یک سال از سکان‌داری دولت چهاردهم می‌گذرد، کف بازاروسفره مردم؛ قیمت‌ها به خاطر برخی سازوکارهای مدیریتی که به اعتقاد نگارنده متأثراز ایده وتئوری بدنه اقتصادی دولت مبنی برواگذاری بازار به عرضه و تقاضاست شاهد تغییرات عجیب‌وغریب بوده و متأسفانه باید صراحتاً عنوان کنیم که به دلیل نبود سازوبرگ و زیرساخت لازم شاهد هدررفت منابع ودارایی‌های بیت‌المال به سود گروه و عده‌ای خاص و منتقل شدن فشار اقتصادی به سفره مردم هستیم.
 یک پله بالاتر از کف بازار بخش تولید وفعالان اقتصادی هستند که درطول یک سال گذشته حداقل درپایش های انجام‌شده ازعملکرد دولت رضایت داشته‌اند طوری که پایش های منتشرشده ازمحیط کسب‌وکار نشان می‌دهد؛ برای اولین باردرطول یک و نیم دهه گذشته فعالان اقتصادی وتولیدکنندگان استان، محیط کسب‌وکاراستان را در صدرکشور قراردادند؛ یعنی به عقیده فعالان اقتصادی محیط کسب‌وکارخراسان رضوی بهتر ازهمه استان‌های کشور بوده است و این رضایت‌مندی درطول 15 سال گذشته که پایش محیط کسب‌وکار انجام می‌شد بی‌سابقه بوده است. تابستان امسال بعد از گذشت یک سال از عمر مدیریتی دستگاه دولتی در خراسان رضوی فعالان اقتصادی و تولیدکنندگان که در تابستان سال گذشته سیگنال‌های مثبتی به دولت داده بودند، این بار سیگنال‌های منفی می‌دهند؛ هرچند محیط کسب‌وکار استان هنوز به لحاظ آماری و داده‌های پایش محیط کسب‌وکار در تابستان امسال بهتر از همه استان‌های کشور بوده است. با این حال بررسی «مؤلفه‌های 28 گانه» پایش محیط کسب‌وکار استان نشان می‌دهد در برخی از این مؤلفه‌ها شاهد رشد نارضایتی فعالان در تابستان نسبت به فصل بهار هستیم.
​​​​​​​
مؤلفه رانتی و سیگنال منفی
یکی ازمؤلفه‌هایی که این پایش آن را بازگو می‌کند؛ وجود انحصار، امتیاز،یا هرگونه رانت است که نمره 5.68 را از فعالان شرکت‌کننده در پایش تابستان امسال گرفته است درحالی‌که دربهار نمره این مؤلفه 4.76 بوده و این تغییر یک نمره‌ای آن هم در شرایطی که بدترین نمره عدد 10 است و هرچه نمره مؤلفه به 10 گرایش پیدا کند یعنی بدتر شدن وضعیت، این تغییر یک نمره‌ای یک سیگنال منفی و مهم برای دولت در استان است درحالی‌که شعار اصلی دولت مبارزه و مقابله با انحصار و رانت بوده است. اگرچه نمره این شاخص در تابستان‌های سال‌های قبل برمدار عدد 6 تا 7 بوده است. به همین دلیل بهبود نمره این شاخص به کمتر از 5 مهم است و سیگنال منفی تابستان امسال را باید جدی گرفت و استاندار و تیم اقتصادی وی باید با وسواس ریشه‌های این موضوع را پیدا و آن را خشک کنند.
بدبینی به رویه‌های دولتی
در نگاه اول شاید این‌گونه برداشت شود که استناد به یک مؤلفه نشان‌گر این تغییر نخواهد بود اما وقتی تغییر نمرات دیگر شاخص‌های مهم وابسته به عملکرد دولت را بررسی کنیم خواهیم دید که بخش خصوصی و فعالان اقتصادی و تولیدی شرکت‌کننده در پایش محیط کسب‌وکار استان بدترین نمرات و گرایش به سمت بدتر شدن وضعیت را به شاخص‌های ؛«غیرقابل‌پیش‌بینی بودن تغییرات قیمت مواد اولیه و محصولات»، «تولید وعرضه نسبتاً آزاد کالاهای غیراستاندارد و تقلبی دربازار»، «دشواری تأمین مالی از بانک‌ها» ، «دخالت‌های غیرمنطقی نهادهای حاکمیتی درتعیین قیمت‌ها دربازار» داده‌اند که این تغییر محسوس خود بیانگرهشدارجدی به دولتمردان دراستان خراسان رضوی است که بدانند باید یک تأمل و تجدیدنظر دررویه‌های تعاملی با بخش خصوصی داشته باشند.
 آمار و بوروکراسی رو به بهبود
اگرچه موارد فوق بیانگر نارضایتی هستند اما در دو مؤلفه بسیار مهم فعالان اقتصادی و تولیدی استان نمره بهتری به دولتی‌ها داده‌اند که این دو مؤلفه به‌واقع پاشنه آشیل سرمایه‌گذاری و تولید در استان هستند؛ «فقدان یا شفاف نبودن آمار و اطلاعات موردنیاز برای فعالیت اقتصادی» و «موانع درفرایندهای اداری و اخذ مجوزهای کسب‌وکار دردستگاه‌های اجرایی» دومؤلفه‌ای هستند که به اعتقاد فعالان اقتصادی درتابستان امسال وضعیت بهتری پیداکرده‌اند و این تغییر امیدوارکننده است.
برخی مؤلفه‌ها نیز درطول یک سال گذشته وضعیت بدتری پیداکرده‌اند ونمره آن‌ها در تابستان امسال نسبت به تابستان پارسال تغییری محسوس پیداکرده‌اند؛ یکی وضعیت زیرساخت‌های حمل‌ونقلی و یکی دیگر موضوع عرضه کالاهای غیراستاندارد وتقلبی است که درخصوص رواج کالاهای تقلبی و غیراستاندارد، هشداری برای نهادهای نظارتی است.
در کل وضعیت محیط کسب‌وکاراستان در تابستان امسال نسبت به تابستان سال گذشته و تابستان 1402 وحتی سال‌های قبل بهتر شده است و دیگر خبری از نمره‌های منفی بحرانی نیست؛ به‌طور مثال در سال‌های گذشته در برخی شاخص‌ها مانند قیمت مواد اولیه، تأمین مالی بانکی و مالیات و بی‌ثباتی رویه‌ها فعالان اقتصادی نمره 8 را هم به دولت داده‌اند که بدترین نمره ممکن است و درتابستان امسال نمره هیچ مؤلفه‌ای در استان فراتر از عدد 7 نرفته است و این را می‌توان مثبت ارزیابی کرد اما اصل موضوع آن است که باید جلوی برگشت این نمرات گرفته شود و این که بعد از گذشت یک سال از روال بسیار مثبت و امیدوارکننده در محیط کسب‌وکار استان شاهد برخی نمرات منفی هستیم. سیگنال‌های منفی مهمی هستند که باید دولت در استان و به خصوص تیم اقتصادی استانداری خراسان رضوی ریشه این نارضایتی‌ها را پیدا کند و جلوی بدتر شدن آن‌ها را بگیرد و امیدواریم صورت‌مسئله به‌مانند برخی دوره‌ها پاک نشود.