنیای فریلنسرها، دیگر ساخت فیلم خیلی پیچیده نیست و فوت‌و‌فن خاصی ندارد؛‌ زیرا هوش مصنوعی نیز به کمک انسان آمده و می‌تواند او را در فرایند تولید اثر یاری کند.

1از نور طبیعی استفاده و سعی کنید اندازه نور با موضوع و سوژه‌ای که قرار است از آن فیلم بگیرید هماهنگ باشد. مثلا وقتی از امیدواری حرف می‌زنید باید نور بیشتری را استفاده کنید.

2سعی کنید کیفیت صداهای مستند را بعد از تهیه با ابزارهای کیفیت صدا بالا ببرید و آن‌ها را طوری تنظیم کنید که به‌ راحتی شنیده شوند.

3 از قدیم گفته‌اند مختصر و مفید سخن بگو. سعی کنید از مستندهای کوتاه شروع و کم‌کم به زمان آن اضافه کنید. اگر از زاویه‌های مختلف هم در ساخت مستند استفاده کنید، عالی می‌شود.