در حالیکه در سال ۱۴۰۳، سقف معافیت مالیاتی حقوق ماهانه ۱۲ میلیون تومان بود، دولت در بودجه ۱۴۰۴ این رقم را بهطور بیسابقهای به ۲۴ میلیون تومان افزایش داد؛ اقدامی که به اعتقاد برخی، از حمایت واقعی از اقشار حقوقبگیر حکایت دارد و به باور برخی دیگر، زنگ خطری برای درآمدهای مالیاتی دولت است. معافیت مالیاتی حقوق و دستمزد، یکی از ابزارهای کلیدی سیاستگذاری مالیاتی در کشورهاست که علاوه بر بُعد اقتصادی، نقش مهمی در آرامسازی فضای اجتماعی و اعتمادسازی دارد. در قانون بودجه ۱۴۰۳، حقوق ماهانه تا ۱۲ میلیون تومان معاف از مالیات بود و مابقی در نرخهای پلکانی مشمول مالیات قرار میگرفت. اما در بودجه سال ۱۴۰۴، دولت با افزایش ۱۰۰ درصدی این سقف، درآمد سالانه تا ۲۸۸ میلیون تومان را از مالیات معاف اعلام کرد. افزایش معافیت مالیاتی، از یک سو قدرت خرید حقوقبگیران را افزایش میدهد و در دوران فشار تورمی، میتواند ابزاری برای جبران هزینههای معیشتی باشد. از سوی دیگر، در صورتی که دولت نتواند این کاهش درآمد را با گسترش پایههای مالیاتی جدید جبران کند، ممکن است با افزایش کسری بودجه و فشار بر منابع عمومی روبه رو شود. بر اساس گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، نسبت مالیات به تولید ناخالص داخلی (GDP) در ایران حدود ۷.۷ درصد است، در حالی که این نسبت در بسیاری از کشورهای توسعهیافته بین ۲۰ تا ۲۵ درصد است. همین فاصله، نشان میدهد که ظرفیت اصلاح مالیاتی در ایران بسیار بالاست، مشروط بر آن که به سراغ مالیاتهای هوشمند، عادلانه و کارآمد برود. سید محمدهادی سبحانیان، رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور، در گفتوگویی رسمی اعلام کرده است: «سیاست هوشمندسازی و مردمیسازی نظام مالیاتی از اولویتهای اصلی سازمان است. ما در مسیر عدالت مالیاتی گام برمیداریم و خود را شریک راهبردی بخش تولید میدانیم.» همچنین محمدحسین محمدی، عضو کمیسیون قضایی مجلس نیز تأکید کرده است: «افزایش سقف معافیت مالیاتی حقوقبگیران تا ۲۴ میلیون تومان، اقدامی مهم در جهت حمایت از معیشت مردم و بازگرداندن بخشی از قدرت خرید از دست رفته آنان است.» افزون بر این، طبق بخشنامههای اخیر سازمان امور مالیاتی، بسیاری از مزایای رفاهی مانند حق مسکن، بن، اولاد و عیدی، در صورت پرداخت در چارچوب عرف، مشمول مالیات نیست؛ نکتهای که میتواند فشار مالیاتی بر خانوادههای کارمندی را بیش از پیش کاهش دهد. افزایش قابل توجه معافیت مالیاتی در سال ۱۴۰۴، نشانهای روشن از تمایل دولت برای حمایت از اقشار حقوقبگیر است. با این حال، استمرار چنین سیاستهایی نیازمند بازتعریف پایههای مالیاتی جدید مانند مالیات بر عایدی سرمایه، مالیات بر سوداگری و فعالیتهای غیرمولد است تا در عین حال که فشار بر مردم کاهش مییابد، درآمدهای پایدار دولت نیز تضمین شود.
تنظیمگری بازار با «شهرما»
نویسنده:
مترجم:
عارف عباسی، مدیرعامل سازمان سامان دهی مشاغل شهری و فرآوردههای کشاورزی شهرداری مشهد، با اشاره به نقش کلیدی این سازمان در تنظیم بازار و حمایت از قشرهای مختلف شهروندان، گفت: سازمان سامان دهی مشاغل شهری با ۵۸ فروشگاه و پراکندگی مناسب در سطح شهر، بهویژه در مناطق کمتر برخوردار، با رویکرد عدالتمحور، در ایام مختلف سال از جمله دهه ولایت، اقدام به ارائه تخفیفات ویژه به شهروندان کرده است. وی در گفتوگو با روزنامه «خراسان رضوی» درباره خدمات فروشگاههای شهر ما بیان کرد: در حال حاضر ۲۷ فروشگاه ارزاق فعال در سطح مشهد مشغول خدمترسانی هستند که حتی منطقه شهری مهرگان را نیز پوشش میدهند. با وجود آن که شهرداری الزامی برای فروش کالا با تخفیف ندارد، اما با رویکرد خدمترسانی و تمرکز بر کیفیت و تنوع اجناس، این مهم را در مناطقی از شهر که بخش خصوصی به آن رغبت کمتری نشان میدهد، اجرایی کردهایم. عباسی تأکید کرد: با ایجاد فروشگاهها در سراسر شهر تلاش بر این بوده که مردم برای رفع نیازهای روزمره خود مجبور به جابه جایی بین محلات نباشند و همگان به امکانات و کالاهای باکیفیت و قیمت مناسب دسترسی داشته باشند.
راهاندازی فروشگاههای تخصصی پروتئینی و نانواییهای «نان زائرشهرما»
مدیر عامل سازمان سامان دهی مشاغل شهری، با اشاره به ایجاد فروشگاههای تخصصی افزود: دو فروشگاه تخصصی پروتئینی در غرب و جنوب شرقی مشهد تأسیس شده که استقبال خوبی از آنها صورت گرفته است. این واحدها کلیه محصولات پروتئینی را با قیمتهایی نزدیک به نرخ عمدهفروشی و با هدف ارتقای فرهنگ غذایی خانوادهها عرضه میکنند. وی همچنین با اشاره به اهتمام ویژه برای خدمترسانی به زائران بارگاه ملکوتی امام رضا(ع) گفت: شش واحد نانوایی با نام "نان زائر شهرما" در اطراف حرم مطهر رضوی تأسیس شده است. ما نان را نماد برکت میدانیم و با هدف تکریم زائران و مجاوران حضرت رضا(ع)، این خدمت را ارائه میدهیم. عباسی در ادامه اظهار کرد: هماکنون مجموع فروشگاههای ارزاق و میوه شهرما به ۵۱ واحد میرسد که این فروشگاهها نیز، همانند فروشگاههای ارزاق، با هدف ارائه خدمات گسترده در سراسر شهر مستقر شدهاند.
تخفیف ویژه تا سقف ۵۰ درصد به مناسبت دهه ولایت
وی درباره سیاستهای حمایتی و تخفیفات فروشگاههای شهرما نیز گفت: تاکنون تمرکز ما بر ایجاد زمینه دسترسی آسان شهروندان در مناطق مختلف مشهد بوده و در راستای رفاه حال مردم، حمایت از تولید داخلی و نقشآفرینی در تنظیم بازار، تخفیفهایی را اعمال میکنیم. نگاه ما به هیچ عنوان رقابت با بخش خصوصی نیست، بلکه همواره رویکرد تنظیمگری بازار را مدنظر داشتهایم. عباسی تصریح کرد: در فروشگاههای شهرما، کالاهای اساسی با تخفیف ۶ تا ۸ درصد و سایر کالاها تا ۲۵ درصد عرضه میشوند. در مناسبتهایی مانند دهه ولایت نیز تخفیفات ویژهای در نظر گرفته شده که در برخی اقلام منتخب تا ۵۰ درصد تخفیف برای شهروندان ارائه شده و در فروشگاههای منتخب مناطق حاشیهای این تخفیفها حتی بیشتر خواهد بود.
گام بلند شهرما به سوی شهر هوشمند
مدیرعامل سازمان ساماندهی مشاغل شهری همچنین با اشاره به اهداف این دوره از مدیریت سازمان گفت: یکی از برنامههای محوری ما تکمیل زیرساختهای شهر هوشمند با محوریت حمایت از شرکتهای دانشبنیان و تولید داخلی است. در همین راستا، در حال مذاکره برای عقد قراردادی با بخش خصوصی برای اجرای طرح ایجاد شبکه اطلاعرسانی یکپارچه با نصب تلویزیونهای شهری در نقاط مختلف مشهد هستیم که شهرمان به عنوان نخستین شهر اجراییکننده این پروژه معرفی خواهد شد. این اقدام علاوه بر ارتقای مبلمان شهری و مدرنسازی چهره شهر، با جذب سرمایهگذاری بخش خصوصی به تحقق خواهد پیوست. وی یادآور شد: سازمان ساماندهی مشاغل شهری و فرآوردههای کشاورزی شهرداری مشهد همواره در کنار مردم برای تأمین رفاه، حمایت از تولید ملی و توزیع عادلانه امکانات و خدمات تلاش میکند، تا گامی مؤثر در جهت تحقق شهر عدالتمحور و هوشمند برداشته شود.
