انسجامی که مدام کمرنگ‌تر می‌کنیم

نویسنده: سید مصطفی صابری

مترجم:


چند وقتی است به دلایل مختلف و با قراین زیاد احساس می‌شود از حال وهوای پر از همدلی، وحدت و انسجام در کف جامعه، صداوسیما و حتی مواضع بسیاری از مسئولان که در جنگ 12 روزه و روزهای ابتدایی جنگ رمضان شاهدش بودیم،خبری نیست و متاسفانه جامعه، صحبت مسئولان و تولیدات رسانه‌ای پر شده از خط‌کشی‌هایی که بخشی از مردم را به‌خاطر نوع پوشش، سبک زندگی، رویکردهای سیاسی و... و بسیاری از مسئولان را به‌خاطر اختلاف‌نظر در شیوه حل مسائل کشور با برچسب‌های مختلف از دایره وطن‌دوستی، خدمت و ... خارج می‌کند. این اتفاق تلخ در شرایطی افتاده که از دفاع مقدس مردم ایران در جنگ 12 روزه تا شب‌هایی که در آغاز جنگ رمضان خیل عظیمی از مردم تمام قد پای ایران ایستادند؛ شاهد این بودیم که هر وقت فارغ از نگاه سیاسی، سبک زندگی، پوشش، باورها و خیلی چیزهای دیگر حول فصل مشترکی چون ایران کنار هم قرار گرفتیم، بزرگ‎ترین قدرت‌های دنیا نتوانستند کاری انجام دهند. و عجیب این‌که آن روزها را با تمام وجود تجربه کردیم، مزه شیرین باهم بودن و قدرتی را که ایجاد می‌کرد، چشیدیم و امروز به اشکال مختلف مرزهایی در جامعه ایجاد می‌کنیم که ضروری نیست و شکاف ایجاد می‌کند؛ آن‌هم وقتی هنوز دشمن در کمین است و کشور هم علاوه بر مقابله با جنگ نظامی و اقتصادی دشمن، در عرصه معیشت و ... هم اولویت‌هایی دارد و مردم باید حس کنند مسیر تصمیمات و اقدامات مسئولان در دستگاه‌ها، نهادها و قوای مختلف، همگی در راستای حل آن‌ اولویت‌هاست. احساسی که در حال حاضر برای بسیاری از مردم پررنگ نیست و باور دارند بخش زیادی از تصمیمات ناظر به مصالح کلان ایران نیست. البته نباید از این نکته غافل شد که در بحثی مثل پوشش متاسفانه با رفتارهایی فراتر از پوشش عرفی و دور از چارچوب زیباشناسی متداول ایرانی مواجهیم که در نگاه عموم جامعه حتی اگر به حجاب سر هم با رویکرد فقهی باور نداشته باشند، مصداق برهنگی است تا بی‌حجابی. اما در حالت معمول و ورای این موارد استثنا  که بسیار ساختارشکن هستند و حتی خود جامعه هم آن‌ها را پس می‌زند، باید از انسجام و وحدت جامعه که در پیام‌های مقام معظم رهبری به مناسبت سالروز رحلت امام خمینی(ره) و همین‌طور پیام دیگرشان درباره حماسه عظیم بدرقه رهبر شهیدمان بر آن تاکید داشتند، غفلت نکنیم که بخش‌هایی از آن‌ها را مرور می‌کنیم: «دشمن خبیث، حال که در مصاف با فرزندان دلاور شما در نیروهای مسلح دچار شکست شده و به‌خصوص به‌خاطر مواجهه با ضربه قاطع، چه در نبرد نظامی و چه در میدان و خیابان، تحقیری پرمعنا و عمیق را تجربه می‌کند... کِیدِ خود را در جنگ ترکیبی بر دو نقطه متمرکز ساخته است: یکی تاب‌آوری مردم؛ دیگری ایجاد خطا در دستگاه محاسباتی مسئولان کشور. ابزار اصلی او در این هر دو، کاشت بذر تردید، یأس، ترس، بدگمانی، و اختلاف است... هرگونه اقدامی که موجب بدبینی و سرخوردگی آحاد مردم شود، نوعی کمک به دشمن این کشور و مردمانش محسوب می‌گردد». و در پیام دیگری فرمودند: «از جمله اصولی‌ترین امور در این برهه، اصرار بر وحدت کلمه و اتحاد مقدّس در همه سطوح مردم و مسئولان و در تمام عرصه‌ها برای تحقّق آرمان‌های بلند انقلاب اسلامی و تأمین عزّت و استقلال ایران عزیز خصوصاً در برابر دشمن جنایتکار و حیله‌گر آمریکایی است. همان‌گونه که پیش از این مکرّراً و مؤکّداً تذکر داده شد، صیانت از وحدت و پرهیز از تفرقه و تنازع، اختلافات سیاسی و برجسته کردن تفاوت‌های اجتماعی وظیفه‌ همگانی است و... ». از محتوای هر دو پیام مشخص است که نقش مسئولان مهم‌تر است اما حفظ وحدت و انسجام بدون برجسته کردن تفاوت‌ها وظیفه‌ای همگانی است. ضمن این‌که بررسی بخش‌های دیگری از پیام‌های ایشان گویای آن است که نقد هنگامی موجب شکوفایی در امور می‌شود که با عدالت و انسجام تقابلی پیدا نکند؛ موضوعی که در محتوای برخی از نقدهایی که در جامعه از دولت می‌شود یا برخی تحلیل‌های کارشناسان رسانه ملی نادیده گرفته می‌شود. اما امروز مسئله فراتر از دولت است و موضوع انسجام بین مردم اولویت مهمی است که بنا نیست با کمی تغییر در شرایط نادیده گرفته شود و برای همین باید بدانیم وقتی امری اولویت اصلی است یعنی مسئولان و بسیاری از مردم اگر در موردی خود را برای اظهارنظر یا اقدامی محق هم می‌دانند، باید از حق خود صرف‌نظر کنند. هرچند تمام آن‌چه گفته شد به منزله این نیست که وحدت را بهانه‌ای برای تعطیلی نظارت همه جانبه در نظر بگیریم و از مواردی که اکثریت مردم با تفاوت‌های سیاسی، اعتقادی و فرهنگی با آن زاویه دارند، صرف‌نظر کنیم.    
10 صفحه اول