بازگشت قِران پس از یک قرن

مجلس حذف 4 صفر از پول ملی را تصویب کرد. به این ترتیب واحد پول ریال باقی می ماند، تومان حذف و قران دوباره وارد قاموس پولی کشور خواهد شد 

نویسنده: امینی

مترجم:

​​​​​​​
با تصویب مجلس در ۱۳ مهر و تأیید پیشین هیئت دولت، حذف چهار صفر از پول ملی رسماً وارد مدار اجرا شد؛ به این ترتیب قران دوباره به دنیای پول ایرانیان وارد خواهد شد. به گفته کارشناسان، این تغییر قرار نیست حتماً تورم را مهار کند، اما چهره اعداد و مبادلات را دگرگون خواهد کرد. همچنین به این ترتیب ارزش پول ملی یک شبه 10 هزار برابر خواهد شد. پاسخی به آن ها که مدام با مقایسه ارزش ریال در برابر دلار، آن را بی ارزش ترین پول دنیا معرفی می کردند!
به گزارش تسنیم، جلسه علنی دیروز مجلس، یکی از روزهای خاص تقویم اقتصاد ایران را رقم زد. نمایندگان، در ادامه مسیری که پیش‌تر هیئت دولت آغاز کرده بود، با اکثریت آرا به حذف چهار صفر از پول ملی رأی دادند؛ تصمیمی که پشت درهای بسته بانک مرکزی ماه‌ها بررسی شده و حالا به فضای علنی کشور رسیده است.  
این مصوبه، بیش از آن که فقط یک جابه‌جایی عددی روی اسکناس‌ها باشد، یک پیام نمادین دارد: اقتصاد ایران وارد تجربه‌ای تازه شده است؛ تجربه‌ای که در ده‌ها کشور دیگر امتحان شده و نتایجش گاهی امیدبخش و گاه تلخ بوده است.
قِران برگشت!
این لایحه پس از سه دولت و سه مجلس، دیروز سرانجام در ایستگاه تصویب نهایی ایستاد. نخستین‌بار در دولت دوازدهم و مجلس دهم تصویب و به شورای نگهبان ارسال شد، اما به دلیل ابهامی در بند مربوط به صندوق بین‌المللی پول برگشت خورد. در مجلس یازدهم ایرادها برطرف شد، اما لایحه در صحن علنی بررسی نشد تا سرانجام با روی کار آمدن دولت چهاردهم و مجلس دوازدهم، بررسی به جریان افتاد.بر اساس مصوبه دیروز مجلس، واحد پول جدید ایران «ریال» معادل 10 هزار ریال فعلی و برابر با 100 قران تعیین شد. این در حالی است که پیش تر و در حدود 93 سال قبل، (در فروردین ماه سال ۱۳۱۱) واحد پول ایران از قران به ریال تغییر کرده بود. 
ریالی که سال هاست توسط مردم حذف شده
طی سال های گذشته تورم مزمن، آرام و بی‌وقفه روی شانه‌های اسکناس‌ها نشست. قیمت‌ها بالا رفت، عددها بزرگ و بزرگ‌تر شدند و خریدهای کوچک روزانه به تراکنش‌های چند صدهزار و چند میلیون ریالی تبدیل شد.
حتی فروشندگان و مشتریان، سال‌هاست به‌جای ریال، با تومان حرف می‌زنند. حالا قانون تازه می‌خواهد این واقعیت را رسمیت بدهد و چهره اعداد را سبک کند. بانک مرکزی می‌گوید این تغییر تنها برای «خوانایی بهتر» و «سهولت مبادلات» است و به تورم و ارزش واقعی پول کاری ندارد.
ارزش ریال، یک شبه 10 هزار برابر می شود!
به گزارش خراسان، در این میان منتقدان فضای مجازی که بدون توجه به تحلیل های کارشناسان مبنی بر بی معنی بودن مقایسه مطلق ارزش پول ها، دائم ارزش ریال در برابر دلار را مقایسه و ریال را بی ارزش ترین ارز دنیا معرفی می‌کردند، هم اینک با پدیده افزایش ارزش یک شبه پول روبه رو خواهند شد. اقدامی که بر خلاف بسیاری از ارزهای دیگر دنیا، برای اولین بار در صد سال اخیر انجام می شود!
هدف از حذف 4 صفر کنترل تورم نیست
محمدرضا فرزین، رئیس‌کل بانک مرکزی، در پاسخ به برداشت‌هایی که این طرح را راهکاری برای مهار تورم می‌دانند، صریح و بی‌پرده گفته است: «هدف ما نه کنترل تورم است و نه افزایش ارزش پول ملی؛ کارکرد اصلی این اقدام، تسهیل مبادلات و ساده‌سازی محاسبات پولی است.»فرزین افزود: با وجود این که تورم سالانه کشور طی سال‌های اخیر در بازه 30 تا 40 درصد پایدار مانده، ادامه روند فعلی دیگر ممکن نیست و چاره‌ای جز اجرای این اصلاح وجود ندارد.این اظهارات معنایی روشن دارد: هیچ معجزه ناگهانی در راه نیست، اما در ظاهر تراکنش‌ها و دفاتر حسابداری تحول بزرگی رخ خواهد داد.رئیس‌کل بانک مرکزی در توضیح چرایی و چگونگی حذف چهار صفر از پول ملی، می گوید: اگرچه طبق قانون، «ریال» واحد رسمی است، اما واقعیت بازار و محاورات مردم چیز دیگری را نشان می‌دهد: «تومان» سال‌هاست جای ریال را در معاملات گرفته و ریال تنها روی اسکناس‌ها باقی مانده است. از این رو، پیشنهاد بانک مرکزی آن است که تومان به‌عنوان واحد اصلی و «قران» معادل یک‌صدم تومان، به‌عنوان پول خرد در گردش رسمی قرار گیرد.
حذف صفرها؛ جراحی فنی پول ملی
فرزین با اشاره به سقوط ارزش پول ملی در برابر ارزهای خارجی، این وضعیت را صرفاً یک مشکل اقتصادی ندانست، بلکه آن را ضربه‌ای به غرور ملی توصیف کرد. او گفت افزایش روزافزون صفرها بر اسکناس و چک‌پول‌ها، نتیجه تورم مزمن است و ادامه این روند، چهره حسابداری و قیمت‌گذاری را دچار آشفتگی می‌کند.به گفته رئیس‌کل بانک مرکزی، هرچند حذف صفرها قرار نیست تورم را کنترل یا ارزش ذاتی پول را بالا ببرد، اما اجرای آن گریزناپذیر شده است: وقتی واحد رسمی را هیچ‌کس در معاملات به‌کار نمی‌گیرد، حفظ آن بی‌معناست». او تجربه کشورهایی همچون آلمان، فرانسه و ترکیه را یادآور شد که با حذف صفر، ساختار پولی خود را ساده‌تر کردند، هرچند این کار بدون سیاست‌های ضدتورمی پایدار نتیجه نمی‌دهد.
فرزین که از ابتدای حضورش در بانک مرکزی پیگیر این لایحه در کمیسیون اقتصادی مجلس بوده، از جزئیات فنی طرح گفت: دوره گذار حداکثر سه‌ساله خواهد بود، اسکناس‌ها و سکه‌های جدید به تدریج جای نمونه‌های قدیمی را می‌گیرند و برای مدت محدودی، ریال قدیم و تومان جدید به طور هم‌زمان در گردش خواهند بود. در چک‌پول‌های بانکی چهار صفر به صورت کم‌رنگ چاپ شده تا مردم به تدریج به واحد جدید عادت کنند.
فرزین یکی از آثار این تغییر را بازگشت امکان استفاده از اعشار در واحد پول ملی دانست؛ مشابه سنت در دلار یا یورو و سنتی که امروزه در کشور ما وجود ندارد. او در پاسخ به نگرانی‌ها درباره بازگشت دوباره صفرها گفت با نرخ تورم کنونی، این فرایند دست‌کم 35 سال طول خواهد کشید.

10 صفحه اول