فوتبال،پیش ازآن‌که به دادگاه فریم‌های منجمد وخطوط دیجیتال سپرده شود،قلمروخطای انسانی،جسارت و بی‌واسطگی بود؛جهانی که درآن، شورلحظه برهمه‌چیزتقدم داشت. بامداد  روز گذشته ،درتساوی ایران برابر مصر، یک باردیگراین پرسش قدیمی با تلخی به میان آمد:آیا فوتبال،در عصرVAR، هنوزهمان بازی زنده وانسانی است یا به محاکمه‌ای سرد دراتاق تصویرتبدیل شده است؟
برای فوتبال ایران،این فقط یک بحث فنی یا داوری نیست؛یک حافظه تاریخی است.ما پیش ازورود VAR طعم بی‌عدالتی را بارها چشیده‌ایم.درجام ۱۹۹۸، خطای آشکاردروازه‌بان آمریکا روی خداداد عزیزی،درموقعیتی که خداداد با دروازه خالی مواجه بود ازچشم داور پنهان ماند.درجام ۲۰۱۴، تیم ملی برابرآرژانتین نه فقط شجاعانه وزیبا بازی کرد،بلکه درصحنه‌ای روشن، پنالتی روی اشکان دژاگه نادیده گرفته شد؛حقی که می‌توانست یکی ازمهم‌ترین شب‌های تاریخ فوتبال ایران را طوردیگری بنویسد.اماتناقض تلخ اززمانی آغازشدکه قراربود فناوری،مرهم این زخم‌ها باشد.VAR آمد تا خطاهای انسانی را کاهش دهد،اما برای ایران،بیش ازآن‌که جبران‌کننده باشد،به تعلیق مکرر شادی بدل شد:گل عزت‌اللهی به اسپانیا در2018،گل قلی‌زاده به ولز، ضربه طارمی به بلژیک وحالا گل دقیقه۹۰ شجاع به مصر؛صحنه‌هایی که درآن، فوتبال نه درمیدان، بلکه درمیلی‌مترها شکست خورد. مسئله این نیست که VAR توطئه‌ای علیه ایران است. مسئله عمیق‌تراست: غلبه ذات خشک فناوری برروح بازی. آنچه ازفوتبال گرفته می‌شود، فقط یک گل یا یک نتیجه نیست؛ جریان سیال فوتبال است، همان لحظه ناب وغیرقابل تکراری که تماشاگر وبازیکن را دریک انفجار مشترک به هم پیوند می‌زند.VAR شاید خطا را کم کند،اما همزمان، هیجان، سیالیت و بی‌واسطگی را هم به اتاقک کمک داورویدیویی تبعید می‌کند. فوتبال همیشه با امکان اشتباه، درام می‌آفرید؛اکنون اما در جست‌وجوی کمال ماشینی،چیزی ازحقیقت واصالت خود را ازدست داده است.شاید عدالت دقیق‌ترشده باشد،اما آیا فوتبال مثل گذشته زنده مانده است؟