​​​​​​​
    رویترز در گزارشی مدعی شد که ایران مذاکرات بازگشت به بازار نفت ژاپن را آغاز کرده است؛ تحرکی دیپلماتیک که در بستر «مذاکرات صلح ۶۰ روزه میان تهران و واشنگتن» شکل گرفته، اما سایه سنگین بحران امنیت در تنگه هرمز و موانع بیمه‌ای، این بازگشت موقت را با تردیدهای جدی روبه‌رو کرده است.
    خبرگزاری رویترز به نقل از منابع غربی و ایرانی مدعی شد که تهران و توکیو پس از هفت سال توقف کامل، گفت‌وگوهای اولیه را برای ازسرگیری صادرات نفت خام ایران به ژاپن آغاز کرده‌اند.
    نقطه عطف و شتاب‌دهنده این مذاکرات غیرمنتظره، «مذاکرات صلح ۶۰ روزه میان تهران و واشنگتن» است؛ فرایندی دیپلماتیک که به صدور  معافیت موقت تحریمی از سوی آمریکا در تاریخ ۲۲ ژوئن (اول تیرماه) منجر شد. این معافیت که عمری کوتاه دارد، در ۲۱ اوت (۳۱ مرداد) منقضی می‌شود و پالایشگاه‌های ژاپنی اکنون در دوراهی ریسک خرید یا انتظار برای تمدید این ضرب‌الاجل قرار گرفته‌اند.

دیپلماسی در وقت اضافه؛ شرط ژاپن برای ورود به بازار ایران
    به گفته منابع مطلع، هم‎اکنون دست‌کم سه شرکت ژاپنی در حال بررسی امکان خرید نفت خام ایران هستند. در صورت نهایی شدن این معامله، این نخستین محموله نفتی ایران به مقصد توکیو از سال ۲۰۱۹ (زمان تشدید تحریم‌های یک‎جانبه ترامپ) خواهد بود.
    با این حال، کارشناسان معتقدند این پنجره ۶۰ روزه دیپلماتیک، بسیار کوتاه‌تر از آن است که پالایشگاه‌های سنتی آسیا بدون تضمین‌های پایدار وارد آن شوند. یک مقام ارشد ایرانی در این باره به رویترز گفت: «با توجه به زمان‌بر بودن هماهنگی‌ها و فرایند حمل نفت از پایانه خارک به ژاپن، عملیاتی شدن هرگونه توافقی مستلزم آن است که واشنگتن معافیت تحریمی فعلی را فراتر از سقف ۶۰ روزه تمدید کند.»
    در همین حال، بازوی اجرایی توکیو یعنی وزارت اقتصاد، تجارت و صنعت ژاپن اعلام کرده است که هرگونه تصمیم‌گیری در این حوزه کاملاً تجاری و برعهده شرکت‌های خصوصی خواهد بود؛ موضعی محتاطانه که با سکوت معنادار وزارت امور خارجه ژاپن و وزارت خزانه‌داری آمریکا همراه شده است.
گلوگاه هرمز و بحران مین‌های شناور
    حتی اگر فرض بر تمدید معافیت‌های واشنگتن در چارچوب مذاکرات صلح باشد، پرونده امنیت در خلیج‎فارس بزرگ‌ترین مانع روی کاغذ است. پالایشگاه‌های ژاپنی تأکید کرده‌اند که امنیت مسیر تردد نفتکش‌ها باید کاملاً تضمین شود.
    نگرانی‌ها زمانی جدی‌تر می‌شود که به تحولات اخیر در آب‌های منطقه نگاه کنیم؛ توقیف یک کشتی کانتینربر در تنگه هرمز توسط نیروهای مسلح ایران و تأکید سپاه پاسداران بر ضرورت دریافت مجوز عبور برای تمام شناورها، در کنار گزارش سازمان بین‌المللی دریانوردی سازمان ملل مبنی بر احتمال وجود حدود ۸۰ مین شناور در بخش مرکزی تنگه هرمز، ریسک بیمه و تردد کشتی‌ها را به اوج رسانده است.
    یک مقام ارشد پالایشگاهی در ژاپن تصریح کرده است که بزرگ‌ترین سد پیش‌رو، تأمین پوشش بیمه‌ای نفتکش‌هاست؛ مانعی که معمولاً در شرایط ناامنی مسیر و ابهام در توافقات پایدار، شرکت‌های بیمه بین‌المللی را از صدور ضمانت‌نامه عقب می‌راند.
سهم پکن محفوظ می‌ماند؟
    تحلیلگران بازار انرژی معتقدند معافیت‌های کوتاه‌مدت ناشی از مذاکرات صلح ۶۰ روزه نمی‌تواند ساختار سنتی خریداران را یک‌شبه تغییر دهد. در غیاب یک توافق جامع و پایدار میان ایران و ایالات متحده، پالایشگاه‌های مستقل چین (موسوم به قوری‌ها) که در سال‌های گذشته اصلی‌ترین خریدار نفت ایران بوده‌اند، همچنان بدون رقیب جدی به کار خود ادامه خواهند داد.
    با این حال، اقدام شرکت ملی نفت ایران در برقراری تماس با مشتریان سنتی خود نظیر ژاپن، پیامی صریح به بازار است: تهران آماده است تا به محض عبور از فاز مذاکرات موقت ۶۰ روزه و دستیابی به یک چارچوب پایدار، سهم تاریخی خود را در بازارهای شرقی بازپس بگیرد.