چند روزی است خبری تکان‌دهنده از انتشار تصاویر شخصی صدها دختر و پسر جوان به‌همراه نسبت دادن اتهام‌های غیراخلاقی به آن‌ها در چند کانال، فضای مجازی را پر کرده است. این پرونده تا امروز بیش از 200 شکایت ثبتی داشته و ابعاد ماجرا هر روز وسیع‌تر می‌شود؛ به طوری‌که پرونده خودکشی منجر به فوت هم به آن اضافه شده اما هنوز تایید رسمی نشده است. آقای حدادی وکیل باتجربه و کاربلد این پرونده که به صورت رایگان وکالت قربانیان را به عهده گرفته است، با وجود مشغله فراوان درباره ابعاد این پرونده مصاحبه‌ای با «زندگی سلام» داشت که در ادامه می‌خوانید.


برخی از تصاویر توسط اشخاص برای کانال ارسال شده!
در ابتدا از آقای حدادی خواستم درباره اصل پرونده توضیح مختصری بدهد، چون ابعاد ماجرا همچنان مبهم است و تصورات اشتباه درباره پرونده زیاد است. او توضیح داد: «واقعیت این است که همه تصاویر از یک طریق به دست ادمین‌های کانال نرسیده بود. بخش زیادی از عکس‌ها ظاهراً از پروفایل تلگرام، واتس‌اپ یا صفحات اینستاگرام افراد برداشته شده بود و برخی تصاویر و اطلاعات هم توسط اشخاص دیگر برای کانال ارسال شده بود. بنابراین نمی‌شود گفت همه عکس‌ها خصوصی بوده یا همه از پروفایل برداشته شده است. اما نکته اصلی این‎جاست که حتی اگر یک عکس قبلاً در پروفایل فردی قرار داشته باشد، هیچ‌کس اجازه ندارد آن را بردارد، در یک کانال منتشر کند و زیر آن مطالب دروغ، توهین‌آمیز و غیراخلاقی بنویسد. اصل ماجرا فقط انتشار عکس نیست، مسئله هتک حیثیت، تهمت‌زدن، انتشار اطلاعات شخصی و در مواردی باج‌خواهی از افراد و خانواده‌های آن‌هاست.»
همه مسئولیت ماجرا را متوجه قربانی نکنیم!
در ادامه از او خواستم به عنوان یک وکیل توضیح دهد چطور می‌شود از اتفاقات مشابه جلوگیری کرد؟ او معتقد است: «جلوگیری از چنین اتفاقاتی فقط با این جمله که مردم عکس نگذارند، ممکن نیست و نباید همه مسئولیت را متوجه قربانی کنیم. مردم باید تنظیمات حریم خصوصی حساب‌هایشان را جدی بگیرند، تصاویر و اطلاعات شخصی را در اختیار افراد ناشناس قرار ندهند و برای تعمیر تلفن همراه هم به مراکز معتبر مراجعه کنند. در کنار آن، مردم نباید عضو چنین کانال‌هایی شوند یا مطالب آن‌ها را برای دیگران بفرستند. هر عضو و هر بازنشرکننده ناخواسته به بیشتر دیده‌شدن کانال کمک می‌کند. به محض مشاهده چنین مواردی هم باید از صفحه کانال، نام کاربری، مطالب منتشرشده و درخواست‌های مالی اسکرین‌شات گرفته شود و موضوع سریعاً به پلیس فتا و دادسرا گزارش شود. از طرف دیگر، برخورد قضایی باید سریع و بازدارنده باشد. نه‌فقط با مدیران کانال، بلکه با افرادی که عکس و اطلاعات دیگران را برای این کانال‌ها ارسال می‌کنند.»
 اقدام به خودکشی و فوت یک دختر جوان
سوال مهم درباره این پرونده این است که تا امروز چه پیامدهای تلخی در ابعاد فردی و اجتماعی داشته است؟ آقای حدادی پاسخ می‌دهد: «پیامد این پرونده فقط ناراحتی چندروزه نبوده است. تعداد زیادی از قربانیان و خانواده‌هایشان دچار اضطراب، ترس، بی‌خوابی و فشار روحی شده‌اند. بعضی از افراد صفحات اجتماعی خود را بسته‌اند، از حضور در جامعه فاصله گرفته‌اند و حتی جرئت نداشته‌اند موضوع را با خانواده خود مطرح کنند. در بعضی خانواده‌ها هم انتشار این مطالب باعث سوءظن، اختلاف و فشار شدید بر دختران شده است؛ درحالی‌که آن فرد هیچ نقشی در انتشار عکس یا نوشته‌های دروغ نداشته است. درباره فوت یک دختر جوان پس از اقدام به خودکشی هم اطلاعاتی در فضای مجازی پخش شده، اما ارتباط دقیق این اتفاق با فعالیت کانال باید توسط مراجع قضایی و پزشکی قانونی بررسی و به‌صورت رسمی اعلام شود. من ترجیح می‌دهم تا قبل از تکمیل تحقیقات، در این زمینه خبر قطعی اعلام نکنم.»
 ابعاد این پرونده فقط به چند مدیر کانال 
محدود نمی‌شود
نظر این وکیل باتجربه را درباره روند پرونده پرسیدم و این‌که فکر می‌کند به کدام سمت برود؟ او معتقد است: «با توجه به گستردگی ماجرا، تصور نمی‌کنم پرونده فقط به چند مدیر کانال محدود شود. باید مشخص شود چه کسانی کانال را اداره می‌کردند، چه کسانی تصاویر و اطلاعات را می‌فرستادند، چه افرادی در اخاذی نقش داشتند و وجوه یا ارزهای دیجیتال به چه حساب‌هایی منتقل شده است. احتمال دارد افراد دیگری هم در ادامه تحقیقات شناسایی شوند. هر شخص هم باید دقیقاً بر اساس نقشی که داشته و دلایل موجود در پرونده پاسخ‌گو باشد. هم‎اکنون نمی‌شود درباره مجازات نهایی پیش‌داوری کرد، اما به نظر من پرونده به سمت شناسایی کامل شبکه و افرادی می‌رود که در تهیه، ارسال، انتشار مطالب و باج‌خواهی نقش داشته‌اند.»
 قربانیان زیادی حاضر به شکایت نشدند
مشتاق بودم بدانم چه شد که آقای حدادی تصمیم گرفت وکالت رایگان این افراد را قبول کند؟ او این طور پاسخ داد: «وقتی دیدم تعداد زیادی از قربانیان به دلیل ترس از خانواده، نگرانی از فاش‌شدن هویتشان یا نداشتن توان مالی حاضر به شکایت نیستند، احساس کردم باید کاری انجام بدهم. بعضی از این افراد هیچ تقصیری نداشتند، اما به‌جای این‌که عامل جرم تحت فشار باشد، خود قربانی از نگاه مردم و واکنش اطرافیان می‌ترسید. به همین دلیل اعلام کردم وکالت این افراد را رایگان قبول می‌کنم تا حداقل هزینه وکیل مانع شکایت و پیگیری آن‌ها نباشد. من خودم را جدا از مردم این شهر و استان نمی‌دانم. احساس کردم در چنین شرایطی وظیفه انسانی و حرفه‌ای من این است که در کنار قربانیان باشم، نه این‌که فقط از دور درباره ماجرا صحبت کنم.»
​​​​​​​
 عضویت هزاران نفر به گردانندگان کانال
 انگیزه داد
از او پرسیدم به عنوان یک وکیل باتجربه بستر وقوع چنین جنایتی را چه می‌داند و چطور چنین بستری فراهم می‌شود؟ آقای حدادی با حوصله برایم توضیح داد: «بستر وقوع چنین جرمی معمولاً ترکیبی از چند عامل است؛ احساس ناشناس‌بودن در فضای مجازی، انتقام‌گیری شخصی، خصومت بعد از جواب رد شنیدن، جذب عضو، کسب درآمد، اخاذی و متأسفانه نگاه تحقیرآمیز به زنان. بعضی افراد تصور می‌کنند چون پشت یک حساب ناشناس یا شماره مجازی قرار گرفته‌اند، هیچ‌وقت شناسایی نمی‌شوند. از طرف دیگر، استقبال مردم و عضو شدن هزاران نفر در مدت کوتاه، به گردانندگان کانال انگیزه می‌دهد که کارشان را ادامه دهند. این جرایم فقط توسط مدیر یک کانال شکل نمی‌گیرد، کسی که عکس دیگری را می‌فرستد، کسی که تهمت می‌سازد و حتی کسی که مطالب را برای سرگرمی بازنشر می‌کند، به ادامه این چرخه کمک می‌کند.»
آبرو و زندگی یک زن، راحت‌تر هدف قرار می‌گیرد
در آخر از او پرسیدم چرا در جامعه ما تا این اندازه برای زنان اتفاق‌های ناگوار رخ می‌دهد؟ آقای حدادی معتقد است: «متأسفانه در جامعه ما هنوز آبرو و زندگی یک زن را خیلی راحت‌تر می‌توان با یک عکس، شایعه یا تهمت هدف قرار داد. در بسیاری از موارد، به‌جای این‌که از فرد منتشرکننده سؤال شود چرا چنین کاری کرده، از زن می‌پرسند چرا عکس داشته، چرا عکس گذاشته یا چرا در فضای مجازی حضور داشته است. همین نگاه باعث می‌شود مجرم احساس قدرت کند و قربانی از شکایت‌کردن بترسد. فشارهای خانوادگی، حساسیت‌های اجتماعی و قضاوت سریع مردم هم آسیب واردشده به زنان را چندبرابر می‌کند. راه‌حل این نیست که زنان را از جامعه و فضای مجازی محدود کنیم. راه‌حل این است که مجرم هزینه عملش را بپردازد، مردم از سرزنش قربانی دست بردارند و زنان مطمئن باشند اگر شکایت کنند، هویت و امنیت آن‌ها حفظ خواهد شد.»
 خانواده‌ها از فرزند خود حمایت کنند 
آقای حدادی در پایان صحبت خواست چند نکته را به عنوان سخن پایانی با مخاطب درمیان بگذارد که در ادامه می‌خوانید: «نکته اول این‌که در چنین پرونده‌هایی فقط دستگیری مدیران یک کانال کافی نیست. باید افرادی که عکس، مشخصات و اطلاعات دیگران را با هدف انتقام، تخریب آبرو یا اخاذی ارسال کرده‌اند هم شناسایی شوند، چون اگر این بخش از ماجرا جدی گرفته نشود، ممکن است فردا همین اتفاق با یک نام و کانال دیگر تکرار شود. از مردم هم تقاضا دارم برای کنجکاوی عضو این کانال‌ها نشوند و تصاویر و مطالب آن را بازنشر نکنند. هر بار بازنشر، فشار روانی تازه‌ای به قربانی و خانواده او وارد می‌کند و به بیشتر دیده‌شدن عاملان این کار کمک می‌کند. نکته مهم دیگر این است که خانواده‌ها در چنین شرایطی قبل از هر واکنشی از    فرزند خود حمایت کنند. کسی که عکس یا نامش بدون رضایت منتشر شده، مجرم نیست، قربانی جرم است. نباید قربانی به دلیل ترس از خانواده یا قضاوت مردم مجبور به سکوت شود. همچنین از رسانه‌ها می‌خواهم در انتشار اخبار این پرونده، حفظ هویت و حریم خصوصی قربانیان را در اولویت قرار دهند. هدف از اطلاع‌رسانی باید آگاهی‌بخشی و جلوگیری از تکرار چنین حوادثی باشد، نه این‎که ناخواسته همان تصاویر و شایعات دوباره منتشر شود. امیدوارم رسیدگی به این پرونده فقط به مجازات چند نفر ختم نشود و باعث شود برخورد با جرایم مربوط به هتک حیثیت، انتشار تصاویر و اخاذی در فضای مجازی جدی‌تر، سریع‌تر و بازدارنده‌تر شود.»