مقامی های خراسان، الهام بخش موسیقی مدرن

گفت و گوی اختصاصی خراسان با استاد حسن عابدینی، خواننده موسیقی ماندگار «آهوی دشت» درباره این اثر و همچنین میزان تاثیر پذیری موسیقی مدرن از مقامی های خراسان   

نویسنده:  حسن عارفی مهر

مترجم:

​​​​​​​
 بیا بریم دشت،کدوم دشت؟/ همون دشتی که خرگوش تاب داره های بله /بچه صیاد به پايش دام داره ........شاید برای شما هم جالب باشد اگر بدانید که این ترانه فولکلور (آهوی دشت) که بارها با صدای  خواننده‌های مختلف شنیده‌اید، اولین بار توسط یکی از خواننده‌های موسیقی مقامی در خراسان اجرا شده و در دهه‌ ۷۰ جزو کاست‌های پرطرفدار بوده است. این خواننده‌ خراسانی توانست با خلق ترانه‌ (آهوی دشت) نام خود را در خاطر علاقه‌مندان به موسیقی فولکلور ماندگار کند. گفت و گوی مفصلی با استاد حسن عابدینی داشته ایم که در ادامه می خوانید.

مختصری درباره سابقه فعالیت‌تان در عرصه موسیقی توضیح دهید.
حسن عابدینی هستم، متولد 20خردادماه ۱۳۴۱ در روستای «کسرینه» از توابع شهرستان کاشمر. در کودکی در محضر پدر، آواز چهاربیتی را تمرین می‌کردم، همین علاقه‌مندی به چهاربیتی باعث شد که در محضر استادان نامداری مانند حاج‌محمد طاحونی و زنده‌یاد استادحاج‌بمان شوقی به آوازهای خوب خراسان مسلط شوم. همچنین افتخار آشنایی و اجرای مشترک با استاد حاج‌قربان سلیمانی، استاد پورعطایی، استاد کریم کریمی، استاد غفاری،  استاد ذوالفقار عسکریان و استاد حسین حداد را داشتم.
مختصری از نحوه شکل گیری موسیقی آهوی دشت برایمان بگویید.
آهنگ آهوی دشت را در سال ۱۳۷۱ ساختم . سال ۱۳۷۲ توسط شرکت آوای دل (پل کریم‌خان) منتشر شد. این اثر با استقبال زیاد مخاطبان روبه رو شد تا جایی که خواننده‌های معروف در خارج از کشور و همچنین آقای مهران مدیری، بازیگر و کارگردان سینما و تلویزیون به عنوان تیتراژ، این‌آهنگ را بازخوانی و اجرا کردند.
 در حال حاضر مشغول تولید چه آثار دیگری هستید؟
در حال حاضر مدیریت آموزشگاهِ آهوی دشت را برعهده دارم و در زمینه‌ موسیقی مقامی و محلی در رشته‌های خوانندگی و دوتار فعالیت می‌کنم. چندین کار جدید در حال تنظیم و ضبط دارم که چنان چه حمایت شود، به زودی به دست عاشقان موسیقی خواهد رسید.
موسیقی مقامی خراسان چه تاثیری بر موسیقی ایران داشته است؟
موسیقی مقامی خراسان یکی از شاخه های موسیقی‌ ایران و یادگاری از فرهنگ کهن خراسان است که از اجداد ما، سینه به سینه نقل شده و با فرهنگ و آداب و رسوم ما گره خورده است. بی تردید موسیقی مقامی تاثیر بسزایی بر موسیقی ایران داشته و چه بسا که بسیاری از هنرمندان موسیقی مدرن، برای خلق آثار جدید از موسیقی محلی و مقامی الهام گرفته‌اند.  این موسیقی از پس قرن های گذشته به دست ما رسیده و به همین دلیل به خوبی صیقل خورده و قابلیت تبدیل شدن به الگویی برای موسیقی های نوظهورتر را دارد.
 بزرگ ترین چالش موسیقی مقامی خراسان چیست؟
در این زمینه قطعاً چالش‌های فراوانی وجود دارد که مهم‌ترین آن را می‌توان حمایت نکردن مسئولان دانست.  با توجه به تبلیغات زیادی که برای موسیقی‌های مدرن می‌شود و همچنین حمایت‌های فراوان از آموزشگاه‌های این شاخه از موسیقی، اجراها و مجوزهایی که به آسانی برای موسیقی مدرن دریافت می‌کنند، موسیقی  محلی و مقامی به مرور زمان در حال به حاشیه رفتن و کم رنگ شدن است. حیف است که نسل جوان از موسیقی مقامی محروم شود.
بهترین راهکار برای حفظ موسیقی مقامی خراسان و ترویج آن چیست؟
 موسیقی مقامی باید در برنامه‌ها و فیلم‌های تلویزیونی و سینمایی نمایش داده شود تا نوجوانان و جوانان بیشتر با این موسیقی آشنا شوند. همچنین باید به برگزاری جشنواره‌های موسیقی مقامی توجه بیشتری شود و از استادان این موسیقی نیز برای دایر کردن آموزشگاه‌‌های محلی حمایت شود. بی‌شک با حمایت و تبلیغ می‌توان باعث حفظ موسیقی مقامی و ترویج آن شد.
ترکیب این موسیقی را با موسیقی مدرن مفید می‌دانید یا آسیب زا؟
همان طور که گفتم با توجه به این که موسیقی مقامی از قدمت بالایی برخوردار است و ریشه در فرهنگ‌ِ اصیل ما دارد و همچنین زیبایی و دل‌نشینی آن مربوط به اصالت خودش است، ترکیب آن را به نظر شخصی خودم با موسیقی مدرن و جدید شایسته نمی‌بینم.
 وسخن پایانی
سخن پایانی این که هنرمندان موسیقی مقامی در کشور از بی مهری ها همواره رنج می برند به عنوان مثال خود بنده با این که بیشتر در رشته‌ خوانندگی فعالیت می کنم، شورای نظارت محترم کشور درجه‌ هنری من را با عنوان نوازندگی دوتار صادر کردند در صورتی که به پروند‌ه‌ من مراجعه کنند، خواهند دید که تمام مدارک من، برای خوانندگی است. این قبیل اقدامات باعث دلسردی تعداد زیادی از هنرمندان این حوزه می شود.
امیدوارم تجدیدنظر شود تا زحمات ۴۰ ساله‌ ام هدر نرود.  در ضمن بنده ۵ کاست(آلبوم) در بازار داشتم به عنوان ( ز بام خانه شادی، ساز و آواز، چشمه، آهوی دشت و آهوبره) با این که کاست‌ها دارای مجوز رسمی از اداره فرهنگ و ارشاد بوده، همه نادیده گرفته شده است و حالا که ۶۳ سال از عمر من گذشته، به همین راحتی زحمات چند ساله‌ام به هدر می‌رود.
10 صفحه اول