​​​​​​​

نخستین رئیس پژوهشکده باستان‌شناسی درباره خسارت‌های ناشی از کوتاهی در حفاظت آثار تاریخی و میراث فرهنگی ایران هشدار داد و گفت: متأسفانه آثار ایران در جریان حرکات جسورانه و اقدامات قانون گریزانه عده‌ای سودجو و شیاد در معرض تهدیدی سنگین هستند و افراد و گروه‌های متعددی بدون واهمه و ترس از ضابطان قضایی و انتظامی کمر به امحای روزافزون آثار و محوطه‌های باستانی بسته‌اند. باید تا جایی که ممکن است نسبت به محدود کردن فعالیت‌های این گروه‌ها و سردمداران داخلی و خارجی آن‌ها اقدام شود.
به گزارش ایسنا، ناصر نوروز زاده چگینی، استاد و پیش کسوت باستان‌شناسی و نخستین رئیس پژوهشکده باستان‌شناسی ایران در بیست و دومین گردهمایی سالانه باستان‌شناسی ایران در اهمیت حفاظت سخن گفت و با این تأکید که حفاظت فقط از منظر حفظ و احیا نیست، در تفسیر آن گفت: امروزه متأسفانه آثار باستانی در جریان حرکات جسورانه و اقدامات قانون‌گریزانه عده‌ای سودجو و شیاد در معرض تهدیدی سنگین هستند و افراد و گروه‌های متعددی بدون واهمه و ترس از ضابطان قضایی و انتظامی کمر به امحای روزافزون آثار و محوطه‌های باستانی بسته‌اند. در چنین شرایط دردناکی بایسته است همه دلسوزان میراث فرهنگی با عزمی راسخ و سنگری مجهز به مقابله با این پدیده شوم که البته سابقه تاریخی هم دارد، بپردازند و تا جایی که ممکن است به محدود کردن فعالیت‌های این گروه‌ها و سردمداران داخلی و خارجی آن‌ها اقدام کنند.
تخریب آثار باستانی با روش‌های کاملاً قانونی
نوروز زاده چگینی بابیان این که قانون دیگری که میراث مادی این سرزمین را تهدید می‌کند، برنامه‌های توسعه عمرانی در حوزه آب، معدن، صنعت، راه، کشاورزی و توسعه شهری و روستایی است که اجرای آن‌ها عموماً با کمترین حساسیت و رعایت مواضع حفاظتی منجر به تخریب محوطه‌های باستانی و میراث و فرهنگ مادی کشور شده است، افزود: پژوهشگاه باستان‌شناسی و پژوهشگران میراث فرهنگی و دیگر مسئولان وزارت میراث فرهنگی باید سعی کنند به‌جای صرف خدمات پژوهش که با پرداختن هزینه‌های آن‌ها توسط متقاضی همراه است، با بهره‌گیری از شیوه‌های مطلوب‌تر و آموزش و آگاهی‌بخشی و حساس کردن مجریان، راه تخریب آثار را مسدود و متوقف کنند که صدالبته کاری سهل و آسان نیست.
کمبود نیروی متخصص
او ادامه داد: موضوع دیگری که حفاظت و حراست از آن امری جدی است و کوتاهی در آن خسارت‌بار است، حفاظت از نیروی انسانی متخصص و باتجربه رشته‌های باستان‌شناسی و بازسازی مستمر آن است. در این حوزه ضمن این که به‌کارگیری نیروهای متخصص و مراقبت مستمر در سطح علمی آن‌ها لازم است، دقت و توجه به سطح تجربه افراد در مواجهه با شرایطی که حفاظت بهینه و مطلوب از آثار را می‌طلبد، امری تعیین‌کننده است. بی‌تردید سپردن کار به نیروهایی که سطح نسبی تجربه آن‌ها در حفاظت از آثار و نتایج حاصله کفایت نمی‌کند، می‌تواند خسارت‌بار باشد. باستان‌شناسی چه در بخش پژوهش و چه در آموزش باید با انجام پژوهش‌های دقیق در مسیر حفاظت و ارتقا و سطح فهم عمومی از هویت فرهنگی و هویت ملی کشور حرکت کند.
عضو هیئت‌مدیره ایکوموس ایران تأکید کرد:مناطق بزرگی مثل آذربایجان، قفقاز، سرزمین‌های زاگرس، خراسان، خوزستان، سواحل دریای کاسپین از مازندران و گرگان، سیستان و فارس چون سپری در مقابل هجوم دیگران عمل کرده‌اند. در این میان به دریای پارس یا خلیج‌فارس می‌توان اشاره کرد که طی هزاره‌ها از اصالت، یکپارچگی و قلمرو سرزمین و مردمان نشسته بر فراز آن دفاع کرده و نیروی درونی آن همواره در برابر نامحرمان آماده و جوان بوده است. چه خوب است که با حمایت همه‌جانبه وزارتخانه از پژوهشگاه همراه با مراکز آموزش باستان‌شناسی با ارائه طرح و اجرای برنامه‌های کوتاه و درازمدت در محدوده این سپرهای دفاعی با هدف برافراشتن و بیدار کردن نیروی درونی آن‌ها حضوری مؤثر داشته و نقش تاریخی خود را ایفا کند.