​​​​​​​

وقتی از 28 شاخص محیط کسب‌وکار استان 14 شاخص نمره بالاتر از 6 دریافت می‌کنند درحالی‌که بهار پارسال هیچ شاخصی نمره بالاتر از 6 نداشته یعنی در 5 فصل گذشته محیط کسب‌وکار استان رو به قفل شدن رفته است.درست است که در نیمه دوم سال 1403 محیط کسب‌وکار استان واکنش معنی‌داری به دولت جدید داده است و در بهار سال گذشته بسیاری از شاخص‌ها بهبود پیداکرده‌اند و برای اولین بار استان خراسان رضوی بهترین محیط کسب‌وکار کشور  در سال 1404 را به خود اختصاص داده است اما داده‌های جدید اتاق ایران نشان می‌دهد در بهار امسال 10 استان وضعیت بهتری در محیط کسب‌وکار نسبت به استان داشته‌اند.
سقوط 14 شاخص
این داده‌ها نشان می‌دهد در یک سال گذشته نمره شاخص‌هایی مانند قوانین، سیاست‌گذاری‌ها و عملکرد دستگاه‌های دولتی و حاکمیتی  بیشترین تغییر را داشته‌اند  طوری که 14 شاخص نمره بالاتر از 6 دریافت کرده‌اند هرچند در برخی شاخص‌ها مانند غیرقابل‌پیش‌بینی بودن قیمت‌ها و دریافت وام نسبت به 80 درصد استان‌ها وضعیت بهتری داریم اما در کلان موضوع نمره شاخص‌های حاکمیتی بدترین وضعیت را داشته است و می‌توان اذعان کرد مانع اصلی محیط کسب‌وکار استان در یک سال گذشته دستگاه‌های اجرایی و حاکمیتی بوده‌اند.
گریز مشتریان از تولید استان
اما تغییر برخی شاخص‌ها را نمی‌توان به‌راحتی کنار گذاشت، دو شاخصی که می‌توانند نبض تولید را به نحوی نشان دهند که مشتریان چه میزان از تغییرات ایجادشده استقبال کرده‌اند، شاخص استقبال مشتریان از نوآوری و ابتکار در ارائه خدمات و محصول و شاخص تقاضا در بازار است. 
بیشترین تغییر روند منفی شدن شاخص‌ها مربوط به شاخص « نحوه استقبال مشتریان از نوآوری و ابتکار در خدمات و محصول» است که از نمره 3.22 یعنی عالی در بهار سال گذشته به 5.63 در بهار سال جاری یعنی خیلی بد تغییر کرده است این یعنی مشتریان به‌هیچ‌عنوان از محصولات و نوآوری‌ها رضایت نداشته‌اند. از سویی دیگر نمره کمبود تقاضا از 4.89 به 5.79 رسیده است که این تغییر را می‌توان متأثر از جهش قابل‌توجه قیمت‌ها دانست و این که زنجیره‌های تولید و کسب‌وکار به دلیل شرایط جنگی ناقص شده است.
معکوس شدن نمره شاخص‌ها در یک سال
با توجه به این که در این ارزیابی‌ها شاخص‌ها بین یک تا 10 نمره دهی می‌شوند و نمره 10 بدترین نمره یک شاخص است باید اذعان کرد این که در بهار سال گذشته 16 شاخص از 28 شاخص نمره کمتر از 5 داشته‌اند و هیچ شاخصی نمره بالاتر از 6 نداشته است و در بهار امسال کاملاً برعکس شده طوری که نمره 14 شاخص فراتر از 6 رفته است و تنها دو شاخص « محدودیت دسترسی به آب» و « محدودیت دسترسی به حامل‌های انرژی( برق، گاز...)» نمره کمتر از 5 دریافت کرده‌اند خود بیانگر بحرانی شدن وضعیت محیط کسب‌وکار استان است.
حرکت از تولید به رانت
از سویی دیگر به‌سادگی نمی‌توان از شاخص « وجود انحصار، امتیاز یا هر نوع رانت به یک یا تعدادی از رقبا در بازار» گذر کرد. نمره این شاخص در بهار سال گذشته 4.76 بوده است که در بهار امسال نمره این شاخص در بدترین وضعیت ممکن و به عدد 6.77 رسیده است. این تغییر یعنی این که محیط کسب‌وکار و فعالان اقتصادی استان معتقد هستند که وجود رانت در بازار باعث لطمه خوردن تولیدشده است و دستگاه دولتی به خصوص استانداری باید به این گزاره توجه ویژه داشته باشد.
استان‌هایی که بهتر بوده‌اند
از سویی دیگر نمی‌توان وضعیت جنگی حاکم بر کشور را نادیده گرفت اما وقتی به شاخص استان‌ها نگاه می‌کنیم متوجه می‌شویم برخی استان‌ها که اتفاقاً در جنگ رمضان زیر حملات دشمن بوده‌اند محیط کسب‌وکار بهتری نسبت به خراسان رضوی داشته‌اند، استان‌هایی مانند قم، البرز، آذربایجان غربی، یزد و مرکزی جزو این استان‌ها هستند که در شاخص محیط کسب‌وکار بهار امسال وضعیت بهتری از استان خراسان رضوی داشته‌اند.درنهایت باید اذعان کرد؛ وقتی تغییرات شاخص‌های حاکمیتی را در کنار شاخص‌های بازار و مشتری که بدترین تغییر را داشته‌اند،می گذاریم؛ می‌توان اذعان کرد در طول یک سال گذشته بنا بر اعلام فعالان اقتصادی و تولیدکنندگان، تولیدات در استان به‌طرف رانت محوری و عدم نوآوری حرکت کرده‌اند و این مسئله عاملی برای عدم استقبال مشتریان شده است زیرا در شاخص غیرقابل‌پیش‌بینی بودن قیمت‌ها استان خراسان رضوی جزو استان‌های باثبات بوده اما تولیدات مشتری نداشته‌اند. لذا لزوم تزریق خلاقیت و نوآوری در محیط کسب‌وکار استان یک ضرورت و حذف رانت یک واجب تولیدی است.