​​​​​​​
 پروژه اتصال ریلی خواف به هرات، روایتی از یک تلاش مستمر برای عبور از سختی‌ها و چالش‌های سیاسی منطقه است. این مسیر که نخستین بار در سال ۱۳۹۹ به بهره‌برداری رسید، با چالش‌های بی‌سابقه‌ای روبه رو شد؛چراکه با تغییر معادلات سیاسی و روی کار آمدن طالبان، زیرساخت‌های این خط آهن دچار آسیب شد و مسیر تکمیل آن، گویی چندین بار از نو بازتعریف شد. اما آنچه امروز شاهد آن هستیم، فراتر از یک بازسازی ساده، یک «رونقِ قابل‌توجه» است.
در سال ۱۴۰۲، که نخستین سال بهره‌برداری رسمی محسوب می‌شد، این گذرگاه تنها ۱۱ هزار و ۵۰۰ تن بار (عمدتاً تجهیزات ساختمانی) را جابه‌جا کرد. اما باگذشت تنها دو سال، این مسیر از مرحله «ساخت‌وساز» به مرحله «تجارتِ واقعی» عبور کرده است. در سال ۱۴۰۳، مجموع کالاهای منتقل‌شده به ۶۰ هزار تن رسید که بخش بزرگی از آن همچنان مربوط به مصالح ساختمانی بود؛ اما نقطه عطف اصلی، در سال ۱۴۰۴ رقم خورد. اکنون ما شاهد عبور اولین محموله‌های صادراتی هند به افغانستان، ترانزیت گازوئیل و حتی صادرات محصولات کشاورزی افغانستان به اروپا از طریق شبکه ریلی ایران و ترکیه هستیم.
آمارها از یک جهش خیره‌کننده حکایت دارند. درحالی‌که مجموع صادرات و ترانزیت به افغانستان در سال 1403 حدود ۵۰ هزار تن بود، در سال 1404 شاهد جهشی ۱۰ برابری هستیم؛ به‌طوری‌که تنها در دی‌ماه ، حجم بار به مرز ۱۰۰ هزار تن رسید و مجموع کالاهای حمل شده از ابتدای سال، از مرز نیم میلیون تن گذشت. این حجم از جابه‌جایی، کالاهایی نظیر سیمان، آهن‌آلات، مواد غذایی و سوخت را در برمی‌گیرد که نشان از تبدیل‌شدن این مسیر به یک شریان حیاتی دارد.
امروز، راه‌آهن خواف-هرات دیگر تنها یک مسیر مرزی برای جابه‌جایی مصالح نیست، بلکه دروازه‌ای است برای اتصال استراتژیک شرق ایران به قلب آسیای میانه و درنهایت، ایجاد یک پل ریلی پایدار به سمت چین. اما با این حجم از رشد سریع و تحولات سیاسی منطقه، پرسش‌های بنیادین باقی است: این مسیر چگونه می‌تواند پایداری خود را حفظ و نقش ایران را در زنجیره ترانزیتی چین به جهان تثبیت کند؟
کریدور اول کشور 
 مدیر کریدور ریلی ایران افغانستان در گفت وگو با خراسان می‌گوید: در طول یک سال گذشته بیش از یک‌میلیون تن کالا از طریق این کریدور جابه جا شده است که حداقل 800 هزار تن آن مستقیماً مربوط به صادرات ایران به کشور افغانستان است. لذا بر این اساس این کریدور رتبه نخست کریدوری کشور را به خود اختصاص داد و کالاهای ترانزیت است. عمده کالاهای تبادلی این کریدوری سیمان ساختمانی و سوخت و فراورده‌های نفتی و آهن‌آلات است.
شهریورماه مسافرگیری می‌شود
وی درخصوص فعالیت مسافربری این خط نیز ابراز امیدواری کرد از شهریورماه امسال مسافرگیری این خط آغاز خواهد شد.
رضایی درباره اتصال این مسیر به خطوط ریلی چین نیز می‌گوید: ما کالاهای چینی را از طریق این مسیر به افغانستان انجام می‌دهیم و از غرب چین محموله‌ها به‌صورت ریلی  وارد این کریدور می‌شوند و می‌توان اذعان کرد که این مسیر به کریدور چین وصل شده است. البته اتصال از طریق خاک افغانستان هم به کریدور چین انجام می‌شود که از طریق مزار شریف صورت می گیرد.
مدیر کریدور ریلی ایران افغانستان با تأکید بر این که تنها خط ریلی استاندارد داخل خاک کشور افغانستان کریدور ریلی خواف هرات است درباره پروژه اتصال ریلی خواف به هرات و مزارشریف می‌گوید: مطالعات اتصال هرات مزارشریف در ادامه خط آهن خواف هرات انجام‌شده است و به‌زودی کلنگ زنی خواهد شد و این پروژه کاملاً توسط شرکت‌ها و پیمانکاران ایرانی انجام می‌شود و تأمین سرمایه آن توسط دولت افغانستان صورت می گیرد.
وی درباره سرمایه‌گذاری کشورهای عربی و اروپایی در این خط می‌گوید:به‌هیچ‌عنوان صحت ندارد و تأمین سرمایه آن توسط امارت اسلامی افغانستان انجام می‌شود. هزینه و سرمایه‌گذاری تعیین‌شده برای این پروژه معادل 2 میلیارد دلار است که توسط امارت افغانستان تأمین می‌شود و شرکت‌های ایران طی 4 سال خط آهن هرات را به مزار شریف متصل خواهند کرد.
وی درباره ترانزیت کالا از طریق این خط به کشور ترکیه نیز می‌گوید: ترانزیت کالا از طریق خط آهن خواف هرات به کشور ترکیه در حال انجام است ولی هنوز به رونق مدنظر نرسیده است.
رونق 3 ماهه کریدور
رضایی درباره عملکرد 3 ماهه گذشته این کریدور و تغییر آن نسبت به بهار سال گذشته می‌گوید: حجم حمل بار از این کریدور نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشد 10 برابری داشته است که در مقایسه با یک سال و نیم قبل که تلاش می‌شد این کریدور فعال نشود این تغییر بسیار مثبت است و با حجم کل باربری دیگر کریدورهای ریلی کشور برابری می کند.
مدیر کریدور ریلی ایران افغانستان درباره ارزش دلاری صادرات انجام‌شده می‌گوید: برآورد راه‌آهن این است که ارزش هر تن کالای صادراتی از طریق این کریدور 500 دلار است که می‌توان گفت ماهانه بالغ‌بر 50 میلیون دلار ارزش کالاهای صادراتی این کریدور بوده است.