گزارشی درباره رودخانه شاندیز که روزگاری نماد طراوت بود اما امروز فاضلاب شهری به جای آب در آن جریان دارد

جا پای کشف رود!

نویسنده: باقر بخشی‌زاده

مترجم:


بر اثر خشکسالی‌های پی‌در‌پی در سال‌های اخیر، دیگر از آب روان و خروشان در رودخانه شاندیز خبری نیست و به جای آن، فاضلابی متعفن در بستر این رودخانه جاری است و از طراوت و شادابی گذشته اثری باقی نمانده است. از مسیر قله بینالود که سرچشمه این رودخانه محسوب می‌شود تا چهل‌بازه شاندیز، تا چشم کار می‌کند ویلا و رستوران احداث شده است که اغلب آن ها فاقد سیستم دفع فاضلاب مناسب‌ هستند و فاضلاب این مجموعه‌ها مستقیم به رودخانه سرازیر می‌شود و در عمل این رودخانه به مسیری برای عبور فاضلاب شهری بدل شده است. این وضعیت، تهدیدی جدی برای سلامت عمومی، محیط زیست و منابع آب زیرزمینی به شمار می‌رود. اکنون زمان آن رسیده که مسئولان با اقدامی جدی و فوری، مانع از ادامه این وضعیت شوند و پیش از آن‌که خیلی دیر شود، با اجرای طرح‌های اصولی دفع فاضلاب، از نابودی کامل محیط زیست جلوگیری کنند.

​​​​​​​
یکی از ساکنان محله خادر شاندیز با ابراز نگرانی از ورود فاضلاب به رودخانه شاندیز، گفت: در فصل بهار که آب در رودخانه جاری است این فاضلاب های شیری رنگ مشاهده نمی‌شود اما با خشک شدن رودخانه قابل مشاهده هستند و بوی تعفن در اطراف رودخانه به مشام می‌رسد. وی افزود: پیش از این من و دوستانم برای پیاده روی و قدم زدن به حاشیه رودخانه می‌رفتیم، اما با این وضعیت به وجود آمده، دیگر رغبتی به پیاده روی در اطراف رودخانه نداریم. این یک مشکل چندین ساله است که می‌تواند آسیب‌های جدی به محیط زیست و درختان و آب‌های زیرزمینی وارد کند. اگر امروز برای رفع این مشکل اقدامی نکنیم، فردا ممکن است بسیار دیر شده باشد.
ضرورت اجرای طرح اگو در شاندیز
شهردار شاندیز در این باره گفت: متولی اصلی جمع آوری فاضلاب شهری، اداره آب و فاضلاب است و ما آن چه بر اساس ماده ۵۵ قانون شهرداری ها بر عهده مان بوده، انجام داده‌ایم. سید احمد باقری با بیان این که جمع آوری آب‌های سطحی و فاضلاب شهری نیازمند اجرای طرح اگو در این شهر است، افزود: اجرای طرح جمع آوری فاضلاب در سطح شهر شاندیز نیازمند مطالعه و تامین بودجه است. در شهر شاندیز فقط در مسکن مهر طرح جمع آوری فاضلاب اجرا شده که تصفیه خانه هم دارد.
وی همچنین بیان کرد: در گذشته، هدایت فاضلاب توسط مردم از طریق حفر چاه‌های جذبی انجام می‌شد اما به دلیل جنس زمین در دو محله غفاری و خادر، امکان حفر این نوع چاه‌ها وجود ندارد. در برخی موارد، فاضلاب مستقیم وارد رودخانه می‌شود و از آن‌جا که جریان آب در رودخانه برقرار نیست، این امر موجب بروز مشکلات زیست‌محیطی و بهداشتی شده است. شهردار شاندیز تصریح کرد: در خصوص مشکلات رودخانه شاندیز، جلسات متعددی با مسئولان اداره بهداشت و آب و فاضلاب داشته‌ایم و در جلسه‌ای که اخیرا برگزار شد، تا حدودی به نتیجه مطلوبی رسیدیم و مقرر شد با اجرای یک طرح بلند مدت (اجرای طرح اگو) و یک طرح کوتاه مدت مشکلات رودخانه شاندیز را برطرف کنیم. باقری خاطر نشان کرد: اجرای طرح اگو در شاندیز، مستلزم تأمین بودجه لازم از منابع ملی و همکاری نهادهایی چون شرکت آب و فاضلاب استان و فرمانداری شهرستان است.
احداث سپتیک، راهکاری موقت در غیاب اگو
رئیس امور آب و فاضلاب شاندیز هم با بیان این که این اداره متولی جمع آوری فاضلاب شهری است، گفت: در جلسه‌ای که با حضور اعضای شورای شهر، مسئولان شهرداری و اداره بهداشت داشتیم، ضرورت اجرای طرح جمع آوری فاضلاب در شاندیز مطرح شد که این امر منوط به تامین اعتبارات لازم است. مهدی رضاییان افزود: در محله‌های خادر، آزادی و غفاری، به دلیل شرایط زمین و نفوذناپذیری خاک، امکان حفر چاه‌های جذبی وجود ندارد. بنابراین، لازم است با مشارکت شهروندان  به احداث سپتیک‌های موقت اقدام شود تا از ورود مستقیم فاضلاب به رودخانه و تشدید آلودگی زیست‌محیطی جلوگیری شود. وی همچنین بیان کرد: تاکنون در شهر گردشگری شاندیز، هیچ‌گونه مطالعه‌ای در خصوص اجرای طرح اگو صورت نگرفته و لازم است این موضوع به‌عنوان یکی از اولویت‌های اساسی در دستور کار قرار گیرد. در غیر این صورت، ادامه این وضعیت می‌تواند منجر به آلودگی گسترده آب‌های سطحی و زیرزمینی و بروز بحران‌های زیست‌محیطی شود. در همین راستا، مکاتبات متعددی با نهادهای مسئول انجام شده و امیدواریم با تخصیص اعتبارات لازم از منابع ملی، اجرای این طرح هرچه سریع‌تر آغاز شود.
10 صفحه اول