یکی از گزاره‌های مطرح در فضای سیاسی این است که «بدون برجام، اساساً اورانیومی برای غنی‌سازی در ایران وجود نداشت». بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد این گزاره درست است.علی‌اکبر صالحی، رئیس پیشین سازمان انرژی اتمی، توضیح داده بود که برای تولید ۳۰ تن اورانیوم غنی‌شده، دست‌کم ۲۴۰ تن اورانیوم طبیعی نیاز است. ایران از دوران پیش از انقلاب حدود ۵۰۰ تن ذخیره داشت که در سال‌های پس از برجام، ۴۵۰ تن دیگر نیز به آن افزوده شد. واردات این محموله‌ها عمدتاً در چارچوب برجام و در ازای خروج اورانیوم غنی‌شده صورت گرفت. به‌عنوان نمونه، انتقال ۲۳۰ تن و سپس ۱۴۰ تن کیک زرد به ایران، بخشی از توافقات اجرایی پس از برجام بود.پیشتر نیز در توافق موقت ژنو، بخشی از اورانیوم طبیعی در ازای خروج ذخایر غنی‌شده وارد کشور شده بود. بخش عمده‌ای از اورانیوم غنی‌شده ایران به روسیه و برخی کشورها ارسال و در مقابل، اورانیوم طبیعی به ایران تحویل شد. سخنگوی سازمان انرژی اتمی در سال ۱۴۰۰ نیز اعلام کرد که میزان تولید داخلی کیک زرد به حدود 10 برابر گذشته افزایش یافته است.بر اساس تازه‌ترین گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (اردیبهشت ۱۴۰۴)، ایران اکنون بیش از ۴۳۰۰ تن اورانیوم طبیعی به‌صورت منابع متعارف در اختیار دارد، هرچند بهره‌برداری از این ظرفیت نیازمند فناوری‌های پیشرفته و مطالعات تکمیلی است.در مجموع، بررسی شواهد نشان می‌دهد که در نبود برجام، ایران با محدودیت جدی در دسترسی به اورانیوم طبیعی مواجه بود و واردات این ماده در چارچوب توافق هسته‌ای، نقشی کلیدی در تأمین سوخت و استمرار چرخه غنی‌سازی ایفا کرده است. بنابراین، ادعای «نبود اورانیوم طبیعی بدون برجام» صحیح ارزیابی می‌شود./فکت پرس