​​​​​​​
اختلاف نظر نمایندگان ایران و آمریکا، در شرایطی تبدیل به آخرین ناکامی کنفرانس بازنگری پیمان NPT  شد که تحولات بین المللی نیز جهان را به سرعت به سمت یک مسابقه تسلیحاتی اتمی پیش می برد. به گزارش واشنگتن پست، اصرار نماینده آمریکا بر گنجاندن نام ایران به عنوان کشوری خاطی از تعهدات NPT در سند نهایی این کنفرانس، اعتراض شدید نماینده ایران و البته پیشنهاد متقابل او مبنی بر محکوم کردن حملات غیرقانونی اسرائیل و آمریکا به تاسیسات هسته ای ایران را به دنبال داشت؛ مسئله ای که درنهایت به عدم اجماع بر سر سند نهایی ختم شد تا کنفرانس بررسی NPT که هر 5 سال برگزار می شود، برای سومین بار متوالی در رسیدن به اجماع برای انتشار سند مشترک ناتوان باشد. این در حالی است که از سر گرفته شدن آزمایش های هسته ای روسیه و آمریکا پس از سال ها، بزرگ تر شدن زرادخانه کشورهای دارای سلاح هسته ای، حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به تاسیسات صلح آمیز ایران و استانداردهای دوگانه کشورهای غربی درباره سلاح های هسته ای رژیم صهیونیستی، به پاشنه آشیل NPT در جلوگیری از اشاعه سلاح های اتمی تبدیل شده است. 
منع اشاعه در احتضار
اصلی ترین ضربه به پیکره این معاهده را 3 مورد شامل: عدم عضویت رژیم صهیونیستی در این پیمان به رغم تصویب چند قطعنامه شورای امنیت علیه این رژیم، ازسرگیری تست های هسته ای روسیه و آمریکا و از همه مهم تر حملات آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هسته ای ایران (کشوری عضو NPT) وارد کردند. از طرفی تغییر ماهیت رفتاری آمریکا با متحدانش هر روز امکان از سرگیری مسابقه ساخت سلاح های اتمی از سوی کشورهایی مثل آلمان، ژاپن، کره جنوبی، ترکیه، عربستان و... را افزایش داده است. این تهدیدات فزاینده و تجربه ایران در عدم امکان استفاده از یک برنامه صلح آمیز هسته ای کشورهای دیگر را هم برای برخورداری از فناوری هسته ای به مسیر ساخت تسلیحات  خواهد کشاند. چنین وضعیتی در کنار عدم همسویی 190 کشور عضو NPT ، نفس های این معاهده را به شماره انداخته است.
چرا ماندن ایران در NPT دیگر توجیه ندارد؟
حتی اگر با چشم پوشی از تحولات جهانی همچنان می شد برای NPT آینده ای متصور بود، باز هم ایران توجیه کافی برای متعهد ماندن به این معاهده نداشت؛ چون ایران در طول 3 دهه گذشته هزینه های بسیاری مثل تحمیل جنگ، تحریم و محاصره اقتصادی و ترور مردم و مسئولان عالی نظام را برای برخورداری از مواهب صنعت هسته ای پرداخت کرده است و از طرفی در عمل اثبات شده که نه آژانس بین المللی انرژی اتمی یک نهاد مستقل و بی طرف است و نه عضویت ایران در NPT باعث جلوگیری از جنگ و ترور رهبران و مردم ایران می شود. 
از سویی تجربه پس از جنگ 12روزه که به ترور رهبر انقلاب و وقوع جنگ رمضان ختم شد، اثبات کرد که باقی ماندن ایران در این معاهده حتی می تواند تبعاتی منفی هم برای کشورمان داشته باشد. بدیهی است که به رغم پیروزی ایران در دو جنگ اخیر، بهره مندی صِرف کشورمان از تسلیحات متعارف به هیچ وجه نمی تواند در مقابل آمریکا و اسرائیل که دارای تسلیحات غیرمتعارف هستند، بازدارندگی ایجاد کند. همان طور که تجربه جنگ 12 روزه هم اثبات کرد، باقی ماندن ایران در این معاهده صرفا تبدیل به سوپاپ اطمینان برای دشمن خواهد شد و خیال آنان را برای تداوم تحمیل فشار، ترور و حمله به کشورمان برای دفعات بعدی هم راحت خواهد کرد. مسئله  ای که امروزطرف ایرانی در انجام مذاکرات پایان جنگ هم با آن  مواجه است ،دقیقا همین است؛ حتی اگر ایران و آمریکا به توافقی مورد قبول برای  طرفین هم برسند، هیچ تضمینی در جهان وجود ندارد که مثلا 4 ماه دیگر مجدد به ایران حمله نشود. بر اساس منطق رئالیستی اما تضمین از لوله توپ خارج می شود و لوله های توپی (نیروی نظامی متعارف کشور) که امروز کشور در اختیار دارد به رغم اثرگذاری و توان بالا در نبرد اما برای تضمین بازدارندگی در مقابل دشمنانی مثل آمریکا و اسرائیل که پایبندی به هیچ حدودی ندارند، کافی نیستند که اگر کافی بودند در عرض 9 ماه دو بار کشورمان مورد تهاجم و تجاوز دشمن قرار نمی گرفت.
 البته که غیر از این موارد امکان خروج  از NPT  و حتی حق ساخت سلاح اتمی برای کشوری که توسط کشورهای دارای سلاح های اتمی تهدید می شود ذیل بند 10 این معاهده دیده شده است و ایران نه تنها دستاویز کامل حقوقی برای خروج از این معاهده را داراست، بلکه دو بار جنگ، عدم محکومیت این جنگ از سوی نهادهای بین المللی مثل شورای حکام و شورای امنیت، ترور دانشمندان، رهبران و مسئولان کشور و کشتار غیرنظامیان ایران را تبدیل به محق ترین کشور برای استفاده از بند 10 این معاهده نیز کرده است. لذا تنها مانع برای خروج از این معاهده تصمیم نهایی تهران برای عبور زودتر از موعد از خط پایان NPT خواهد بود.