درباره بلایی که این مهمان ناخوانده یعنی ریزگردهای صحرای قره قوم ترکمنستان بر سر هوای مشهد و دیگر شهرهای استان آورده، تاکنون بارها و بارها نوشته ایم و گفته ایم، گرد و غباری که این روزها هم هوای مشهد را به شدیدترین حالت آلودگی رسانده و همچنان هم آسمان مشهد و دیگر شهرهای استان را خاکستری کرده است. اما این مهمان ناخوانده یک روی دیگر هم دارد و آن بلایی است که بر سر سلامت مردم می آورد؛ سرفه، سوزش چشم و شهروندانی که به ناچار از ماسک استفاده می کنند تا بتوانند در شهر تردد کنند. بررسی های ما از رئیس اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی مشهد نشان می دهد که در این یک هفته ای که آلودگی هوای مشهد شدت یافته و به حالت بنفش و هشدار بسیار ناسالم رسیده، تماس های مردم با اورژانس 115 که به مشکلات تنفسی مرتبط است  6 درصد و تماس های مربوط به مشکلات قلب و عروق 18 درصد افزایش یافته است.


روز گذشته و در نهمین روز پیاپی آلودگی هوای مشهد، سامانه پالایش آلاینده های زیست محیطی مشهد با نشان دادن شاخص 260 حکایت از اوضاع وخیم آلودگی هوا در این کلان شهر داشت. آسمان مشهد خاکستری است و تمام فضای شهر خاک آلود است. افراد زیادی ترجیح داده اند از ماسک استفاده کنند. کافی است چند ساعت بیرون از منزل باشید تا عوارض ناشی از آلودگی هوا را به وضوح مشاهده کنید. سرفه، سوزش چشم و گلو، عطسه، حالت تهوع و حتی بروز علایمی شبیه بیماری های تنفسی مثل سرماخوردگی، این ها مواردی هستند که شهروندان در این مدت به آن گرفتار شده اند. اما این شرایط برای افرادی که مبتلا به بیماری های قلبی، ریوی هستند بسیار دشوارتر است. سال هاست روزنامه خراسان در گزارش های متعدد بر رسیدگی به موضوع کانون های گرد و غبار خارجی و داخلی تأکید کرده و اقدامات انجام شده توسط مسئولان مربوطه را جویا شده است اما شواهد حاکی از آن است که اقدامات عملی درخوری برای رفع مشکل آلودگی هوای مشهد ناشی از هجوم گرد و غبار به خصوص از صحرای قره قوم ترکمنستان انجام نشده است و اگر این وضع همچنان ادامه یابد، افزایش بیماری های تنفسی در مشهد سایه افکن خواهد بود.
افزایش تماس با اورژانس در 2 حوزه تنفسی و قلب و عروق طی یک هفته 
علی یزدانی رئیس اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پاسخ به این سوال که طی یک هفته تا روز گذشته که آلودگی های مشهد در وضعیت اضطرار قرار داشته است، تماس با اورژانس برای مشکلات تنفسی به چه صورت بوده است؟ به «خراسان رضوی» می گوید: در اورژانس 115 ، میزان تماس برای مشکلات تنفسی 6 درصد و برای مشکلات مرتبط با قلب و عروق نیز 18 درصد افزایش داشته است، بعضی از این افراد به بیمارستان منتقل شده اند و تعدادی هم در محل به وضعیت آن ها رسیدگی شده است. ولی درباره افرادی که مستقیم به بیمارستان مراجعه کرده اند، بنده اطلاع ندارم. وی افزود: البته نمی توان گفت این موارد 100 درصد با گرد و غبار ارتباط داشته ولی طی این یک هفته ما افزایش را داشته ایم. 
تشدید بیماری‌ در مواجهه طولانی با آلودگی هوا
در ادامه مدیر گروه سلامت محیط و کار دانشگاه علوم پزشکی مشهد در توضیح عوارض ناشی از قرار گرفتن بلندمدت در آلودگی هوا به «خراسان رضوی» می‌گوید: بحث آلودگی هوا را معمولا در فصول سرد سال مطرح می‌کردیم و عمدتا ناشی از منابع ثابت و متحرک بود. ولی الان دو سالی است که درگیر پدیده گرد و غبار شده‌ایم که ناشی از مسائل تغییر اقلیم و خشکسالی‌ها و کاهش بارش و مواردی از این قبیل است، چه افزایش کانون گرد و غبار داخلی و چه کانون‌های برون مرزی که بعضاً ممکن است کشور، استان و شهر ما را متاثر کند. فرشید وفا در پاسخ به تأثیر ورود گرد و غبار به ریه فرد در طولانی مدت می‌افزاید: وقتی که پدیده گرد و غبار به وقوع می‌پیوندد، آلاینده غالب ما ذرات معلق هستند، یعنی ذرات معلقی که عمدتاً هم ممکن است جنبه طبیعی داشته باشند و دو حالت برای ما حائز اهمیت است، ذرات معلق کوچک تر از 5/2 میکرون و ذرات معلق کوچک تر از ۱۰ میکرون، هر چه اندازه ذره کوچک تر باشد، بهتر می تواند در تنفس به قسمت های میانی و تحتانی ریه نفوذ کند و علایمی را از خود به جا بگذارد. وی ادامه می‌دهد: اثرات سوء ناشی از مواجهه با پدیده گرد و غبار به عوامل متعددی برمی‌گردد که مهم ترین آن در حقیقت غلظت هست و مدت زمان مواجهه، این دو فاکتور جزو فاکتورهای مهم و تاثیرگذار هستند. گروه های پرخطر، افرادی که سابقه بیماری‌های زمینه‌ای دارند مانند بیماری های تنفسی، خانم های باردار و کودکان، گروه‌هایی هستند که حساسیت بالاتری دارند و باید دقت بیشتری کنند. مدیر گروه سلامت محیط و کار دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پاسخ به این سوال که مواجهه مداوم با آلودگی هوا و پدیده گرد و غبار چه تأثیری بر افراد به ویژه کسانی که بیماری زمینه‌ای دارند، خواهد داشت؟ با توصیه به رعایت هشدارهای خودمراقبتی در صورت ادامه وضعیت آلودگی هوا، می‌افزاید: بیماری تشدید خواهد شد و به میزان مواجهه و وضعیت بیماری فرد بستگی دارد، ممکن است یک بیماری مثل آسم عوارض و علایمش سریع ظاهر شود یا نه، عوارض کرونیک و مزمن باشد و در طولانی مدت بیماری فرد را تشدید کند.