بدهی بیمه ها به صنعت دارو به رقم عجیب و غریب 52هزار میلیارد تومان رسیده که این بدهی همچون دردی عمیق، حوزه تولید، توزیع و ذخیره دارو را به چالش کشانده است. اگرچه نمی توان تلاش صنعت دارو و مدیریت وزارت بهداشت در دوره جنگ رمضان را در تامین دارو نادیده انگاشت اما شرایط امروز دارو بنابر گزارش های میدانی و البته روایت داروسازان را باید به یک آرامش قبل از توفان تعبیر کرد. مهم ترین درد کنونی دارو را باید در میزان ذخیره سازی جست و جو کرد که رئیس هیئت‌مدیره سندیکای داروی ایران درباره آن از آمار نگران کننده ای خبر داده است: «برآوردها نشان می‌دهد حدود ۶۰۰ قلم دارو، ذخیره‌ای کمتر از یک ماه دارند.»از سوی دیگر علاوه بر زخم همیشگی این صنعت یعنی نارسایی در تامین ارز، بدهی هولناک بیمه ها با رقم 52هزار میلیارد تومان به صنعت دارو، سبب کمبود جدی نقدینگی شده و فرایند تولید را با سکته همراه کرده است.
​​​​​​​
بدهکاران دارویی را بشناسیم
حتما جالب است با اخلالگران صنعت دارو بیشتر آشنا شویم؛ بر اساس جدول این مطالبات، سازمان تأمین اجتماعی همچنان بزرگ‌ترین بدهکار داروخانه‌ها محسوب می‌شود. این سازمان در بخش سهم ارز حدود ۷همت و در بخش سهم سازمان بیش از ۱۶.۱همت بدهی دارد که مجموع آن از ۲۳همت فراتر می‌رود. همچنین تأخیر پرداخت در برخی ردیف‌ها به ۶ تا ۷ ماه رسیده که نشان‌دهنده تداوم شکاف زمانی میان ارائه خدمت و دریافت مطالبات است. در بخش بیمه سلامت نیز مجموع بدهی‌ها به حدود ۲۴.۹ همت رسیده است. اگرچه بخشی از مطالبات مربوط به سهم ارز تا اسفند ۱۴۰۴ پرداخت شده است، اما سهم سازمان بیمه سلامت همچنان با چندین ماه تأخیر تسویه می‌شود. بیمه نیروهای مسلح نیز با وجود حجم بدهی کمتر، همچنان بین چهار تا پنج ماه از پرداخت مطالبات عقب است.
این دردها برای دارو
کاهش توان خرید دارو؛ اهمیت این ارقام تنها در حجم بدهی‌ها خلاصه نمی‌شود. داروخانه‌ها در عمل دارو را به‌صورت نقدی یا با اعتبار کوتاه‌مدت از شرکت‌های پخش خریداری می‌کنند، در حالی که بازپرداخت هزینه نسخه‌های بیمه‌ای با فاصله چندماهه انجام می‌شود. نتیجه این وضعیت، کاهش سرمایه در گردش داروخانه‌ها، افزایش وابستگی به تسهیلات بانکی و کاهش توان خرید دارو از شرکت‌های پخش است.
کمبود دارو؛ آن طور که رئیس سندیکای صنایع داروی ایران اخیرا اعلام کرده، حدود 600 قلم دارو با ذخیره ای کمتر از یک ماه در کشور مواجه است.
نقصان همیشگی در تامین ارز دارو؛ بدون شک قصه تامین ارز از مشکلات ریشه دار حوزه دارو در سال های اخیر است. یک فعال صنعت دارو، این مشکل را این طور توضیح داده است: میزان ارز ترجیحی تخصیص‌ یافته به حوزه دارو و تجهیزات پزشکی ۳.۵ میلیارد دلار است؛  که این رقم به هیچ‌وجه پاسخگوی نیاز تأمین دارو و تجهیزات کشور نیست. بر همین اساس، سازمان غذا و دارو ناچار شده بخشی از همین منابع را برای ایفای تعهدات سال گذشته هزینه کند و در نتیجه، برای تأمین نیازهای جاری به استفاده از ارز «تالار ۲» با نرخ ۱۴۴ هزار تومان روی آورده‌ایم. به این ترتیب، عملاً ارز ترجیحی مؤثری در حوزه دارو وجود ندارد و پیامد آن افزایش فشار قیمتی بر بیماران است.
گرانی؛ شاید برای بخشی از مسئولان گرانی کالاها و افزایش هزینه های زندگی بی معنا باشد چرا که ممکن است درک دائمی از گرانی نداشته باشند. اما گرانی کالاها به ویژه اقلام ضروری زندگی، اکنون یک درد جدی است. در بسیاری از اوقات و برای بخش قابل توجهی از جامعه، هزینه های زندگی با میزان درآمد و حقوق، مطابقت و سازگاری ندارد. نجف آبادی، عضو کمیسیون بهداشت مجلس گفته است، امسال قیمت دارو در مقایسه با سال های پیش با جهش زیادی مواجه شده به طوری که اکنون برخی اقلام دارویی تا 300 درصد گران تر نسبت به قبل در اختیار بیماران قرار می گیرد.
نارضایتی داروساز؛ در همین حال که بیماران از گرانی دارو گلایه دارند، داروسازان نیز از وضعیت قیمت گذاری فعلی دارو ناراضی اند.
 پویا فرهت، عضو هیئت‌مدیره سندیکای صاحبان صنایع دارویی می گوید: مهم‌ترین چالش امروز این صنعت، نبود تناسب میان قیمت فروش دارو و رشد هزینه‌های تولید است؛ موضوعی که از پایان آذرماه و همزمان با افزایش نرخ ارز مبادله‌ای آغاز شد. در حالی که هزینه‌هایی مانند مواد اولیه، انرژی، حمل‌ونقل و سایر نهاده‌های تولید به‌طور مستمر افزایش یافته است، قیمت دارو که تحت نظارت دولت تعیین می‌شود متناسب با این رشد اصلاح نشده است.
سرنوشت نامعلوم 700 میلیون دارو؟
در همین حال که شمار زیادی از مشکلات دارو مرتبط با کمبودهای بودجه این صنعت است، در دو روز گذشته روح‌ا... لک ‌علی‌آبادی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس از سرنوشت نامعلوم ۷۰۰ میلیون دلار از یک میلیارد دلاری که پیش از جنگ ۴۰ روزه از صندوق توسعه ملی برای تأمین دارو و تجهیزات پزشکی اختصاص یافته بود، خبر داد.
 البته این موضوع روز گذشته توسط رئیس سازمان غذا و دارو توضیح داده و گفته شد: این ۷۰۰ میلیون دلار از ابتدا با یک طراحی مشخص و شفاف با نظر کارگروه تعیین شده توسط هیئت دولت به دو بخش کاملاً مجزا تقسیم شد. ۳۵۰ میلیون دلار به‌صورت ارزی برای تأمین مستقیم دارو و تجهیزات مصرفی پزشکی خارجی اختصاص یافت و ۳۵۰ میلیون دلار دیگر به ریال تبدیل شد تا برای خریدهای داخلی، حمایت از تولید داخل و تأمین اقلام مورد نیاز از ظرفیت‌های داخلی مورد استفاده قرار گیرد.