سپاه یکی از پیشرفتهترین زیرسطحیهای هوشمند آمریکا را در ورودی هرمز به غنیمت گرفت
چشم پنهان آمریکا در دست ایران
نویسنده: عماد سلیمانی
مترجم:
اطلاعیه شماره ۱۲ نیروی دریایی سپاه از موفقیتی پرده برداشت که اهمیت آن را نباید صرفاً با قیمت یا ابعاد هدف سنجید. رزمندگان نیروی دریایی سپاه در سحرگاه سهشنبه یکی از مدرنترین زیرسطحیهای هوشمند و بدونسرنشین ارتش آمریکا را در ورودی تنگه هرمز شناسایی و مهار کردند و به غنیمت گرفتند. مشخصات اعلامشده، بهویژه تحویل این سامانه به نیروی دریایی آمریکا در سال ۲۰۲۵، نشان میدهد شکار سپاه همان DiveLD، محصول شرکت تسلیحاتی اندوریل است؛ وسیلهای که قرار بود چشم نامرئی آمریکا در اعماق آبهای حساس باشد.
DiveLD برخلاف زیردریاییهای کلاسیک، برای حمل خدمه یا نبرد مستقیم طراحی نشده است. این وسیله یک زیرسطحی خودران با جابهجایی بالا محسوب میشود که حدود ۵.۸ متر طول، ۱.۲ متر قطر و نزدیک به سه تن وزن دارد. سامانه میتواند تا 10 روز بدون نیاز به شناور مادر مأموریت انجام دهد و در صورت تغییر پیکربندی، برای عملیاتهای طولانیتر نیز آماده شود. عمق عملیاتی اعلامشده آن 6هزار متر است، اما ویژگی مهمتر DiveLD توانایی فعالیت پایدار در آبهای کمعمق، ساحلی و پرتراکم است؛ همان محیط پیچیدهای که در تنگه هرمز وجود دارد.
مأموریت پنهان در هرمز
مزیت اصلی DiveLD در معماری ماژولار آن نهفته است. طراحی ماژولار Dive‑LD و استفاده از بخشهای تولیدشده با چاپ سهبعدی، امکان نصب یا تعویض سریع سونار دهانه مصنوعی، دوربین، تجهیزات نقشهبرداری بستر، سامانههای ناوبری و دیگر محمولههای تخصصی را فراهم میکند. این زیرسطحی علاوه بر شناسایی و مراقبت، کشف مین و پشتیبانی از جنگ ضدزیردریایی، برای بررسی کابلها و خطوط لوله زیرآبی و جمعآوری و انتقال اطلاعات مأموریتی نیز به کار گرفته میشود.
نیروی دریایی آمریکا این زیرسطحی را برای مأموریتهایی چون اطلاعات، مراقبت و شناسایی، جنگ ضدزیردریایی، کشف و مقابله با مین و تهیه نقشه دقیق از محیط زیرآبی در نظر گرفته است.
بنابراین، حضور چنین سامانهای در ورودی هرمز نمیتواند یک گشتزنی عادی تلقی شود DiveLD. به احتمال فراوان مأمور جمعآوری اطلاعات درباره آرایش دفاعی ایران، محل استقرار موانع و مینهای دریایی، مسیرهای امن عبور شناورها و مشخصات بستر تنگه بوده است. این دادهها میتوانست مستقیماً در خدمت عملیات مینروبی آمریکا و تلاش برای ایجاد کریدورهای دریایی خارج از کنترل ایران قرار گیرد. واشنگتن طی ماههای گذشته با استفاده از غواصان، شناورهای رباتیک و تجهیزات تخصصی زیرآبی، عملیات پرخطری را برای شناسایی و پاکسازی مینها در هرمز دنبال کرده است.
DiveLD در چنین عملیاتی نقش یک نقشهبردار خاموش را ایفا میکند. نزدیک بستر حرکت میکند، دادههای سوناری را ثبت و پردازش میکند و بدون به خطر انداختن جان نیروهای آمریکایی، تصویری دقیق از میدان به دست میدهد. اهمیت این قابلیت زمانی روشنتر میشود که بدانیم این سامانه در یک دوره آزمایشی هفتروزه، طی ۳۰ مأموریت حدود ۱.۳ ترابایت داده سوناری جمعآوری و در داخل وسیله پردازش کرده است.
ارزش اطلاعاتی یک غنیمت
در جنگ فناوری، یک سامانه سالم یا نسبتاً سالم، گاهی از دهها هدف منهدمشده ارزشمندتر است. قیمت هر فروند DiveLD حدود ۲.۵ میلیون دلار برآورد میشود، اما ارزش واقعی غنیمت به اطلاعات درون آن بازمیگردد.
نخستین دستاورد برای ایران، شناخت دقیق حسگرهای سامانه است. بررسی نوع سونار، قدرت تفکیک، برد کشف و الگوریتم طبقهبندی اهداف میتواند مشخص کند آمریکا با چه کیفیتی قادر به شناسایی مینها، زیردریاییهای کوچک، تجهیزات ثابت و عوارض بستر هرمز بوده است. این شناخت، طراحی اهداف کاذب، روشهای اختفا و الگوهای تازه استقرار تجهیزات دفاعی را امکانپذیر میکند.
دستاورد دوم، استخراج «اثر انگشت صوتی» DiveLD است. پیشران، سامانههای حرکتی و بدنه هر زیرسطحی الگوی صوتی مشخصی تولید میکنند. دستیابی به این مشخصات میتواند شناسایی نمونههای دیگر را برای هیدروفونها، زیردریاییها و شبکه مراقبت زیرسطحی ایران آسانتر کند. از این پس هر DiveLD دیگری که به هرمز نزدیک شود، احتمالاً با محیطی مواجه خواهد شد که صدای آن را میشناسد.
سومین حوزه، حافظه مأموریتی سامانه است. مسیر پیمودهشده، نقاط تعیینشده برای تصویربرداری، دادههای ناوبری، تصاویر سوناری و حتی الگوی تغییر عمق میتواند اطلاعات مهمی درباره اهداف آمریکا ارائه دهد. حتی اگر بخشهای حساس رمزگذاری شده باشند، بازیابی قسمتی از دادهها نیز ممکن است آشکار کند آمریکا دقیقاً در کدام نقاط به دنبال مین، تجهیزات ایرانی یا مسیر امن عبور بوده است.
چهارمین دستاورد، شناخت معماری سختافزار و نرمافزار است. DiveLD از ترکیب تجهیزات تجاری پیشرفته، باتریهای مقاوم در برابر فشار، ناوبری اینرسی و نرمافزار خودران ساخته شده است. بررسی این ترکیب میتواند توسعه سامانههای بومی و طراحی ابزارهای جنگ الکترونیک، اخلال ناوبری و فریب این خانواده از زیرسطحیها را سرعت ببخشد.
ضربهای فراتر از یک سامانه
DiveLD یکی از اجزای برنامه تکثیر انبوه سامانههای خودران پنتاگون است؛ طرحی که هدف آن ورود سریع شمار زیادی از سامانههای خودران و نسبتاً ارزان به میدان جنگ است. در این دکترین، از دست رفتن یک ربات قابل تحمل است، زیرا نیروی انسانی کشته نمیشود و نمونه جایگزین تولید خواهد شد. اما میان انهدام و به غنیمتگرفتهشدن تفاوتی اساسی وجود دارد. نابودی یک ربات، خسارت مالی است؛ تصرف آن، شکست اطلاعاتی است.
آمریکا اکنون باید با این فرض عمل کند که مشخصات حسگرها، امضای صوتی، بخشی از دادههای مأموریتی و بعضی رویههای عملیاتی DiveLD در اختیار ایران قرار گرفته است. این موضوع میتواند واشنگتن را به تغییر نرمافزار، تعویض تجهیزات، بازنگری مسیرهای مأموریت و محدودکردن موقت عملیات زیرسطحی در هرمز وادار کند.
مهمتر از خود غنیمت، چگونگی شکار آن است. زیرسطحی خودران در سکوت، نزدیک بستر و بدون ارتباط دائمی با مرکز فرماندهی حرکت میکند. کشف، ردگیری و مهار چنین هدفی نشان میدهد اشراف سپاه بر تنگه به رادارها، پهپادها و شناورهای سطحی محدود نیست و لایه پنهان زیر آب را نیز دربرمیگیرد.
پیام راهبردی این عملیات برای واشنگتن روشن است. عمق آب دیگر حاشیه امن آمریکا در هرمز نیست. سامانهای که برای کشف اسرار دفاعی ایران وارد تنگه شده بود، اکنون خود به منبعی برای کشف اسرار فناوری و دکترین دریایی آمریکا تبدیل شده است.
10 صفحه اول
پربازدیدترین اخبار
اخبار برگزیده


