گزارشی از مجموعه مردم نهاد خیریه المهدی که محوریت فعالیت‌هایش مبتنی بر قرآن است

زیر سایه قرآن

نویسنده: هانیه غلامی

مترجم:


 «نمی دانید چه شوق و ذوقی در نگاه شان است افرادی که امروز قرآن پژوه هستند. برای سخنان‌شان به آیات و روایات استناد می کنند و ثمره سبک زندگی ایرانی، اسلامی را در خانواده خود مشاهده کرده اند.» این توصیف یکی از مدرسان خیریه المهدی از بانوانی است که به همت این مجموعه سبک جدیدی از زندگی را همراه با آگاهی و اندیشه ورزی تجربه کرده اند. همه چیز از 30 سال پیش شروع شده است آن هنگام که نمازگزاران یک مسجد تصمیم گرفتند در راستای اعتلای فرهنگ دینی و سبک زندگی اسلامی گامی عملی بردارند، چنان که در گذشته مساجد اولین پایگاه علم اندوزی و خردورزی بودند، اولین پناه هر نیازمند آبرومندی که جز به درگاه خداوند دست نیاز دراز نمی کند. در شماره جدید «مردم نهاد» به سراغ خیریه ای متفاوت رفته ایم، به همت خانواده شهدا و متدینین شهر، خیریه المهدی بهانه ای می سازد تا بخش اعظمی از خانواده های حاشیه شهر زیر سایه قرآن رشد علمی و فرهنگی داشته باشند و در کنار آن با دریافت کمک کمی از دغدغه معیشت آن ‌ها نیز کاسته شود.

بانوان؛ محور زندگی قرآنی
مادر پایه و اساس یک خانواده است و به واقع زنان، مجریان فرهنگی در جامعه هستند. همین باور سبب شد که خیریه المهدی تمام تلاش و دغدغه خود را بر آموزش بانوان، مادران امروز و فردای جامعه بگمارد. زنانی که در حاشیه شهر مشهد با وجود علاقه به مباحث دینی، اطلاعات کافی درباره سبک زندگی ایرانی، اسلامی نداشتند و دغدغه معیشت آن ها را از تلاش برای آموختن در این زمینه باز داشته بود. اکنون به برکت فعالیت‌های علمی و فرهنگی مجموعه مردم نهاد المهدی بسیاری از این بانوان خود به مدرسان قرآن تبدیل شده اند و ساختار خانواده آن ها رنگ و بوی قرآن و سیره ائمه اطهار(ع) را به خود دارد. محمد آصفی یزدی مدیرعامل و عضو هیئت مدیره موسسه خیریه المهدی واقع در خیابان کوهسنگی در خصوص تاریخچه راه‌اندازی این موسسه به «خراسان رضوی» می‌گوید: این موسسه حدود 30 سال پیش با همت جمعی از نمازگزاران مسجد پنج‌تن در همین منطقه راه‌اندازی شد. بعدها به کمک مرحوم آیت ا... دهشت و مرحوم نصرآبادی این مکان برای ایجاد درآمد پایدار و انجام فعالیت‌های خیریه ایجاد شد. این خیریه زیر نظر بهزیستی فعالیت می‌کند. درواقع آموزش‌های قرآنی در سه مرحله برگزار می‌شود. به افرادی که در این فرایند شرکت می‌کنند، بسته‌های معیشتی شامل گوشت، روغن، برنج، رب و... داده می‌شود. به عبارتی این موسسه عنوان موسسه خیریه را داراست اما یک موسسه علمی، آموزشی است. سازو کار این موسسه به این صورت است که هیئت امنا و هیئت مدیره داریم که مدیرعامل را انتخاب می‌کنند و زیرمجموعه آن معاونت‌های مختلف علمی، پشتیبانی و... داریم و همه این افراد مدارک بالای تحصیلی دارند و در بین اعضای هیئت مدیره افرادی همچون پدر شهیدان شادکام حضور دارند و موسسه با پشتیبانی این خیران تأمین مالی می‌شود. وی می افزاید: درخور ذکر است که این موسسه صرفا برای بانوان فعالیت می‌کند و ما بنیاد خانواده را هدف‌گذاری کرده‌ایم و خانم‌های 16 تا 40 سال در حاشیه شهر مشهد جامعه هدف ما هستند. آصفی یزدی در توضیح سه مرحله آموزش قرآن مددجویان که برای آن‌ها از واژه قرآن پژوه استفاده می‌کند، می گوید: مرحله اول روخوانی و روان خوانی قرآن در تابستان برگزار می‌شود، دوره دوم از ابتدای مهر شروع می‌شود و در این دوره ما احکام ویژه بانوان را با استناد به آیات قرآن ارائه می‌دهیم که پشتوانه این کار شورای علمی ما هستند از جمله دکتر جواهری از استادان دانشگاه فردوسی مشهد. در این دوره هدف ما آموزش سبک زندگی قرآنی است. دوره سوم مشابه دوره دوم است اما تخصصی‌تر، مفاهیم و تفسیر قرآن و نهج البلاغه را در دستور کار داریم. وی تصریح می کند: تقریباً هر سال حدود ۵۰۰ نفر قرآن پژوه را تحت پوشش داریم و ۷۰ درصد مربیان ما الان کسانی هستند که در سال‌های گذشته همین فرایند را طی کرده‌اند.

اینجا کارها دلی است
محمد حسین رضایی مدیر اجرایی موسسه خیریه المهدی که خود از خانواده معزز شهداست، از سال 98 از طریق یکی از اعضای هیئت امنا با خیریه آشنا شده و از آن زمان مدیریت اجرایی را به عهده داشته است. وی با بیان این که شروع فعالیتش همزمان با شیوع بیماری کرونا بوده است، به «خراسان رضوی» می گوید: در آن زمان فعالیت اصلی من توزیع بسته‌های معیشتی موسسه در بین قرآن پژوهان تحت پوشش و نیازمندان بود. رضایی با بیان این که اکثر اعضای هیئت مدیره خیریه جزو خانواده شهدا هستند، اظهار می‌کند: هر کلاس از کلاس‌های آموزشی ما نیز به نام یکی از شهداست. با وجود آن که من بیش از این نیز فعالیت‌های اجتماعی دیگری داشتم ولی از زمانی که به این خیریه معرفی شدم، سایر فعالیت‌ها حذف شد و تصمیم گرفتم بر این جا متمرکز باشم زیرا در این خیریه حال و هوای کار دلی است و از سال ۹۸ تا همین الان به هیچ عنوان خسته نشده‌ام در حالی که کلیه کارهای اجرایی موسسه به عهده حقیر است. وی با اشاره به رویکرد مبتنی بر قرآن خیریه بیان می‌کند: در سال ۸۴ مرحوم آیت ا... دهشت گزارش عملکردی را خدمت مقام معظم رهبری ارائه کردند و رهبر معظم انقلاب فرمودند ای کاش تمام خیریه‌هایی که فعالیت اجتماعی دارند از خیریه شما الگو پذیری کنند.

خانواده‌ای که نجات یافت
خانم عزتی معاونت پشتیبانی و اداری مالی موسسه المهدی را به عهده دارد و از افرادی است که سال های زیادی در این مجموعه فعالیت داشته است. او در خصوص مشاهدات خود از تأثیرگذاری آموزش‌ها و کمک‌هایی که این خیریه به بانوان حاشیه شهر می کند، می گوید: یکی از مواردی که برای خود من بسیار مورد توجه بود، خانمی بود که همسرش 17 سال درگیر معضل اعتیاد بود، وقتی این خانم در منزل درس‌های مرتبط با قرآن و سبک زندگی را مرور کرده بود، همسرش با شنیدن مطالب تصمیم به ترک اعتیاد گرفت و اکنون این خانواده زندگی بسیار خوبی دارند. خانم حیدری معاونت علمی موسسه نیز تأثیرگذاری بسیار زیاد آموزش ها بر شخصیت و تقویت فرهنگ بانوان و به تبع آن خانواده ها را مطرح کرد.از دیگر فعالیت‌هایی که مسئولان خیریه المهدی به آن اشاره می‌کنند برگزاری 14 تا ۱۵ مسابقه کتاب خوانی در ۱۰ سال اخیر است که دو مورد آن به صورت مشارکت با انتشارات به نشر آستان قدس رضوی بوده است؛ کتاب کرامت انسانی امام رضا (ع) و رمان تاریخی دعبل و زلفا. برگزاری جشن و مراسم متناسب با ولادت ائمه اطهار، عید غدیر، عید قربان و... و در کنار آن، برگزاری کلاس های مشاوره و اردوهای فرهنگی و کمک به کارآفرینی از جمله اقدامات دیگر است. 
10 صفحه اول