آبکوه سال‌هاست در میان وعده‌های نوسازی و طرح‌های مختلف بازآفرینی شهری دست‌وپا می‌زند؛ وعده‌هایی که بخشی از آن‌ها به اقدام و ساخت‌وساز هم رسیده، اما هنوز نتوانسته چهره فرسوده این محدوده را به‌طور کامل تغییر دهد. در کوچه‌های آبکوه، خانه‌های قدیمی و معابر فرسوده همچنان بخشی از سیمای محله را تشکیل می‌دهند و ساکنان، چشم‌انتظار شتاب گرفتن روندی هستند که قرار بود سال‌ها پیش، این بافت را از فرسودگی خارج کند؛ روندی که حالا گویا قرار است تسریع شود؛ چراکه روند صدور پروانه ساختمانی بر مبنای طرح تفصیلی جدید مورد استقبال قرار گرفته است.

​​​​​​​

در آبکوه، یکی از محلات قدیمی مشهد، نشانه‌های نوسازی را می‌توان دید؛ اما نشانه‌های فرسودگی هنوز بیشتر از آن چیزی است که ساکنان انتظار دارند. سال‌ها اجرای طرح‌های مختلف و وعده برای سامان‌دهی این بافت، تغییراتی را در بخش‌هایی از محله رقم زده، اما هنوز خانه‌ها و معابر فرسوده در نقاطی از آبکوه پابرجاست. مطالبه شهروندان این است که اقدامات پراکنده، به یک روند سریع و مستمر برای نوسازی کامل‌تر بافت تبدیل شود، این در حالی است که متولی نوسازی بافت فرسوده آبکوه، یعنی شهرداری، توپ روند طولانی این فرایند را در زمین مردم می اندازد. 
دلیل بودجه نیست، توان مالی شهروندان است!
محمود برهانی، شهردار منطقه یک مشهد، در گفت وگو با «خراسان» به یک سوال مشخص پاسخ می دهد؛ این که دلیل طولانی شدن روند نوسازی بافت فرسوده آبکوه چیست؟ او می گوید: دلیل اصلی نبود بودجه یا مسائل مالی شهرداری نیست، بلکه یکی از اصلی ترین موارد، توان مالی شهروندان برای هزینه های احداث بناست، قولنامه ای بودن املاک بافت و هزینه های مترتب بر اخذ سند نیز مزید بر علت است. وی می افزاید: همچنین احداث بسیاری از فضاها و کاربری های خدماتی مانند ورزشی و فضای سبز و بازگشایی معابر منوط به تملک یک یا دو قطعه است و همکاری نکردن برخی اهالی در واگذاری این گونه املاک به صورت نقدی یا با تهاتر ملک در همین بافت نیز سبب مطول شدن اجرای طرح است.
روند نوسازی آبکوه متحول می شود؟
طی مدت اخیر روند صدور پروانه ساختمانی با توجه به ابلاغ طرح تفصیلی جدید مورد استقبال اهالی آبکوه قرار گرفته است. موضوعی که شهردار منطقه یک ابراز امیدواری می کند که این روند موجب تسریع در نوسازی بافت فرسوده آبکوه خواهد شد. برهانی تصریح می کند: ابلاغ طرح تفصیلی آبکوه آبان 1404 انجام شده است و طرح اجرایی این محدوده در حال بررسی و تایید در کمیته فنی کمیسیون ماده 5 است؛ اما از زمان ابلاغ طرح تفصیلی تاکنون 5 پروانه بر اساس این طرح صادر شده و درخواست‌های متعدد دیگری نیز در جریان صدور پروانه است. وی می گوید: صدور پروانه منوط به ارائه سند و دریافت سند منوط به ارائه حقوق موقوفه است، البته مطابق توافق شهرداری با آستان قدس رضوی و اداره اوقاف و امور خیریه، در این بافت حقوق کمتری برای صدور سند دریافت می شود که امکان تقسیط آن نیز فراهم است. شهردار منطقه یک مشهد می افزاید: در چارچوب ضوابط طرح تفصیلی جدید، امکان صدور پروانه ساختمانی به‌صورت مستقل برای قطعات واجد شرایط فراهم شده است. در این طرح، مالکان در صورت تجمیع قطعات خود با قطعات مجاور، می‌توانند از ضوابط و مشوق‌های پیش‌بینی‌شده برای تجمیع و نوسازی بهره‌مند شوند که این موضوع می‌تواند نقش مؤثری در تسریع روند بهسازی و نوسازی بافت آبکوه داشته باشد. وی می افزاید: در راستای تسهیل فرایند ساخت‌وساز و حمایت از مالکان، با استناد به مصوبه شورای اسلامی شهر مشهد، تخفیف در عوارض صدور پروانه ساختمانی تا پایان سال ۱۴۰۵ تمدید شده است.
ضرورت مردم محوری در نوسازی بافت آبکوه
یکی از ضرورت های جدی در نوسازی بافت فرسوده آبکوه، حفظ اهالی در این منطقه و به عبارتی دیگر مردم محوری است؛ برهانی در پاسخ به این سوال که چه ساز و کاری برای تحقق این ضرورت پیش بینی شده است، می گوید: رویکرد طرح جدید بازسازی محدوده و احداث پروژه های بزرگ نیست، بلکه بهسازی و نوسازی و درجاسازی است. بنابراین از دیدگاه این طرح و شهرداری هیچ گونه اجباری برای جابه جایی اهالی وجود ندارد، بلکه با مشوق‌های ارائه شده و تخفیف پروانه و حقوق شهرداری همراهی زیادی با اهالی صورت پذیرفته است و اگر ملک قابلیت پاسخگویی داشته باشد، پروانه می‌تواند صادر شود، مگر در مواردی که ملکی در مسیر طرح باشد و باقی‎مانده فاقد نصاب لازم پاسخگویی باشد و یا دارای کاربری خدماتی باشد که باید تملک شود، حتی در این موارد نیز مالک می تواند به جای فروش نقدی ملک خود، تهاتر و از املاک در اختیار شهرداری استفاده کند.
حداکثر 2 سال؛ زمان لازم برای اجرای کاربری های خدماتی
شهردار منطقه یک مشهد در ادامه به این سوال پاسخ می دهد که بازسازی و نوسازی کاربری های عمومی نظیر معابر و... در بافت آبکوه چه میزان زمان می برد؟ او تحقق اقدامات را در گرو همکاری مردم می داند و می گوید: طبق توضیحات ارائه شده، این موضوع بستگی به همکاری اهالی دارد. با فرض همکاری کامل می‌توان گفت حداکثر یک تا دو سال زمان برای تملک، تخریب، تسطیح، تهیه طرح و پروفیل معابر، اجرای معابر، تهیه طرح و اجرای کاربری‌های خدماتی و نظایر آن لازم است، اما بیشترین مدت این فرایند، تملک املاک در مسیر طرح است.